Postanowienie WSA w Lublinie z 15 września 2022 r., I SA/Lu 461/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy ze skargi S. D. o wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubinie z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 437/21 odrzucającym skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 listopada 2006 r. znak R-0384759/01 w przedmiocie odmowy prawa do renty rodzinnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Skład

Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Kosowska

Uzasadnienie

Sygn. I SA/Lu 461/22

S. D. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia 6 września 2022 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 7 października 2021 r. w przedmiocie odrzucenia skargi (sygn. I SA/Lu 437/21). W uzasadnieniu wskazał, że odrzucenie jego skargi postanowieniem z dnia 7 października 2021 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.") z powodu braku właściwości sądu administracyjnego jest nieprawidłowe. Wskazał, że Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2022 r. odrzucił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 28 listopada 2006 r. bowiem uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia odwołania. Do wniosku o wznowienie postępowania sądowego załączył odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 sierpnia 2022 r. w sprawie VIII U 1547/22 w przedmiocie odrzucenia odwołania. Jednocześnie w treści skargi o wznowienie postępowania skarżący wskazuje sygn. akt I SA/Lu 35/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Należy wyjaśnić, że z akt sprawy I SA/Lu 437/21 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym postanowieniem z dnia 7 października 2021 r. odrzucił skargę S. D. z dnia 26 sierpnia 2021 r. na decyzję ZUS z dnia 28 listopada 2006 r. znak R-0384759/01 w przedmiocie odmowy prawa do renty rodzinnej. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia, Sąd, odwołując się do treści art. 83 ust. 2 i ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach uprawnień emerytalnych i rentowych. Nadto analizując okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd ustalił także, iż po rozpatrzeniu odwołania S. D. od decyzji z dnia 28 listopada 2006 r. nr R 384759, Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych Sąd Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VIII U 300/07, oddalił odwołanie. Z tego powodu, Sąd we wskazanym postanowieniu z dnia 7 października 2021 r. odrzucił skargę na decyzję w przedmiocie odmowy prawa do renty rodzinnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. z tego powodu, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd wskazał, że decyzja ZUS z dnia 28 listopada 2006 r., została expressis verbis wskazana przez S. D. na s. 2 skargi z dnia 26 sierpnia 2021 r. poprzez wskazanie daty jego wydania oraz organu, który ją wydał. Do skargi skarżący załączył również kopię zaskarżonej decyzji ZUS z dnia 28 listopada 2006 r. odmawiającej prawa do renty rodzinnej oraz wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VIII U 300/07.

Pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. zatytułowanym "Wniosek o sprostowanie postanowienia i wznowienie postępowania" skarżący wniósł o sprostowanie postanowienia z dnia 7 października 2021 r. w przedmiocie odrzucenia skargi oraz wznowienie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd błędnie przyjął, i jest to błąd rażący, że skarżący zaskarżył decyzję odmawiającą przyznania renty rodzinnej z dnia 28 listopada 2006 r., od której przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Zdaniem skarżącego, złożył on skargę na decyzję prawomocną, od której nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, ponieważ termin do wniesienia odwołania upłynął, a prawomocną zgodnie z K.p.a., jest decyzja, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym. Zaznaczył także, że zaskarżył do Sądu prawomocną ostateczną decyzję, co wynika ze skargi, wraz z jej załącznikami, i z akt sprawy. Zaznaczył też, że skargi na decyzje prawomocne, ostateczne rozpatruje WSA, zgodnie z ustawą p.p.s.a. Z tego względu tak oczywista omyłka Sądu podlega sprostowaniu i wznowieniu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 437/21 odmówił sprostowania postanowienia z dnia 7 października 2021 r. przyjmując, że nie zachodzą okoliczności ujęte w treści art. 156 § 1 p.p.s.a., tzn. niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.

