Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 20 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 29/24

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. (płatnik, wnioskodawca, skarżąca) jest odmowa wydania przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie (organ) opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wypłacanych na rzecz I. L. z siedzibą w Wielkim Księstwie Luksemburga (podatnik lub spółka) wynikających z umowy pożyczki, których łączna kwota przekroczy kwotę określoną w art. 26 ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: u.p.d.o.p.).

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Wnioskiem z 15 lutego 2022 r. płatnik wystąpił do organu o wydanie opinii o stosowaniu przez niego zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wypłacanych na rzecz podatnika wynikających z umowy pożyczki z 13 grudnia 2016 r.

W uzasadnieniu wniosku podał, że podatnik jest osobą prawną, spółką kapitałową (societe a responsibilite limitee - odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością). Spółka jest rezydentem podatkowym Wielkiego Księstwa Luksemburga oraz nie korzysta w państwie rezydencji ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów niezależnie od miejsca ich osiągania. Spółka jest podmiotem zależnym od luksemburskiego funduszu I. F. Podstawową działalnością spółki jest inwestowanie w nieruchomości komercyjne za pośrednictwem innych podmiotów oraz zarządzanie tymi inwestycjami za pomocą własnego i zewnętrznego personelu, aby w ten sposób osiągać w pełni swoje cele biznesowe, w tym poprzez bezpośrednie lub pośrednie posiadanie udziałów, w luksemburskich i innych zagranicznych spółkach obrotu nieruchomościami oraz wszelkie inne formy inwestycji w nieruchomości oraz administrowanie, kontrola i rozwój portfela nieruchomości. Portfel inwestycyjny spółki osiąga wartość ponad 300 milionów EUR a spółka osiąga dochody związane ze swoją działalnością gospodarczą w wysokości ok. 32 milionów EUR rocznie.

Jak podał podatnik spełnia warunki określone w art. 21 ust. 3-9 u.p.d.o.p.

Organ po dokonaniu oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowego wniosku zaskarżonym aktem stwierdził, że nie zostały spełnione wszystkie ustawowe warunki, co uzasadnia odmowę wydania przedmiotowej opinii.

Jak podkreślił, w sprawie spełnione zostały warunki z: art. 21 ust. 3 pkt 1 lit. a u.p.d.o.p. (płatnik wypłacający odsetki jest spółką mającą siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), art. 21 ust. 3 pkt 2 i art. 21 ust. 8 u.p.d.o.p. (podatnik, któremu wypłacane są odsetki, jest rezydentem podatkowym w Luksemburgu i funkcjonuje w formie "societe a responsabilite limitee" - odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), art. 21 ust. 3 pkt 3, ust. 3b i ust. 4 u.p.d.o.p. (podatnik posiada 100% udziałów w kapitale płatnika) oraz art. 22b u.p.d.o.p. (istnieje podstawa prawna, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od luksemburskiego organu podatkowego).

Ponadto, w ocenie organu spełnione są warunki określone w art. 21 ust. 6 i ust. 7 u.p.d.o.p.

Zdaniem organu, spółka nie spełnia jednak warunku z art. 21 ust. 3 pkt 4 lit. a) u.p.d.o.p. czyli posiadania statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do odsetek uzyskiwanych z tytułu zawartej z płatnikiem umowy pożyczki.

W pierwszej kolejności wskazał, że spółka jest podmiotem w pełni zależnym od I. M. będącej spółką zarządzającą dla funduszu I. F. Fundusz ten jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym utworzonym w formie fonds commun de placement (FCP), czyli wspólnego funduszu umownego. Zgodnie z prawem luksemburskim fundusz ten nie posiada osobowości prawnej oraz musi być zarządzany przez spółkę zarządzającą. Fundusz nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W oparciu o sprawozdanie finansowe wskazał, że główną rolą spółki jest pełnienie funkcji podmiotu holdingowego i finansującego w ramach struktury Funduszu. Spółka pełni także rolę tzw. holdingu funkcjonalnego, tj. podmiotu zarządzającego i administrującego inwestycje realizowane przez spółki zależne.

Z informacji zawartych w bilansie do sprawozdania finansowego podatnika za rok obrotowy od 01/10/2020 r. do 30/09/2021 r. wynika, że główny jego majątek stanowią aktywa finansowe, tj. udziały w jednostkach powiązanych oraz pożyczki udzielone jednostkom powiązanym o łącznej wartości bilansowej 1 188 558 246,00 EUR, zaś kapitał zakładowy przedstawia wartość ujemną tj. - 61 654,00 EUR, co wynika z ponoszenia w latach 2016 - 2021 strat finansowych. Straty te na dzień 30 września 2021 r. wynoszą 73 007 062,00 EUR, tj. więcej niż wartość bilansowa nadwyżki wartości sprzedaży nad wartością nominalną udziałów, której wartość bilansowa opiewa na kwotę 72 807 908,00 EUR.

Dalej wskazał, że w bilansie w pozycji - zobowiązania wobec jednostek powiązanych - została wykazana kwota udzielonych podatnikowi pożyczek od podmiotów z Grupy, której wartość na dzień bilansowy wynosi 1 288 553 407,00 EUR. Wskazana kwota zobowiązań w przeważającej mierze pochodzi z pożyczek wewnątrzgrupowych udzielonych przez l. F.. Co istotne finansowanie udzielone przez Fundusz ma charakter partycypacyjny, tj. uprawniający Fundusz do udziału w zyskach podatnika.

Ponadto z rachunku zysków i strat podatnika wynika, że na dzień 30 września 2021 r. podatnik posiadał stratę w wysokości 4 482 276,00 EUR (w 2020 - 46 883 802,00 EUR). W okresie sprawozdawczym od 01/10/2020 r. do 30/09/2021 r. osiągnął przychody z inwestycji i pożyczek zaliczanych do aktywów trwałych w wysokości 14 025 195,00 EUR (są to dywidendy od spółek zależnych oraz zrealizowane zyski z inwestycji) oraz przychody odsetkowe w wysokości 32 437 000,00 EUR. W tym samym okresie sprawozdawczym podatnik poniósł koszty odsetkowe wobec podmiotów powiązanych w wysokości 42 658 891,00 EUR, tj. o ok. 10 mln EUR więcej niż przychody z tytułu odsetek należnych od podmiotów powiązanych (podobnie sytuacja kształtowała się w 2020 r.). Posiłkowo organ wskazał, że zgodnie z notą 4 do sprawozdania finansowego, odsetki z tytułu udzielonych pożyczek należne od podmiotów powiązanych opiewają na kwotę 19 454 551,00 EUR, podczas gdy pożyczki nieoprocentowane oraz inne należności wewnątrzgrupowe rozliczane saldem wewnętrznym wynoszą 75 077 057,00 EUR.

