Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 listopada 2022 r. wydaną z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dalej: "ZUS", "organ", uchylił w całości decyzję własną decyzję z dnia 30 września 2020 r. odmawiającą J. Ł., dalej: "strona", "skarżąca", prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia do maja 2020 r. i orzekł o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020 r. w łącznej wysokości 1.218,28 zł (po 609,14 zł za każdy ze wskazanych okresów rozliczeniowych).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że została ona wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 627/21.
W skardze na tę decyzję strona zarzuciła rażące naruszenie prawa przez uchylenie decyzji ZUS z dnia 30 września 2020 r. w sytuacji gdy decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 627/21 i nie uchylenie decyzji ZUS z dnia 20 września 2022 r., podczas gdy ta właśnie decyzja powinna zostać uchylona w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Podnosząc wskazany zarzut skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 20 września 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezesowi ZUS, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie w całości decyzji z dnia 20 września 2022 r. odmawiającej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. w łącznej wysokości 1.218,28 zł. oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z wyroku w sprawie I SA/Lu 627/21 na okoliczność uchylenia decyzji ZUS z dnia 30 września 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Uzasadniając wniosek organ podał, że podzielając stanowisko skarżącej decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. unieważnił zaskarżoną decyzję z dnia 16 listopada 2022 r., uchylił decyzję z dnia 20 września 2022 r., a następnie orzekł o zwolnieniu strony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. Przy piśnie procesowym z dnia 7 lutego 2023 r. ZUS przedstawił potwierdzoną za zgodność oryginałem kopię decyzji z dnia 29 grudnia 2022 r. oraz kopię potwierdzenia dowodu jej doręczenia.
W piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2023 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:
Wnioski obu stron postępowania przed sądem administracyjnym o umorzenie postępowania sądowego mogły zostać uwzględnione.
Zbędne było przeprowadzanie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 627/21, znanego stronom i znanego Sądowi z urzędu.
Zgodnie z treścią art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
- jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
- w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
- gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Przywołany przepis art. 161 § 1 pkt 3 za przesłankę umorzenia postępowania uznaje bezprzedmiotowość postępowania sądowego mimo, że sprawa w sensie materialnoprawnym może istnieć dalej. Wyeliminowanie przez organ administracji publicznej decyzji w trybie nadzwyczajnym powoduje bowiem, że sąd administracyjny został pozbawiony przedmiotu kontroli, gdyż będąca nim decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym postępowanie przed sądem administracyjnym dotyczące tej decyzji stało się bezprzedmiotowe. W powołanym przepisie chodzi przy tym o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie.
Ze względu na użycie w art. 161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy zwrotu: postępowanie "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania przed sądem administracyjnym, tj. po wniesieniu skargi do sądu.
W ocenie Sądu, stwierdzenie po wniesieniu skargi na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nieważności zaskarżonej decyzji przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji z dnia 20 września 2022 r. i orzeczenie o zwolnieniu skarżącej z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. w łącznej kwocie 1.218,28 zł, zgodnie z jej wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2020 r., co oznaczało uwzględnienie skargi w całości, w sytuacji gdy działanie organu, który rozpoznał ten wniosek skarżącej mieści się w zakresie wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 627/21, daje podstawę do umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy.
Z tego względu Sąd postanowił umorzyć postępowanie sądowe.
Sąd nie orzekał w sprawie zwrotu kosztów postępowania sądowego ponieważ z akt sądowych nie wynika, aby skarżąca poniosła jakieś koszty postępowania przed sądem administracyjnym.