Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005, Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej – O.p.) Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji określił I. Z. kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości 23.416 zł z tytułu importu samochodu osobowego wg dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] oraz wezwał go do zapłaty podatku w łącznej wysokości 17.718 zł.
Powodem wydania zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji było ustalenie, że w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. W związku z powyższym organ pierwszej instancji uznał, że istnieje prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynikającego z przedmiotowej decyzji.
Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, wnosząc o jego unieważnienie. Podniosła, iż nie wystąpiła w stosunku do jej osoby żadna z przesłanek uzasadniających nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej. Wskazała, że spłaca dług celny w ratach zgodnie z ustaleniami Komornika Skarbowego i robi to regularnie, mimo że pojazd audi Q7 z tytułu importu którego wydano decyzję, nie był jego tylko G. T. i jego zorganizowanej grupy przestępczej.
Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Celnej w [...] powołał się na art. 239b § 1 O.p. i stwierdził, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Jak wynika z akt sprawy i zaskarżonego postanowienia, w stosunku do strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, co oznacza, że wystąpiła przesłanka do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, o której mowa w art. 239b §1 pkt 1 O.p. Ponadto, w sytuacji gdy wobec strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, to uzasadnione jest też przypuszczenie, że strona również w przypadku obowiązków wynikających z wyżej wymienionej decyzji nieostatecznej nie będzie chciała ich dobrowolnie wykonać.
Biorąc pod uwagę te fakty organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego w [...] prawidłowo uznał, iż zachodzi prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej może zostać niewykonane lub nie zostanie wykonane.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż "punktualnie spłaca dług celny w ratach zgodnie z ustaleniami Komornika Skarbowego, pomimo, iż samochód nie był jego własnością" Dyrektor Izby Celnej w [...] wyjaśnił, iż nie ma to znaczenia dla sprawy, gdyż sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony postępowania wyczerpuje dyspozycję art. 239b § 1 pkt 1 O.p
Na powyższe postanowienie I. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w ktorej wniósł o anulowanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] oraz decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Ponadto wniósł o anulowanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] oraz postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego.
W uzasadnieniu skarżący podał, że po czterech latach dochodzenia Prokuratura w [...] udowodniła, iż zorganizowana grupa przestępcza G. T., W. P. i Innych wraz z Celnikami z Urzędu Celnego w [...] naraziła Skarb Państwa na straty w wysokości ok. 25.000.000 zł w tytułu należności celnych i podatkowych związanych z importem ze Szwajcarii pojazdów samochodowych, który łączył się z zaniżaniem pobranych od tych pojazdów należności celnych i podatkowych. Powyższa zorganizowana grupa przestępcza przyznała się do zarzucanych im czynów i dobrowalnie poddała się karze, którą wyznaczyła im Prokuratura Apelacyjna. Prokurator zawnioskował o przekierowanie całego długu celnego i skarbowego związanego z działalnością w/w grupy przestępczej na tę grupę, której udowodniono zaniżanie powyższych wartości celnych i skarbowych.
Ponadto w Sądzie Rejonowym w [...] toczy się sprawa o sygnaturze akt. [...], w której oskarżonymi jest około 50 osób fizycznych takich jak ja, których dane osobowe widniały na pełnomocnictwie do odprawy celnej imporowanych samochodów. Sprawa ta dotyczy skazania nas za udostępnienie danych osobowych, a żądana przez Prokuratura kara to po 800 do 1000 zł kary pieniężnej oraz po około 6 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata. Jest to najniższa kara przewidziana w Kodeksie Karnym za takie wykroczenie. Prokurator wnioskował o takie kary, gdyż po czterach latach dochodzenia upewnił się, że żadna z osób fizycznych, na których dane osobowe został sprowadzony samochód nie miała żadnego wpływu na zaniżenie wartości pojazdów oraz przestępstwa celne i podatkowe.
Skarżący podniósł, że został on, podobnie jak organy celne i podatkowe, oszukany przez zorganizowaną grupę przestępczą G. T. i wniósł o nakazanie Urzędowi Celnemu wydania nowej decyzji, w której do zapłaty należności celnych i skarbowych zobowiązani będą również celnicy jak i członkowie w/w zorganizowanej grupy przestępczej. Wniósł jednocześnie o kontakt w powyższej sprawie z Prokuratorem – P. G. i Urzędem Celnym w [...].
Jednocześnie skarżący dodał, że zapłacił na raty u Komornika w Urzędzie Skarbowym w [...] należność celną od sprowadzonego na jego dane osobowe AUDI Q7 w wysokości ok 5.000 zł PLN.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności stwierdzić jednak należy, że badanu zgodności z prawem w rozpoznawanej sprawie podlega jedynie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] dotyczące nadania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...]. rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r, Nr. 270, dalej – p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąc przedmiotem zaskarżenia. Treść i zakres sprawy administracyjnej, czyli tożsamość sprawy, wyznaczają natomiast normy prawa materialnego, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny. Tym samym ocenie Sądu nie podlaga decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] ani decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...], o których "anulowanie" w skardze wnosił skarżący.
Jeśli chodzi natomiast o postanowienie w przedmiocie nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności, to podstawą jego wydania są przepisy art. 239b § 1 i § 2 O.p.
Zgodnie z art. 239b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Natomiast zgodnie z art. 239b § 2 O.p., przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Zgodzić się należy z organami podatkowymi, że w tej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 239b § 1 O.p. pkt 1 O.p., gdyż w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne. Nie zmienia tego faktu okoliczność, że skarżący w jego toku ratami spłaca egzekwowaną należność ani, że ma powody ją kwestionować.
Jednak, jak wynika z art. 239b § 2 O.p. drugą przesłanką do możliwości nadania decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Obie przesłanki muszą wystąpić łącznie aby wydać w tym przedmiocie odpowiednie postanowienie.
W ocenie organów, w sytuacji gdy wobec strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, to uzasadnione jest też przypuszczenie, że strona również w przypadku obowiązków wynikających z wyżej wymienionej decyzji nieostatecznej nie będzie chciała ich dobrowolnie wykonać.
W opinii Sądu, taka ogólnikowa konstatacja organów nie wskazuje na zaistnienie przesłanki “uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane". Tak zdawkowe stwierdzenie w tej kwestii zawarte w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia, świadczy o tym, że organy nie oceniły istnienia przesłanki uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, co czyni zaskarżone rozstrzygnięcie niezgodnym z obowiązującym prawem.
Uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji musi się bowiem wiązać z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie (A. Mudrecki, Wykonalność decyzji podatkowych (w:) Ordynacja podatkowa. Wokół nowelizacji (red.) R. Dowgier, Białystok 2009, s. 306).
Ponownie zatem rozpoznając sprawę, organ podejmie czynności związane z ustaleniem prawdopodobieństwa, że zobowiązanie wynikające z decyzji organu pierwszej instancji nie zostanie wykonane, w szczególności poprzez wskazanie okoliczności związanych z sytuacją majątkową i finansową zobowiązanego, czy dotychczasowymi działaniami podatnika na jego majątku.
Z podanych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 p.p.s.a. natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności uzasadnia art. 152 p.p.s.a.