Osiągana w ten sposób znaczna część przychodów/dochodów ze źródeł pasywnych przekazywana jest do Funduszu, zaś pozostała część przychodów/dochodów przeznaczana jest na pokrycie należności publicznoprawnych i bankowych oraz przekazywana jest do jedynego wspólnika spółki zarządzającej w formie opłat. Znaczną cześć ww. opłat stanowią wydatki z tytułu zarządzania inwestycjami, wydatki za usługi prawno - finansowe oraz wydatki administracyjne. Zgodnie z kompleksową umową o świadczenie usług z dnia 25 października 2013 r. (data wejścia w życie 1 lipca 2021 r.) zawartą pomiędzy I. M. a podatnikiem, spółce zarządzającej - będącej luksemburskim towarzystwem funduszy inwestycyjnych - została przekazana pełna obsługa korporacyjna oraz administracyjno - finansowa. Niewątpliwie obsługa ta obejmuje również zarządzanie inwestycjami, co wynika wprost z preambuły umowy oraz załącznika B do umowy. Powyższe potwierdza również sprawozdanie finansowe I. M. oraz faktury VAT dołączone do wniosku.

Zdaniem organu powyższe okoliczności świadczą o tym, że to Fundusz wraz ze spółką zarządzającą decyduje o inwestycjach, zmianach dotyczących udziałów w spółkach zależnych oraz innych istotnych zdarzeniach finansowych, a podatnik podejmuje jedynie działania o charakterze wykonawczym. Co więcej, podatnik bez stałego wsparcia, finansowego ze strony wspólnika oraz podmiotu powiązanego, tj. Funduszu nie jest w stanie kontynuować bieżącej działalności gospodarczej. Powyższe potwierdza informacja zawarta w nocie 18 do sprawozdania finansowego podatnika.

Dalej organ wskazał, że dwóch z trzech członków zarządu podatnika pełni funkcje zarządcze w innych podmiotach z Grupy w tym w Funduszu oraz spółce zarządzającej. W roku obrotowym zakończonym 30 września 2021 r. spółka nie zatrudniała pracowników ani nie przyznała wynagrodzenia ani pożyczek organowi zarządzającemu spółki. Z załączonych do wniosku umowy podnajmu wyposażenia biura wynika, że podatnik korzysta z 1 biura wyposażonego w krzesło, biurko i szafę oraz ma do dyspozycji pomieszczenie konferencyjne współdzielone ze spółką zarządzającą. I. M. zapewnia również infrastrukturę informatyczną. Roczny czynsz z tytułu podnajmu biura opiewa na kwotę 1 200,00 EUR netto. Z ogólnodostępnych źródeł internetowych wynika, że pod adresem siedziby podatnika zarejestrowanych jest dodatkowo ok. 26 innych podmiotów w tym Fundusz oraz spółka zarządzająca.

Konkludując organ wskazał, że z zebranego materiału nie wynika, aby spółka prowadziła działalność inną niż posiadanie udziałów w spółkach, udzielaniu im kredytów ze środków Funduszu i przekazywaniu przychodów/dochodów do I. F. w formie odsetek. Podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej, jego rola sprowadza się do administrowania przekazanymi środkami.

Wskazując na powyższe organ stwierdził, że podatnik nie posiada statusu rzeczywistego właściciela w odniesieniu do otrzymywanych należności z tytułu odsetek oraz istnieje wobec niego negatywna przesłanka wydania opinii, w postaci istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że nie prowadzi w Luksemburgu rzeczywistej działalności gospodarczej.

Końcowo organ dodał, że podatnik jest spółką zależną, należącą w całości do Funduszu i spółki zarządzającej. Jedyny udziałowiec spółki to I. M. działająca w imieniu własnym ale na rzecz Funduszu, który jest wspólnym funduszem umownym, nieposiadającym osobowości prawnej do którego trafiają środki uzyskiwane przez podatnika. Transferowane są one tam w postaci odsetek z wykorzystaniem instrumentu partycypacyjnego. W związku z powyższym Fundusz jest podmiotem transparentnym podatkowo oraz nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Fundusz nie mógłby zatem skorzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. Luksemburg nie pobiera podatku u źródła od odsetek wypłacanych w transakcjach transgranicznych, w przeciwieństwie do polityki fiskalnej Polski. Zestawienie w/w faktów prowadzi do wniosku, że skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa w art 21 ust 3 u.p.d.o.p. było głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji, a sposób działania sztuczny.

Tym samym, w sprawie występują negatywne przesłanki do wydania opinii o stosowaniu preferencji, o których mowa w art. 26b ust. 3 u.p.d.o.p.

W skardze na opisane rozstrzygnięcie skarżąca wnosząc o jego uchylenie i zwrot kosztów postępowania zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:

• art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 26b ust. 9 w zw. z art. 28b ust. 8 pkt 1 u.p.d.o.p. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie zwrócenia się do luksemburskich organów podatkowych z wnioskiem o udzielenie informacji podatkowych o podatniku;
• art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 26b ust. 9 u.p.d.o.p. poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej i sprzecznej z regułami logiki oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;
• art. 26b ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie nie są spełnione warunki przewidziane w art. 21 ust. 3 pkt 4 lit. a i ust. 3c u.p.d.o.p.;
• art. 26b ust. 3 pkt 2 u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie istnieją wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem otrzymywanych należności;
• art. 26b ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 22c u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie istnieje uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p.;
• art. 26b ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4a pkt 29 lit. c) u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie istnieje uzasadnione przypuszczenie, że podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju swojej siedziby dla celów podatkowych;

Uzasadniając podniesione zarzuty argumentowała, że organ dokonał w sprawie błędnych ustaleń faktycznych, w szczególności z powodu zasadniczego błędu postępowania dowodowego. Wydając zaskarżoną odmowę, zaniechał wymaganych prawem działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w postaci zwrócenia się do organów luksemburskich na podstawie art. 28b u.p.d.o.p. Nie sposób bowiem zaakceptować sytuację, w której tak jak w niniejszej sprawie, organ zaniechał wystąpienia z wnioskiem o udzielenie informacji do właściwego organu luksemburskiego, a zamiast tego stwierdził wystąpienie przesłanek do odmowy wydania opinii opierając się niemal wyłącznie na historycznych danych.