Skarżący odpowiadając zaś na wezwanie Sądu z dnia 7 grudnia 2021 r., pismem z dnia 27 grudnia 2021 r. (złożonym po upływie wyznaczonego terminu) wyjaśnił, że jego intencją (wyrażoną w piśmie z 6 grudnia 2021 r.) jest złożenie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a., ponieważ on, jako skarżący dowiedział się o okolicznościach faktycznych mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami zaskarżył do Sądu prawomocną ostateczną decyzję organu, ponieważ – jak przyjmuje skarżący - zgodnie z K.p.a. ostateczną jest decyzja, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym, a więc od której skargę oddalono, czy odrzucono, a także takie, które nie zostały zaskarżone z powodu upływu terminu do złożenia skargi. Tak więc, jak konkluduje ten wątek skarżący – prawomocną jest decyzja ostateczna, której nie można zaskarżyć do sądu. Następnie skarżący powtórzył argumentację wyrażoną we wniosku z dnia 6 grudnia 2021 r., że zgodnie z prawem złożył skargę na prawomocną ostateczną decyzję organu, czyli zgodnie z p.p.s.a.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I pismo skarżącego z dnia 6 grudnia 2021 r. wraz z pismem z dnia 27 grudnia 2021 r. uznane zostało za skargę o wznowienie postępowania sądowego, a sprawa wpisana do repertorium pod nowym numerem sygn. akt I SA/Lu 35/22.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie I SA/Lu 35/22 odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyjmując, zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, że okolicznością mającą według niego wpływ na wynik sprawy jest zaskarżenie przez niego do sądu "prawomocnej ostatecznej decyzji organu", to należy zauważyć, że okoliczność ta miała miejsce 26 sierpnia 2021 r., kiedy skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem ZUS Oddział w Lublinie. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynosi trzy miesiące licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Trzymiesięczny termin upłynął w dniu 26 listopada 2021 r., zaś skarga o wznowienie postępowania wniesiona została dopiero w dniu 7 grudnia 2021 r. Nadto zdaniem Sądu analiza pism skarżącego prowadzi do wniosku, zgodnie z którym owa skarga na "prawomocną ostateczną decyzję organu" to skarga z dnia 26 sierpnia 2021 r. Należy podkreślić, że złożenie przez skarżącego tej skargi było wiadome dla niego od dnia, w którym tę skargę złożył, tj. od 26 sierpnia 2021 r., zaś dla Sądu od 24 września 2021 r., w którym to dniu skarga złożona została w Biurze Podawczym WSA w Lublinie wraz z odpowiedzią na skargę. Zauważyć też należy, że skarga ta inicjowała postępowanie zakończone postanowieniem z dnia 7 października 2021 r., a zatem postępowanie objęte skargą o wznowienie. Oczywiste jest więc to, że powoływana przez skarżącego jako przyczyna wznowienia okoliczność wniesienia skargi z dnia 26 sierpnia 2021 r. nie została wykryta po wydaniu postanowienia z dnia 7 października 2021 r. Przeciwnie, znana była zarówno skarżącemu, jak i Sądowi przed wydaniem postanowienia z dnia 7 października 2021 r. Już więc z tego powodu nie może być, w świetle treści art. 273 § 2 p.p.s.a, uznana za podstawę wznowienia.

Przedmiotowe postanowienie jest prawomocne, bowiem skarżący nie wniósł od niego skargi kasacyjnej.

Rozpatrywany wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 7 października 2021 r. w sprawie I SA/Lu 437/21 jest więc kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie.

Zgodnie z treścią art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy, zatytułowanym "Wznowienie postępowania", można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, tj. zarówno wyrokiem, jak postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyliczone taksatywnie. Można je podzielić na trzy grupy: dotyczące nieważności (art. 271), właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273) oraz orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia lub rozstrzygnięcie organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272). Do podstaw wznowienia dotyczących nieważności ustawodawca zaliczył sytuację, w której w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia oraz brak zdolności sądowej lub procesowej strony albo brak należytej reprezentacji strony lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa ona była pozbawiona możności działania. Nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Do właściwych przyczyn restytucyjnych ustawodawca zaliczył zaś sytuację, w której orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym albo zostało ono uzyskane za pomocą przestępstwa.

Zaznaczyć trzeba, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. Ponadto w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania, ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka zaskarżenia, nie mogą być rozpoznawane zarzuty pozostające poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia.

Jak zaś stanowi art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.

