Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2012 r. w całości i uwzględniając żądanie A. P., stwierdziło nadpłatę w kwocie [...] zł, którą A. P. zapłacił tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu.
Prezydent Miasta złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie ewentualnie o stwierdzenie nieważności postępowania w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Uzasadniło, że za odrzuceniem skargi przemawia argument, że Prezydent Miasta nie może występować raz jako organ I instancji, a następnie jako strona i domagać się sądowej kontroli legalności decyzji organu II instancji, z którą się nie zgadza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd w pełni podziela argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części w której uznaje skargę Prezydenta Miasta za niedopuszczalną powołując się na stanowisko prawne w sprawie II FSK 527/12. Stanowisko wyrażone w tym orzeczeniu jest adekwatne do okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie.
Za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy wskazać, iż art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, do której prezydent miasta (w tej sprawie Prezydent Miasta) bez wątpienia się zalicza. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący Prezydent Miasta, jako organ I instancji, rozstrzygnął w kwestii zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu i wydał decyzję administracyjną wobec A. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ odwoławczy, nie zgodziło się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Zarówno działania Prezydenta Miasta, jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w kontrolowanej sprawie mają taki sam charakter, to jest władczego działania. Oba organy załatwiły sprawę w formie decyzji. Nie może zaś być dopuszczalna sytuacja, w której ten sam podmiot, organ (tu Prezydent Miasta), raz występuje w sprawie jako organ administracji wykonujący swoje władztwo, a raz (gdy uzna, że jest to dla niego korzystne) jako strona, domagająca się ochrony w istocie przed działaniami organu administracji wyższego stopnia.
Możliwość odwołania się od decyzji organu I instancji do organu II instancji, a następnie możliwość zainicjowania przez obywateli (podmioty prawa) procesu kontroli działań tej administracji przed sądem administracyjnym jest bowiem niczym innym, jak zapewnieniem obywatelom ochrony przed bezprawnym działaniem administracji. Nie może takiej ochrony domagać się podmiot, który w sprawie sam jako administracja występował, na jej administracyjnym etapie. Rola Prezydenta Miasta pozostaje niezmienna na etapie postępowania przed organem II instancji, a także gdy ostateczna decyzja organu II instancji staje się przedmiotem sądowej kontroli legalności. Nadal Prezydent Miasta pozostaje organem I instancji, a jego decyzja pośrednio, poprzez kontrolę decyzji organu II instancji, poddawana jest kontroli sądu (art. 135 P.p.s.a.). Powierzenie organowi administracji, organowi jednostki samorządu terytorialnego, właściwości do władczego załatwienia indywidualnej sprawy jednocześnie wyklucza uprawnienie tego organu do zainicjowania sądowej kontroli legalności załatwienia sprawy przez ten organ czy organ wyższego stopnia (por.: uchwały NSA z dnia 9 października 2000 r. sygn. akt OPK 14/00, publ. ONSA 2001, nr 1, poz. 17, z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03, publ. ONSA 2003, nr 4, poz. 115).
Sądowa kontrola legalności ma za przedmiot działalność administracji publicznej. Jednak sądowa kontrola legalności nie może zostać zainicjowana przez organy realizujące działania podlegające takiej kontroli. Ustawodawca nie przyznał takiej inicjatywy organom administracji publicznej i nie są one uprawnione domagać się sądowej kontroli legalności swoich działań czy działań organu wyższego stopnia podejmowanych w toku instancji. W rezultacie skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję w I instancji, podlega odrzuceniu (por.: wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04 niepubl.; uchwała składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt OPS 1/04 publ. ONSA/WSA 2005, nr 4 (7), poz. 62).
W niniejszej sprawie spór na etapie sądowej kontroli legalności prowadzony jest przez dwa podmioty: żądający udzielenia ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Ukształtowana w ten sposób struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Nie może zostać ono uruchomione z urzędu, jak też w drodze złożenia skargi przez organ administracji publicznej, którego działanie ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej administracji publicznej.
W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że organowi jednostki samorządu terytorialnego - Prezydentowi Miasta, ustawodawca wyznaczył rolę organu administracji publicznej, a więc w konsekwencji organ ten nie posiada uprawnienia do złożenia skargi w indywidualnej sprawie na decyzję wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Z uwagi na powyższe należało ocenić skargę Prezydenta Miasta jako niedopuszczalną i w konsekwencji ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.