Podniosła, że biorąc pod uwagę obiektywne realia funkcjonowania struktur holdingowych w sektorze nieruchomościowym, podatnik posiada zasoby adekwatne do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Podstawową jego działalnością jest inwestowanie w nieruchomości, w szczególności poprzez bezpośrednie lub pośrednie posiadanie udziałów, w luksemburskich i innych zagranicznych spółkach obrotu nieruchomościami oraz wszelkie inne formy inwestycji w nieruchomości oraz administrowanie, kontrola i rozwój portfela nieruchomości. Działalność podatnika obejmuje również świadczenie usług finansowych, w ramach których może gwarantować, pożyczać w dowolnej formie i przystępować do emisji obligacji i skryptów dłużnych lub udzielać pożyczek w innej formie lub w inny sposób pomagać spółkom, w których posiada bezpośredni lub pośredni udział lub które wchodzą w skład tej samej grupy. Ponadto, w ramach świadczonych usług finansowych, podatnik zapewnia obsługę administracyjną oraz prowadzenie stosownej dokumentacji związanej z obsługą udzielanego finansowania. Obecność podatnika w strukturze pozwala na skoncentrowaniu w jednym podmiocie funkcji właścicielskich i zarządczych w stosunku do spółek portfelowych zlokalizowanych w licznych jurysdykcjach, a także typowe dla sektora działalności podatnika rozdzielenie prawne i organizacyjne posiadanych spółek zależnych od innych aktywów z Grupy. Podatnik posiada wysoko wykwalifikowany zarząd, a także lokal i wyposażenie wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej (udostępnione na podstawie umowy najmu), które są adekwatne do jego potrzeb biznesowych. Jest to całkowicie wystarczający substrat osobowo majątkowy do prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. Tym samym nie sposób zgodzić się z tezą organu, iż "Spółka jest podmiotem w pełni zależnym od l. M., będącej spółką zarządzającą dla funduszu I. F. ".

Dalej podniosła, że organ niezasadnie odmówił znaczenia istotnej okoliczności sprawy, to jest uzyskania finansowania przez podatnika od niezależnego podmiotu - banku. Skarżąca we wniosku wskazała, że 14 grudnia 2017 r. podatnik zawarł umowę kredytu z S., który po przeprowadzeniu stosownych procedur w tym zakresie dokonał oceny podatnika jako wiarygodnego kredytobiorcy. Finansowanie od S. ma postać kredytu odnawialnego, którego cześć została przeznaczona na nabycie i finansowania spółek zależnych z Luksemburga. Fakt, iż podatnik został uznany przez zewnętrzny bank za podmiot wiarygodnym z perspektywy kryteriów przyznania finansowania ma istotne znaczenie z perspektywy posiadania przez niego statusu rzeczywistego właściciela oraz uznania, iż prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w Luksemburgu.

Jednocześnie organ błędnie uznał w odmowie, iż podatnik zobowiązany jest do przekazywania dalej uzyskanych środków. Biorąc pod uwagę zasadę memoriału, przychody odsetkowe należne od podmiotów zależnych rozpoznawane są w dacie, w której zostały naliczone i w takiej wysokości wpływają na wykazywany bilansowo zysk spółki. Faktyczne otrzymanie środków pochodzących z pożyczek (w tym odsetek od skarżącej) może odbywać się w zupełnie innym momencie - np. naliczone odsetki stają się przychodem po stronie podatnika, niezależnie od tego czy środki te zostały faktycznie przez niego otrzymane. Zatem, faktyczne wypłaty odsetek mogą odbywać się w zupełnie innym momencie niż rozliczenia dokonywane przez podatnika z Funduszem wynikające z udzielonych pożyczek.

Zdaniem skarżącej wadliwie również organ uzna, że w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w wart. 26b ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p., jako iż istnieje uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji na podstawie art. 22c u.p.d.o.p. Struktura kapitałowa podatnika jest bardzo przejrzysta. Jedyny udziałowiec podatnika to I. M. działająca w imieniu własnym, lecz na rzecz Funduszu I. F.. Fundusz został uruchomiony jako międzynarodowy fundusz nieruchomości, który poprzez swoje spółki holdingowe (m.in. podatnika) inwestuje bezpośrednio w zagraniczne spółki nieruchomościowe, natomiast podatnik posiada udziały w kilkunastu podmiotach zlokalizowanych w różnych jurysdykcjach UE. Spółki zależne są właścicielami wielu znaczących aktywów w postaci nieruchomości zlokalizowanych w różnych Państwach UE. Zarówno Fundusz, spółka zarządzająca jak i podatnik mają swoją siedzibę w tym samym państwie członkowskim UE, tj. w Luksemburgu. Struktura ta obejmująca fundusz inwestycyjny zarejestrowany zgodnie z przepisami państwa członkowskiego oraz regulowany prawem tego państwa członkowskiego, który posiada kilka spółek holdingowych zarządzających aktywami w postaci udziałów w innych spółkach nieruchomościowych nie jest strukturą nietypową, czy też nieznajdującą odzwierciedlenia w działalności struktur spółek nieruchomościowych w wielu państwach członkowskich. Obecność podatnika w strukturze pozwala na skoncentrowaniu w jednym podmiocie funkcji właścicielskich i zarządczych w stosunku do spółek portfelowych zlokalizowanych w licznych jurysdykcjach, a także typowe dla sektora działalności podatnika rozdzielenie prawne i organizacyjne posiadanych spółek zależnych od innych aktywów z Grupy. Tym samym, podatnik jest podmiotem skupiającym i centralizującym funkcje zarządcze i właścicielskie w tych jurysdykcjach. Zatem podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby taki sposób działania, w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn biznesowych i ekonomicznych skutkującym wyodrębnieniem z majątku funduszu spółek zarządzających w Grupie różnymi portfelami aktywów zlokalizowanych w różnych.państwach członkowskich.