We wniosku o wznowienie postępowania, złożonym w dniu 8 września 2022 r., skarżący podnosząc, że odrzucenie jego skargi na decyzję ZUS z dnia 28 listopada 2006 r. nastąpiło z naruszeniem prawa, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie błędnie założył brak swojej właściwości w sprawie, powołał się na postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 19 sierpnia 2022 r. odrzucającego jego odwołanie od decyzji ZUS z dnia 28 listopada 2006 r., znak

R-0384759/01. Żądanie wznowienia zostało zatem wniesione w terminie. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 października 2021 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 437/21.

Zauważyć bowiem należy, że wskazanym postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie skarżącego od decyzji ZUS z dnia 28 listopada 2006 r., znak R-0384759/01. Jest to ta sama decyzja, na którą skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego inicjującą postępowanie oznaczone sygnaturą I SA/Lu 437/21. Postępowanie to zakończyło się odrzuceniem skargi postanowieniem tut. Sądu z dnia 7 października 2021 r. (prawomocnym od dnia 18 listopada 2021 r.). Wskutek wniesienia skargi o wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym tut. Sąd, postanowieniem z dnia 24 lutego 2022 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. I SA/Lu 437/21. Podstawą rozstrzygnięcia tej treści był art. 280 § 1 p.p.s.a. Postanowienie z dnia 24 lutego jest prawomocne od dnia 14 kwietnia 2022 r.

W piśmie datowanym na 6 września 2022 r. i zatytułowanym "Wniosek o wznowienie postępowania", które zainicjowało niniejsze postępowanie sądowe, skarżący wskazuje wprawdzie sygn. akt I SA/Lu 35/22, tj. sygnaturę postępowania w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania, którą tut. Sąd zakończył wydaniem postanowienia z dnia 24 lutego 2022 r. W treści pisma skarżący odnosi się jednak do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2021 r. i twierdzi, że jego zdaniem Sąd nie miał podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i odrzucenia jego skargi na tej podstawie, że jest niewłaściwy ze względu na to, że właściwy jest sąd powszechny. Również argumentacja zawarta w piśmie skarżącego z dnia 6 września 2022 r. ogniskuje się na kwestii właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania jego skargi na decyzję ZUS z dnia 28 listopada 2006 r., znak R-0384759/01. Argumentacja ta nie stanowi w żadnym stopniu polemiki z rozstrzygnięciem i uzasadnieniem zawartym z postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 35/22. Skarżący nie zgadza się natomiast z argumentacją zawartą w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2021 r., wskazanego też wyraźnie przez skarżącego w piśmie z dnia 6 września 2022 r. Uważa bowiem, że właściwym do rozpoznania skargi na decyzję ZUS z dnia 28 listopada 2006 r., znak R-0384759/01, właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Jako przesłankę wznowienia wskazuje zaś zaistnienie podstaw właściwości wskazanego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co jego zdaniem wynika z postanowienia Sądu Okręgowego VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 sierpnia 2022 r. Analiza treści pisma skarżącego z dnia 6 września 2022 r. inicjującego obecne postępowanie sądowe prowadzi więc do konstatacji, że skarżący złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 7 października 2021 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 437/21 w przedmiocie odmowy prawa do renty socjalnej. Błędnie jedynie podał sygn. I SA/Lu 35/22.

W związku z tym zauważyć trzeba, że okoliczność, na którą powołuje się skarżący żądając wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym nie mieści się w żadnej ze wskazanych w przepisach działu VII p.p.s.a. podstaw wznowienia. Podstawy te, jak wyżej wskazano, wymienione zostały zaś taksatywnie, tj. na zasadzie katalogu zamkniętego. Nie można więc skutecznie żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na innej podstawie, co uzasadnione jest nadzwyczajnym charakterem środka zaskarżenia, jakim jest skarga o wznowienie postępowania. Dotyczy ona bowiem orzeczeń prawomocnych. W takiej sytuacji, zgodnie z treścią przytoczonego wyżej art. 280 § 1 p.p.s.a, skarga podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie należy odnotować, że tut. Sąd nie wzywał skarżącego do uzupełnienia braków skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 49 p.p.s.a. w związku z art. 280 § 2 p.p.s.a. jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi bądź wyraźnie nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia (postanowienie NSA z 31 sierpnia 2006 r., I OSK 1006/06).

Z tego względu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a Sąd odrzucił skargę.