Wyrok WSA w Lublinie z 10 grudnia 2004 r., I SA/Lu 308/04

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 10 grudnia 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Miasta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 1999 - 2002 - oddala skargę

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Anna Kwiatek
asyst. Monika Bartmińska protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżaną decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta i Prezydenta Miasta, od decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2004 r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w T., Miasta Z., Miasta B., Miasta H. oraz Miasta S. za miesiące IX-XII 1998 roku i za lata 1999 – 2002, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa, uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości podatku od nieruchomości za miesiące IX-XII 1998 roku i umorzyło postępowanie w tej sprawie, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podzieliło zarzut stron odwołania, co do naruszenia przez organ podatkowy I instancji art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i dlatego zaskarżoną decyzję w części określenia zobowiązania w podatku od nieruchomość za miesiące od IX do XII 1998 roku uchyliło i umorzyło postępowanie, uznając, iż zobowiązanie podatkowe za te miesiące wygasło na skutek przedawnienia. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska odwołujących się, co do konieczności obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości od gruntów i budynków znajdujących się w Ośrodku Wypoczynkowym "[...]" w K. wyłącznie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w T. Zdaniem odwołujących się Przedsiębiorstwo to, jako zarządca mienia znajdującego się na nieruchomości położonej w Krasnobrodzie prowadziło działalność gospodarczą we własnym imieniu (wynajmowanie domków letniskowych), czerpiąc z tego wyłączne korzyści, co przesądza, iż było posiadaczem zależnym w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego, a tym samym obowiązek podatkowy powinien ciążyć tylko na jego osobie.

Kolegium zauważyło, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, co oznacza, iż jest on uiszczany z samego faktu posiadania nieruchomości i nie jest związany z uzyskiwanymi z niego dochodami. Wskazało, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 16 maja 1994 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w T. (PGK i M) ustanowione zostało zarządcą mienia znajdującego się na nieruchomości w Krasnobrodzie oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działki o nr: 2538/1 - 2540/1, 2542/ 1 – 2547/1, 2549, 2541/12, 2548 o łącznej powierzchni 15.171 m2,

Dla nieruchomości o nr 2538/1, 2540/1, 2542/1-25444/1, 2546/1, 2547/1 i 2549/1 Sąd Rejonowy wydział Ksiąg Wieczystych prowadził księgę wieczystą oznaczoną nr [...]. Decyzją Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] maja 1995 r. Gmina nabyła nieodpłatnie nieruchomość objęta KW nr [...] oraz nieruchomość o nr 2539/1, 2541/1, 2545/1 (która księgi wieczystej założonej nie miała) w udziale 8/9 części, o łącznej powierzchni 15. 171 m2. Zgodnie z wykazem zmian gruntowych wpisanych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr 2807/561, 07/25/96 nieruchomość ta oznaczona została numerem [...] i ma powierzchnię 15.115 m2.

Następnie umową zawartą w dniu [...] sierpnia 1998 r. w formie aktu notarialnego przedstawiciele Miasta i Gminy oddali nieruchomość gruntową oznaczoną nr 1239, na okres 99 lat, na współużytkowanie wieczyste, wraz z nieodpłatnym przeniesieniem prawa własności budynków i domków letniskowych znajdujących się na tej nieruchomości po 1/9 części na rzecz: Miasta B., H., Gminy i Miasta S. oraz PGKiM Sp. z.o.o w T. i w udziale 4/9 części na rzecz Miasta Z. Nabywcy zobowiązali się do uiszczania opłat z tytułu wieczystego użytkowania gruntu, a w księdze wieczystej nr [...] dokonano stosownych zmian poprzez wpisanie nowej numeracji i powierzchni nieruchomości i ujawnienie współużytkowania wieczystego i współwłasności budynków.

W dniu [...] czerwca 1999 r., na podstawie prawomocnej decyzji Wojewody Gmina K. stała się właścicielem do 1/9 części w działce nr 1239 o pow. 15.115 m2- Kw [...]. Ten udział został oddany w użytkowanie wieczyste Gminie Miejskiej Z., również wraz z nieodpłatnym przeniesieniem własności budynków i innych urządzeń stanowiących odrębną od gruntu nieruchomość, umową z dnia [...] kwietnia 2000 r., zawartą w formie aktu notarialnego.

W konsekwencji, w ocenie Kolegium, skoro ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż nieruchomość oznaczoną nr [...], o łącznej powierzchni 15. 115 m2 posiadają we współużytkowaniu wieczystym: PGKiM Sp. z o.o. w T. Miasto B., H. i S. po 1/9 części oraz Miasto Z. w 5/9 części, to nie ma uzasadnionych prawnie podstaw aby uznać za podatnika podatku od nieruchomości za lata 1998 - 2002 wyłącznie PGKiM Sp. z.o.o i to tylko z tego powodu, że pełniło ono zarząd mieniem na powyżej nieruchomości. Dlatego też decyzja organu I instancji określająca solidarną odpowiedzialność wszystkich podatników posiadających udział we współużytkowaniu wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest jak najbardziej prawidłowa.

Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wniosło Miasto Z., reprezentowane przez Prezydenta Miasta. Zażądało uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podało, iż jest wprawdzie użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w K. – P. na podstawie aktu notarialnego z dnia 21 sierpnia 1998 r., jednakże w niniejszej sprawie podatnikiem podatku od powyższej nieruchomości powinno być wyłącznie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T., jako zarządca mienia znajdującego się na tej nieruchomości. Podstawą prawną powinien być art. 3 ust. 1 pkt 4 obecnie obowiązującej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomość ciąży na osobach fizycznych, prawnych oraz jednostkach organizacyjnych, w tym spółkach nie posiadających osobowość prawnej, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego albo jest bez tytułu prawnego. W ocenie strony skarżącej to Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej było w okresie, kiedy ciążył obowiązek podatkowy, posiadaczem tej nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 1994 r., ustanawiającego go zarządcą mienia znajdującego się na nieruchomości położonej w Krasnobrodzie, a więc jego posiadanie, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu wynikało z innego tytułu prawnego. Zaznaczyło też, iż nie bez znaczenia jest, że to PGK i M prowadziło na przedmiotowej nieruchomości działalność gospodarczą we własnym imieniu, a nie na rzecz właściciela, czerpiąc z tego wyłączne korzyści. Miasto Z. podkreśliło, że o odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe można mówić tylko w przypadku, gdy podatnikami byliby współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U.Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) - stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Na wstępie zaznaczyć trzeba, że pobieranie podatków jest stanem obiektywnym, zależnym nie od woli podatnika, lecz wyłącznie od obowiązującego stanu prawa i odpowiedniego stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części.

Bezspornym jest, iż na podstawie umowy z dnia 21 sierpnia 1998 r., zawartej w formie aktu notarialnego (akta administracyjne nie zawierają numerów kart) Miasto Z. nabyło od Miasta i Gminy K.(właściciela) na okres 99 lat we współużytkowanie wieczyste wraz z Miastem B., H., S. i Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej spółki z o.o. w T. nieruchomość gruntową oznaczaną nr [...] o pow. 15.115 m2, wraz z nieodpłatnym nabyciem, na współwłasność prawa do budynków i domków letniskowych znajdujących się na tej nieruchomości, co potwierdzono w ewidencji gruntów z 1998 r. Udział strony skarżącej wyniósł 4/9 części. Następnie w dniu 7 kwietnia 2000 r. Gmina K. oddała Gminie Miejskiej Z. w użytkowanie wieczyste, kolejny udział w przedmiotowej nieruchomości wynoszący 1/9 części, również wraz z nieodpłatnym przeniesieniem własności budynków i innych urządzeń, stanowiących odrębną od gruntu nieruchomość. W ostateczności udział strony skarżącej we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości o nr [...] wynosi 5/9 części, co potwierdza wyciąg z rejestru gruntów na dzień 9 lipca 2003 r.(akta administracyjne nie zawierają numerów stron).

Skoro nie budzi wątpliwości, że Miasto Z. jest współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, to w świetle przytoczonego powyżej brzmienia art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zarzut strony o nieobciążaniu jej obowiązkiem podatkowym jest bezzasadny. Poza tym podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to czy przynosi ona zysk posiadaczowi czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku (zob. np wyrok NSA z 09.03.1994 r., SA/Gd 1200/93, Wspólnota 1994/35 str 18). Dlatego tez argumentacja strony, iż to Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. powinno być wyłącznym podatnikiem podatku od nieruchomości, jako zarządca mienia i podmiot prowadzący działalność gospodarczą poprzez wynajmowanie domków letniskowych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, czerpiąc z tego korzyści, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Podatek od nieruchomości nie nawiązuje bowiem w swojej konstrukcji do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, a nie jest ważne jak intensywne jest wykorzystanie tych nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze (zob.np wyrok SN z 18 grudnia1992 r., sygn. III AZP 25/92 OPS 1994/1). Słusznie również zauważyło Kolegium, iż przepisy podatkowe zarówno te obowiązujące do końca 2002 r. – art. 2, jak i obecne. – art. 3 nie dotyczą zarządcy mienia, ustanowionego w trybie art. 203 kodeksu cywilnego, jako podatnika podatku od nieruchomości.

W ocenie skarżącego podstawę prawną w sprawie niniejszej powinien stanowić art. 3 ust. 1 pkt 4 obecnie brzmiącej ustawy, gdyż PGKiM było posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a posiadanie to wynikało z innego niż umowa z właścicielem tytułu prawnego, a mianowicie z postanowienia Sądu Rejonowego, na mocy którego PKGiM zostało m ustanowione zarządcą mienia znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Pogląd ten, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia w przepisach cytowanej ustawy.

Od sierpnia 1998 r. nieruchomość oznaczona nr [...] stanowiła współużytkowanie wieczyste, zaś znajdujące się na niej budynki – współwłasność, w tym także ustanowionego zarządcy mienia. Sposób opodatkowania nieruchomości znajdującej się we współwłasności (współużytkowaniu wieczystym) określa natomiast art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nieruchomość ta stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, zaś obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości (wyrok NSA z 13 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 399/00).

Dlatego też zasadnie organy podatkowe przyjęły, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na wszystkich jej użytkownikach wieczystych, a odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe ma charakter solidarny. Natomiast fakt posiadania czy też nie danej nieruchomości, w żaden sposób nie może wpływać na zakres obowiązku podatkowego, w podatku od nieruchomości, w świetle tak ukonstytuowanego stanu prawnego.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako pozbawioną podstaw prawnych należało oddalić.