Ponadto podatnik ponosi ryzyko ekonomiczne związane zarówno z nabyciem i posiadaniem udziałów w spółkach zależnych jak również związane z udzieleniem finansowania, jak i z wykorzystywaniem środków pochodzących z otrzymanych pożyczek, w tym pożyczek otrzymanych od Funduszu. Posiadanie udziałów spółki wiąże się z ryzykiem ponoszenia przez nią strat z działalności, co może skutkować nie tylko brakiem zysku do wypłaty podatnikowi, ale także potencjalnie koniecznością doinwestowania działalności skarżącej przez podatnika. Jak wskazano we wniosku, podatnik udzielił Spółce wewnątrzgrupowej, podporządkowanej pożyczki, w ramach której spółka otrzymała dostęp do finansowania w kwocie 100 000 000 EUR. Spółka wykorzystała część z udostępnionych środków (tj. 79 386 881 EUR) na: 1) częściowe sfinansowanie nabycia budynku biurowego [...], 2) pokrycie kosztów związanych z nabyciem, 3) pokrycie zapotrzebowania na początkowy kapitał obrotowy. Trudno dopatrywać się cech sztuczności w transakcji udzielenia finansowania na potrzeby prowadzenia procesu inwestycyjnego oraz związanej z nim wypłaty odsetek przez spółkę zależną spółce dominującej będącej pożyczkodawcą.

Dalej skarżąca podniosła, że transakcje, których dotyczył wniosek, nie mogą skutkować żadną korzyścią podatkową sprzeczną z celem przepisów. Nawet bowiem gdyby struktura grupy i transakcji była prostsza (czego zdaje się domagać organ), w dalszym ciągu możliwe byłoby zastosowanie zwolnienia z opodatkowania odsetek. Organ wskazując, że Fundusz nie mógłby skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust 3 u.p.d.o.p. całkowicie pomija możliwość zastosowania innych zwolnień przewidzianych w regulacjach krajowych dla funduszy inwestycyjnych, w tym określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a i art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Alternatywna struktura, jaka mogłaby znaleźć zastosowanie w działalności struktur luksemburskich funduszy inwestycyjnych, tj. struktura z pominięciem spółek zarządzających/holdingowych mogłaby prowadzić do tego samego rezultatu, czyli możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania w Polsce zryczałtowanym podatkiem dochodowym dla wypłat należności odsetkowych dokonywanych przez polskie podmioty. Z uwagi na to, że Fundusz nie może funkcjonować w sposób samodzielny, gdyż jest on konstrukcją prawną nierozłącznie związaną ze spółką zarządzającą, to za podmiot uzyskujący przychód w odniesieniu do odsetek od pożyczki można uznać spółkę zarządzającą, w zakresie, w jakim działa na rzecz i na rachunek Funduszu. W konsekwencji, w wyniku niemożności funkcjonowania Funduszu samodzielnie oraz nierozłącznego charakteru Funduszu i spółki zarządzającej, za rzeczywistego właściciela wszelkich świadczeń (w tym odsetek) od podmiotów zależnych, w sytuacji braku spółki holdingowej w strukturze, można by uznać spółkę zarządzającą I. M. Ten podmiot spełniałby wszystkie warunki do uznania go za rzeczywistego właściciela należności wypłacanych jej przez płatnika i tym samym spełniony byłby warunek wynikający z art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p.

Aktualna struktura grupy nie generuje zatem dodatkowych korzyści podatkowych. Nie sposób zatem uznać, aby skorzystanie z przedmiotowego zwolnienia było:

1. sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów;
2. głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny.

Struktura płaska, z pominięciem istnienia podatnika, nie odzwierciedlałaby założeń biznesowych, ekonomicznych i potrzeby oddzielenia ryzyka związanego z posiadaniem spółek zależnych od innych aktywów Funduszu. Zdaniem skarżącej fakt ten dobitnie wskazuje, że nie sposób twierdzić, iż w niniejszej sprawie zachodzi ryzyko wykorzystywania podatnika w strukturze wyłącznie do uzyskania zwolnień podatkowych bądź korzyści traktatowych, w sytuacji, gdy teoretyczne pominięcie istnienia podatnika w strukturze mogłoby skutkować tym samym rezultatem a mianowicie skorzystaniem ze zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłat odsetek.

Końcowo skarżąca dodała, że koncepcja organu, zgodnie z którą wypłata odsetek przez spółkę powinna być opodatkowana, jest sprzeczna z celem przepisów o zwolnieniu. Koncepcja ta skutkuje bowiem podwójnym opodatkowaniem. Dyrektywa Rady 2003/49/WE przewiduje m.in. zwolnienie z wszelkich podatków odsetek powstających w państwie członkowskim, pod warunkiem, że właściciel odsetek jest spółką innego państwa członkowskiego. Dlatego, niezbędne jest zapewnienie, aby odsetki były opodatkowane w państwie członkowskim tylko raz.

Skarżąca w uzupełnieniu wniosku wskazała, że z oświadczenia podatnika wynika, że podlega on w kraju swojej rezydencji podatkowej (tj. w Luksemburgu) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania oraz nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania. Tym samym, cała kwota naliczonych należnych odsetek podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Luksemburgu. Wobec powyższego, to opodatkowanie odsetek wywołałoby skutek sprzeczny z celem przepisów o zwolnieniu. Doprowadziłoby bowiem do ich podwójnego opodatkowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddanie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona, bowiem kontrolowana odmowa wydania opinii o stosowaniu preferencji jest zgodna z prawem.

