Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 sierpnia 2010 r. Stowarzyszeniu A. w L. – zwanemu dalej Stowarzyszeniem, zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 27 września 2010 r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych poinformowała, że działając na podstawie art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "ppsa") wyznaczyła doradcę podatkowego A. S. do wykonania prawa pomocy przyznanego ww. postanowieniem.
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Stowarzyszenia. W dniu 29 grudnia 2010 r. doradca podatkowy wyznaczony z urzędu złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, wraz z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2011 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał doradcy podatkowemu wynagrodzenie za sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W dniu 11 stycznia 2011 r. Stowarzyszenie złożyło pismo, wnosząc o zobligowanie przez Sąd Korporacji Doradców Podatkowych do wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, "który zapewni realizację przyznanego postanowieniem Sądu prawa pomocy bądź wyznaczenie przez Sąd pełnomocnika z samorządu adwokatów lub radców prawnych".
W związku z ww. pismem Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Stowarzyszenie zostało poinformowane, że w związku z przyznaniem przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym, Krajowa Rada Doradców Podatkowych, ustanowiła dla Stowarzyszenia doradcę podatkowego, który udzielił mu pomocy prawnej. Sąd wyjaśnił, że nie ma prawnych możliwości zobligowania tego organu do wyznaczenia, "pełnomocnika, który zapewni realizację przyznanego postanowieniem Sądu prawa pomocy", oraz że żądanie wyznaczenia przez Sąd pełnomocnika z samorządu adwokatów lub radców prawnych zostanie potraktowane, jako wniosek o zmianę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Jednocześnie Stowarzyszenie zostało wezwane do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie Stowarzyszenie nadesłało do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr, w którym wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 165 ppsa postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności, o której mowa w powołanym przepisie należy rozumieć każdą zmianę okoliczności zarówno faktycznych jak i prawnych, przy czym zmiana taka musi uzasadniać zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ostatecznym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2010 r. przyznał Stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych.
Dokonując analizy złożonego przez Stowarzyszenie na urzędowym formularzu PPPr wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 stycznia 2011 r. stwierdzić należy, że wskazana nim sytuacja finansowa nie uległa zmianie w stosunku do sytuacji przyjętej przez Sąd, jako podstawa wydania ww. postanowienia z dnia 9 sierpnia 2010 r.
W obydwu wnioskach Stowarzyszenie wskazywało na skrajnie trudną sytuację finansową i organizacyjną, brak jakichkolwiek środków trwałych. Stan zablokowanego przez I Urząd Skarbowy konta bankowego wskazany w obu wnioskach wynosił [...] Wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu w obu wnioskach wynosi [...] zł. Ponadto Stowarzyszenie nie wskazało, żadnych dodatkowych okoliczności mogących mieć znaczenie dla oceny jego sytuacji finansowej stanowiącej podstawę rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Uwzględniając powyższe w kontekście przywołanego wyżej art. 165 ppsa wskazać należy, iż podnoszona przez Stowarzyszenie okoliczność, że wyznaczony do świadczenia pomocy prawnej z urzędu pełnomocnik, sporządził opinię o braku podstaw zamiast zgodnie z oczekiwaniami skarżącego sporządzić skargę kasacyjną nie może być w sposób oczywisty brana pod uwagę przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku.
Stwierdzić zatem należy, że zgodnie z art. 165 ppsa brak jest podstaw do zmiany postanowienia z dnia 9 sierpnia 2010 r. o przyznaniu prawa pomocy.
W sprawie nie zaszły również okoliczności uzasadniające cofnięcie przyznanego wcześniej prawa pomocy, o których mowa w art. 249 ppsa.
Ponadto wskazać należy, że wniosek o zmianę postanowienia byłby uzasadniony w sytuacji gdy, mogłoby to spowodować polepszenie sytuacji strony, tymczasem w sprawie niniejszej w związku z uprzednim przyznaniem stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym o takim polepszeniu nie może być mowy.
Na zakończenie dodać należy, że jak już wcześniej informowano Stowarzyszenie, Sąd nie ma prawnej możliwości dokonania zmiany osoby pełnomocnika (w sprawie doradcy podatkowego) wyznaczonego do świadczenia pomocy prawnej w ramach przyznanego prawa pomocy. Zmiana taka należy do wyłącznej kompetencji właściwego organu korporacyjnego tj. Krajowej Rady Doradców Podatkowych.