Wyrok NSA oz. w Lublinie z 27 maja 1998 r., I SA/Lu 418/97

Teza

1. W początkowej fazie postępowania w trybie tzw. samokontroli /art. 171 w zw. z art. 132 Kpa/ organ, który wydał decyzję, bada własne postępowanie polegające na ponownym rozpoznaniu i rozpatrzeniu sprawy oraz na ustaleniu, czy stanowisko zajęte w danej sprawie, może być zmienione. Oznacza to, że organ ten winien ustosunkować się do treści odwołania, w tym również do wnioskowanych dowodów.
2. Organ ten winien przeprowadzić powyższe dowody i dopiero wówczas powinien skonfrontować te ustalenia ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu i w zależności od wyników tej konfrontacji może ustalić dalszy tryb postępowania.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 171 Kpa organ podatkowy do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu w terminie miesiąca od dnia jego wpływu, jeżeli w tym terminie nie wyda decyzji na podstawie art. 132 Kpa.

Tego rodzaju unormowanie świadczy o tym, że art. 171 Kpa jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 132 Kpa pozwalającym organowi, który wydał decyzję w I instancji do wydania nowej decyzji w której uchyli lub zmieni decyzję zaskarżoną w okolicznościach określonych w art. 132 par. 1 i par. 2 Kpa w drodze tzw. samokontroli.

W początkowej fazie takiego postępowania organ, który wydał decyzję, bada własne postępowanie polegające na ponownym rozpoznaniu i rozpatrzeniu sprawy oraz na ustaleniu, czy stanowisko zajęte w danej sprawie, może być zmienione. Oznacza to, że organ ten winien ustosunkować się do treści odwołania, w tym również do wnioskowanych dowodów. Aby dokonać powyższego, organ ten winien przeprowadzić powyższe dowody i dopiero wówczas powinien skonfrontować te ustalenia ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu i w zależności od wyników tej konfrontacji może ustalić, że:

1/ żądanie strony jest uzasadnione w całości, 2/ żądanie strony może być uwzględnione tylko częściowo, 3/ odwołanie jest niezasadne.

Tylko w pierwszym przypadku organ kompetentny jest do wydania nowej decyzji, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję, zaś w pozostałych przypadkach obowiązany jest przesłać odwołanie organowi odwoławczemu.

Z tych też przyczyn nie moja podzielić zarzutu skargi, że naruszone zostały w tym zakresie przepisy postępowania. Należy natomiast podzielić zarzuty skargi odnoszące się do tego, że w trakcie postępowania podatkowego zaistniała sytuacja w której strona nie miała możliwości skonfrontowania treści decyzji z materiałem źródłowym, który nie był dla strony dostępny. Taki stan rzeczy pozbawił faktycznie stronę wcześniejszego podniesienia wszystkich zarzutów w trakcie postępowania podatkowego.

Z tych też względów podniesienie trafnych zarzutów dopiero w skardze nie może w takich okolicznościach powodować dla strony negatywnych skutków. Bezspornym jest, że część podnoszonych zarzutów w skardze jest trafna co przyznała Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę oraz to, że wadliwości postępowania podatkowego miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji a to stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa.

Z tych też względów na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ zaskarżoną decyzję należało uchylić i orzec o kosztach postępowania na podstawie art. 55 ust. 1 ostatnio cytowanej ustawy.