I tak odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzuconych w skardze naruszeń przepisów postępowania, należy zwrócić uwagę na odrębność postępowania podatkowego w przedmiocie wydania opinii o stosowaniu preferencji od typowego postępowania podatkowego, którego celem jest np. określenie wysokości zobowiązania podatkowego.

Mianowicie spółka twierdząc, że organ nie przeprowadził właściwie postępowania dowodowego nie dostrzegła, że szczególny reżim w tym zakresie wprowadza art. 26b ust. 9 u.p.d.o.p. Z przepisu tego wynika, że do postępowania w sprawie wydania opinii o stosowaniu preferencji i odmowy wydania takiej opinii mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu IV O.p. w tym rozdziału 11., w zakresie nieuregulowanym w art. 26b ust. 1-8 u.p.d.o.p. Z kolei z przepisów art. 26b, zwłaszcza zawartych w ust. 1 i 3 wynika, jakie okoliczności powinny być w postępowaniu wykazane i na kim ciąży obowiązek ich wykazania. Art. 26b w ust. 1 u.p.d.o.p. stanowi, że opinię o stosowaniu preferencji stosuje się, jeśli we wniosku zostało wykazane spełnienie warunków do zastosowania zwolnienia. Z przepisu tego wynika więc wprost, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających zastosowanie zwolnienia podatkowego spoczywa, inaczej niż w postępowaniu podatkowym, na wnioskodawcy. W przedmiotowym postępowaniu nie przeprowadza się co do zasady postępowania dowodowego, zgodnie z regułami wynikającymi z O.p., organ zaś nie jest zobowiązany do dochodzenia do prawdy materialnej. Nie jest więc rzeczą organu poszukiwanie z urzędu dowodów na okoliczności wskazywane we wniosku o wydanie opinii, gdyż to wnioskodawca ma je obowiązek w sprawie zgłosić już na etapie składania wniosku. Organ jest natomiast wyłącznie zobowiązany uwzględnić w rekonstrukcji faktów i stosownie ocenić materiał dowodowy zaoferowany przez wnioskodawcę tak, by równocześnie poddać kontroli wnioski, które strona z nich wywiodła. Temu też (a nie dążeniu do prawdy obiektywnej) służą ewentualne działania organu, polegające na wystąpieniach do strony o uzupełnienie lub doprecyzowanie niezbędnych danych, czy też korzystanie z innych źródeł informacyjnych, w tym również powszechnie dostępnych informacji publikowanych w internecie. Braki w materiale dowodowym obciążają zaś stronę, szczególnie gdy jest ona reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika. Organ zatem może, ale nie musi, wzywać stronę do uzupełnienia określonych danych wniosku. W postępowaniu tym nie ma też obowiązku stosowania art. 28b ust.8 u.p.d.o.p. Przepis ten przewiduje mechanizm weryfikujący prawo do zwrotu zapłaconego podatku m.in. z tytułu wypłaconych należności odsetkowych. Nie ma zatem zastosowania do postępowania w przedmiocie wydania opinii na podstawie art. 26b u.p.d.o.p.

W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mają uzasadnionych podstaw. Organ prawidłowo uwzględnił i poddał ocenie z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów wszystkie dokumenty, które dla uzasadnienia wniosku złożyła spółka. Działał przy tym z wymaganą w tym względzie starannością i wnikliwością. W zakresie oceny materiału dowodowego spółka przedstawiła natomiast własną - odmienną od organu - ocenę dowodów zebranych w toku postępowania. Nie oznacza to jednak, że organ naruszył w tym zakresie standardy postępowania, bowiem zarzut naruszenia art. 191 czy art. 187 § 1 O.p. może zostać skutecznie podniesiony, jeśli zostanie jednocześnie wykazane (czego w sprawie nie dokonano), że organy podatkowe uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.

Idąc dalej trafnie wskazał organ, że podstawy odmowy wydania opinii o stosowaniu preferencji zawiera art. 26b ust. 3 u.p.d.o.p. Zgodnie z jego treścią odmowa może zostać wydana, gdy podatnik nie spełnia warunków określonych w art. 21 ust. 3-9, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności, gdy zastosowanie może znaleźć art. 22c u.p.d.o.p. oraz gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby tego podatnika dla celów podatkowych.

Bezsporne zatem jest, że konstruując przesłanki uzasadniające odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji ustawodawca odwołał się m.in. do pojęć "rzeczywistego właściciela należności" oraz prowadzenia przez podatnika "rzeczywistej działalności" w kraju jego siedziby, które to kwestie są najbardziej sporne w sprawie.

Legalną definicję pojęcia "rzeczywistego właściciela", zawiera u.p.d.o.p. w art. 4a pkt 29, zgodnie z którym jest nim ten kto spełnia łącznie następujące warunki:

1. otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
2. nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,
3. prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności są uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez ten podmiot w zakresie otrzymanej należności.

Tutejszy sąd wielokrotnie wskazywał, że wykładnia pojęcia rzeczywistego właściciela dokonywana powinna być z odwołaniem się do dyrektywy Rady 2003/49/WE, a także posiłkując się Komentarzem do Modelowej Konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku. Ogromne znaczenia dla odkodowania pojęcia rzeczywistego właściciela będzie mieć także orzecznictwo TSUE. Znaczenie będzie miała również dyrektywa Rady 2011/96/UE.

Ogólnie przyjmuje się, że pojęcie właściciela odsetek lub należności licencyjnych odnosi się do podmiotu, który ma pełne prawo do bezpośredniego korzystania z otrzymywanych odsetek i jest ich faktycznym, ekonomicznym dysponentem. A contrario nie uważa się za uprawnionego odbiorcę podstawionej spółki pośredniczącej, ponieważ mimo, iż jest ona formalnym właścicielem dochodu, to w praktyce dysponuje ona bardzo ograniczonymi uprawnieniami. W wyroku TSUE z 26 lutego 2019 r. w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16, C-119/16 i C-299/16 wskazano, że pojęcie "właściciela odsetek" w rozumieniu rzeczonej dyrektywy należy interpretować jako określające podmiot, który rzeczywiście korzysta z odsetek mu zapłaconych. Art. 1 ust. 4 dyrektywy potwierdza to odniesienie do rzeczywistości ekonomicznej, wskazując, że spółkę państwa członkowskiego uznaje się za właściciela odsetek lub należności licencyjnych tylko wtedy, gdy otrzymuje ona te płatności dla własnej korzyści i nie jako pośrednik, taki jak przedstawiciel, powiernik lub upoważniony sygnatariusz, na rzecz innych osób.

Trybunał wskazuje także, że z rozwoju Modelowej Konwencji podatkowej OECD i komentarzy do niej wynika, że pojęcie "właściciela" wyklucza spółki pośredniczące i powinno być rozumiane nie w wąskim i technicznym znaczeniu, lecz w sposób pozwalający uniknąć podwójnego opodatkowania i zapobiec oszustwom oraz uchylaniu się od opodatkowania.

Z Komentarza do Modelowej Konwencji OECD wynika, że państwo źródła nie jest zobowiązane do odstąpienia od prawa do opodatkowania dochodu z odsetek jedynie dlatego, że taki dochód został wypłacony bezpośrednio osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie, z którym państwo źródła zawarło konwencję.

Byłoby również sprzeczne z przedmiotem i celem konwencji, gdyby państwo źródła przyznało obniżkę lub zwolnienie od opodatkowania osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z umawiających się państw, która działa jako osoba podstawiona za inną osobę, która faktycznie otrzymuje dany dochód. Spółka podstawiona nie może normalnie być uważana za osobę uprawnioną, ponieważ mimo iż jest formalnym właścicielem dochodu, to w praktyce dysponuje ona bardzo ograniczonymi uprawnieniami, które czynią z niej powiernika lub zwykłego zarządcę działającego na rachunek zainteresowanych stron.

Co istotne, zobowiązanie do przekazywania określonych kwot zysku nie musi wynikać z konkretnych dokumentów prawnych, lecz może również istnieć na podstawie faktów i okoliczności wskazujących, że w istocie odbiorca w sposób oczywisty nie ma prawa do korzystania i rozporządzania odsetkami.

Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w prawie Unii istnieje ogólna zasada prawa, zgodnie z którą stosowania przepisu prawa Unii nie można rozszerzyć na działania prowadzone w celu korzystania w sposób noszący znamiona oszustwa lub nadużycia z korzyści przewidzianych w prawie Unii (wyroki: z 5 lipca 2007 r., Kofoed, C-321/05, pkt 38; z 22 listopada 2017 r., Cussens i in., C-251/16, pkt 27, a także z 11 lipca 2018 r., Komisja/Belgia, C-356/15, pkt 99).

Z zasady tej wynika zatem, że państwo członkowskie musi odmówić możliwości skorzystania z przepisów prawa Unii, jeżeli przepisy te są powoływane nie po to, aby realizować ich cele, lecz aby uzyskać korzyści z prawa Unii, podczas gdy przesłanki uzyskania tej korzyści są spełnione jedynie formalnie.

Tak jest w szczególności w przypadku, gdy dzięki podmiotowi pośredniczącemu wprowadzonemu do struktury grupy pomiędzy spółką wypłacającą odsetki, a podmiotem, który jest ich właścicielem, unika się zapłaty podatku od odsetek. Przesłankę wskazującą na istnienie konstrukcji mającej na celu nienależne skorzystanie ze zwolnienia podatkowego stanowi zatem okoliczność, że należności te są wypłacane dalej, w całości lub prawie w całości i w bardzo krótkim czasie po ich otrzymaniu, przez spółkę, która je otrzymała, na rzecz podmiotów niespełniających przesłanek do zastosowania zwolnienia.

Okoliczność, że spółka działa jako spółka pośrednicząca, można wykazać, gdy głównym przedmiotem działalności tej spółki jest otrzymywanie odsetek i ich przekazywanie właścicielowi lub innej spółce pośredniczącej.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje to, że podatnik zawarł z płatnikiem umowę pożyczki, jak też to, że dokonuje z tego tytułu na rzecz podatnika zapłaty odsetek. Równocześnie bezsporne jest, że podatnik jest podmiotem w pełni zależnym od I. M., będącej spółką zarządzającą dla funduszu I. F.. Fundusz ten jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym utworzonym w formie fonds commun de placement (FCP), czyli wspólnego funduszu umownego. Zgodnie z prawem luksemburskim fundusz ten nie posiada osobowości prawnej oraz musi być zarządzany przez spółkę zarządzającą. Jednocześnie bezsporne jest, że Fundusz nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, co trafnie ustalił organ.

Przedmiotem działalności podatnika jest posiadanie bezpośrednio lub pośrednio, w dowolnej formie, udziałów w luksemburskich i zagranicznych spółkach nieruchomościowych lub dowolnej innej formie inwestycji w nieruchomości, nabywanie przez zakup, objęcie lub w dowolny inny sposób, jak również zbywanie przez sprzedaż, zamianę lub w inny sposób papierów wartościowych dowolnego rodzaju oraz administracja, kontrola i zabudowa swojego portfolio nieruchomości.

Główną rolą podatnika jest pełnienie funkcji podmiotu holdingowego i finansującego w ramach struktury Funduszu. Ponadto, pełni on także rolę tzw. holdingu funkcjonalnego, tj. podmiotu zarządzającego i administrującego inwestycje realizowane przez spółki zależne.

Jak bowiem wynika z informacji zawartych w bilansie do sprawozdania finansowego podatnika za rok obrotowy od 01/10/2020 r. do 30/09/2021 r. główny jego majątek stanowią aktywa finansowe (tj. udziały w jednostkach powiązanych oraz pożyczki udzielone jednostkom powiązanym) o łącznej wartości bilansowej 1 188 558 246,00 EUR,

Jednocześnie w bilansie w pozycji - zobowiązania wobec jednostek powiązanych - została wykazana kwota udzielonych podatnikowi pożyczek od podmiotów z Grupy, której wartość na dzień bilansowy wynosi 1 288 553 407,00 EUR. Z noty 7.2. - Zobowiązania wobec jednostek – wprost wynika, że kwota zobowiązań w przeważającej mierze pochodzi z pożyczek wewnątrzgrupowych udzielonych przez l. F.. Na powyższą kwotę składa się finansowanie oznaczone jako pożyczka tracking loan B, pożyczka tracking loan A oraz zobowiązania o okresie wymagalności do jednego roku w wysokości 33 052 276 EUR.

Oczywiste zatem jest, że podatnik jest finansowany wewnętrznie przez swojego jedynego wspólnika - Fundusz. Co przy tym ważne finansowanie udzielone przez Fundusz ma charakter partycypacyjny, tj. uprawniający Fundusz do udziału w zyskach podatnika.

W okresie sprawozdawczym od 01/10/2020 r. do 30/09/2021 r. podatnik osiągnął przychody z inwestycji i pożyczek zaliczanych do aktywów trwałych w wysokości 14 025 195,00 EUR (zgodnie z notą 10 są to dywidendy od spółek zależnych oraz zrealizowane zyski z inwestycji) oraz przychody odsetkowe w wysokości 32 437 000,00 EUR.

W tym samym okresie podatnik poniósł koszty odsetkowe wobec podmiotów powiązanych w wysokości 42 658 891,00 EUR (zgodnie z notą 12.1 są to odsetki od pożyczki tracking loan B i A należne Funduszowi).

Kwota wypłaconych Funduszowi należności była zatem o ok. 10 mln EUR większa od przychodów podatnika uzyskanych z tytułu odsetek należnych od podmiotów powiązanych. Podobnie sytuacja kształtowała się w 2020 r..

Ponadto zgodnie z notą 4 do sprawozdania finansowego, odsetki z tytułu udzielonych pożyczek należne od podmiotów powiązanych opiewają na kwotę 19 454 551,00 EUR, podczas gdy pożyczki nieoprocentowane oraz inne należności wewnątrzgrupowe rozliczane saldem wewnętrznym wynoszą 75 077 057,00 EUR.

Powyższe wskazuje, że znaczna część przychodów/dochodów podatnika ze źródeł pasywnych przekazywana jest do Funduszu, zaś pozostała część przychodów/dochodów przeznaczana jest na pokrycie należności publicznoprawnych i bankowych oraz przekazywana jest do jedynego wspólnika w formie opłat za zarządzanie inwestycjami w tym za usługi prawno - finansowe. Zgodnie z kompleksową umową o świadczenie usług z 25 października 2013 r. zawartą pomiędzy podatnikiem a I. M., spółce zarządzającej została przekazana pełna obsługa korporacyjna oraz administracyjno-finansowa.

Zatem to Fundusz wraz ze spółką zarządzającą decyduje o inwestycjach, zmianach dotyczących udziałów w spółkach zależnych oraz innych istotnych zdarzeniach finansowych, a podatnik podejmuje jedynie działania o charakterze wykonawczym.

Co więcej, podatnik bez stałego wsparcia finansowego ze strony Funduszu nie jest w stanie kontynuować bieżącej działalności gospodarczej, co potwierdza informacja zawarta w nocie 18 do sprawozdania finansowego. Zgodnie z jej treścią zarząd oczekuje, że spółka uzyska wsparcie od wspólnika w celu spełnienia swoich bieżących zobowiązań i w efekcie będzie posiadała zasoby wystarczające, aby kontynuować działalność w dającej się przewidzieć przyszłości. Zarząd założył zatem dalsze funkcjonowanie spółki wyłącznie w oparciu o finansowanie jedynego jej udziałowca - Funduszu.

Wszystko to wskazuje, że podatnik tylko formalnie dysponował kwotami przeznaczonymi na pożyczki dla spółek powiązanych (w tym skarżącej), a następnie również kwotami zwracanego kapitału i odsetek. Należności te były bowiem przekazywane do wspólnika podatnika - Funduszu, który poprzez udzielanie pożyczek faktycznie finansował działalność tego podmiotu.

Nie sposób zatem uznać podatnika za rzeczywistego właściciela przedmiotowych należności odsetkowych.

Oceny tej nie zmienia okoliczność zawarcia przez podatnika umowy kredytu odnawialnego z bankiem S. na kwotę 75,000,000 EUR, która, zdaniem podatnika została w części wykorzystana na zakup i finansowanie spółek zależnych.

Brak przymiotu rzeczywistego właściciela należy wywodzić w tym względzie z analizy całokształtu istotnych informacji dotyczących funkcjonowania podmiotu w tym jej bilansu księgowego, struktury przychodów i ponoszonych wydatków, a nie tylko na podstawie jednostkowej okoliczności, która co więcej nie odgrywa większego znaczenia w całościowej strukturze przychodów podatnika.

Podobnie trafnie został oceniony warunek prowadzenia rzeczywistej działalności przez podatnika.

W tym zakresie skarżąca wielokrotnie powoływała się na specyfikę spółek holdingowych, która determinuje sposób działania oraz zakres substratu majątkowo – osobowego. Jakkolwiek nie można odmówić racji, że spółki o takim profilu funkcjonują na rynku, zasadniczo różniąc się np. od spółek produkcyjnych, to jednak nie sposób podzielić stanowiska o zaniedbaniach dowodowych organu w zakresie rynkowej praktyki i zwyczajów w działalności tego rodzaju.

Nawet jeśli jednak uznać za logiczne (a przez to prawdziwe) twierdzenie spółki, że outsourcing pracowniczy, czy ulokowanie siedziby pod tym samym adresem co Fundusz i spółka zarządzająca wpisują się w standard działania holdingu, to jednak okoliczności te (stwierdzone również w wypadku podatnika) oceniane wespół z pozostałymi ustalonymi w sprawie, np. z danymi dotyczącymi przepływów pieniężnych, o których mowa powyżej, nie pozwalają – zdaniem sądu – na podzielenie stanowiska strony, że organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 191 O.p., a przez to wadliwie zrekonstruował istotne dla rozstrzygnięcia fakty.

W zakresie tego zagadnienia organ trafnie wskazywał na ścisłe powiązania osobowe ze swoim wspólnikiem (Funduszem) oraz ze spółką zarządzającą. Wskazał, że F. C. i M. G. jako członkowie zarządu podatnika pełnią także funkcje zarządcze w innych podmiotach z Grupy w tym w Funduszu oraz spółce zarządzającej. Siedziba podatnika znajduje się pod tym samym adresem, co siedziba Funduszu, spółki zarządzającej i 26 innych podmiotów. Sam podatnik nie zatrudnia pracowników, a na jego koszty składają się głównie wydatki na pokrycie należności publicznoprawnych, bankowych i administracyjnych oraz opłat za zarządzanie inwestycjami w tym za usługi prawno-finansowe świadczone na rzecz podatnika przez jego jedynego wspólnika. Zgodnie z kompleksową umową o świadczenie usług z 25 października 2013 r. (data wejścia w życie 1 lipca 2021 r.) zawartą pomiędzy I. M. a podatnikiem, spółce zarządzającej - będącej luksemburskim towarzystwem funduszy inwestycyjnych - została przekazana pełna obsługa korporacyjna oraz administracyjno - finansowa. Niewątpliwie obsługa ta obejmuje również zarządzanie inwestycjami, co wynika wprost z preambuły umowy oraz załącznika B do umowy. Powyższe potwierdza również i sprawozdanie finansowe I. M. oraz faktury VAT dołączone do wniosku. Spółka zarządzająca, która działa w imieniu własnym lecz na rachunek Funduszu może zatem prowadzić wszelkie działania uznane za przydatne dla osiągnięcia jej celu.

Tym samym, wbrew stanowisku skarżącej, nie można uznać, że organ wadliwie - bo odmiennie od skarżącej - ocenił fakty istotne z punktu widzenia przesłanek wydania opinii w sprawie: tu podmiotu prowadzącego rzeczywistą działalność gospodarczą.

Podsumowując w tych okolicznościach, w ocenie sądu, zasadna jest konstatacja organu, że podatnik faktycznie finansuje swoją działalność ze środków jedynego udziałowca - Funduszu. W takiej sytuacji nie może być uznany za rzeczywistego właściciela odsetek wypłacanych przez płatnika w związku z umowami pożyczki, o których mowa w sprawie. Nie spełnia zatem warunku zastosowania zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodów z odsetek, przewidzianego w art. 21 ust. 3 pkt 4 lit a) u.p.d.o.p., tj. warunku bycia rzeczywistym właścicielem należności z tytułu odsetek.

Jak już wskazano z zebranego materiału wynika bowiem, że uzyskuje on finansowanie o swojego jedynego wspólnika – Fundusz i to jemu przekazuje otrzymywane z tytułu odsetek środki. Aby natomiast uznać dany podmiot za rzeczywistego właściciela należności należałoby stwierdzić, że otrzymuje on należności dla własnej korzyści w tym decyduje samodzielnie o ich przeznaczeniu i ponosi ekonomiczne ryzyko związane z utratą należności oraz prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby. Nie chodzi przy tym, jak była wyżej mowa, o wykazanie uprawnienia do otrzymania należności dla siebie formalnym dokumentem, ale o brak zobowiązania (formalnego lub nieformalnego) do przekazania należności innemu podmiotowi. Dla oceny statusu rzeczywistego właściciela należności znaczenie mają fakty wskazujące na określoną rzeczywistość ekonomiczną. Fakty te zostały przez organ wskazane w zaskarżonym akcie, a wnioski z nich płynące są logiczne. Organ zasadnie więc uznał, że podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem odsetek, które w istocie – jako pośrednik – przekazuje do dyspozycji swojemu jedynemu wspólnikowi.

Podatnik nie prowadzi też realnej działalności gospodarczej, a jego aktualny udział w strukturze grupy ma charakter sztuczny, nakierowany na osiągnięcie nie tyle celów gospodarczych i ekonomicznych, ile podatkowych.

Organ ustalił bowiem, że jedyny udziałowiec podatnika to I. M. działająca w imieniu własnym ale na rzecz Funduszu, który jest wspólnym funduszem umownym, nieposiadającym osobowości prawnej do którego trafiają środki uzyskiwane przez podatnika. Co istotne Fundusz nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (jest podmiotem transparentnym podatkowo), w związku z czym nie spełnia warunku opodatkowania całości osiąganych dochodów podatkiem CIT bez względu na miejsce ich osiągania, jak stanowi art. 21 ust. 3 pkt 2 u.p.d.o.p. Fundusz nie mógłby zatem skorzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 21 ust 3 u.p.d.o.p. Luksemburg nie pobiera podatku u źródła od odsetek wypłacanych w transakcjach transgranicznych, w przeciwieństwie do polityki fiskalnej Polski.

Jak zatem słusznie stwierdzono w sprawie, umieszczenie w strukturze grupy podatnika miało na celu skorzystanie przez podmiot nieuprawniony (Fundusz) ze zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych odsetek wypłacanych przez spółki zależne, w tym płatnika. W sytuacji, gdyby zapłata odsetek nastąpiła z pominięciem spółki holdingowej, bezpośrednio do realnego właściciela (Funduszu), nie można byłoby skorzystać ze zwolnienia podatkowego.

Dostrzegając powyższe nie ma racji skarżąca, że za rzeczywistego właściciela należało uznać nie Fundusz, lecz spółkę zarządzającą dla Funduszu. Co prawda I. M. działa w imieniu własnym lecz na rzecz Funduszu,. A zatem zobligowana jest do przekazania mu środków otrzymanych od swoich podmiotów zależnych, co wyklucza w istocie możliwość przypisania jej statusu rzeczywistego właściciela.

W konsekwencji, za znajdującą potwierdzenie w materiale dowodowym należy zatem uznać również ocenę w zakresie sztuczności konstrukcji podatnika i jej nakierowanie bezpośrednio na uzyskanie korzyści podatkowej w postaci skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. Istnieje zatem również uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p. z uwagi na przyjęcie, że skorzystanie ze zwolnienia było głównym celem dokonania transakcji. Zwolnienia od podatku pobieranego u źródła nie stosuje się, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że skorzystanie ze zwolnienia było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów lub głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny.

Wszystko powyższe oznacza, jak słusznie wskazał organ, że w sprawie istniał szereg podstaw (nie tylko jedna) do odmowy wydania opinii, zgodnie z art. 26b ust. 3 pkt 1 - 4 u.p.d.o.p.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.