Uzasadnienie
M. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] złożył do Sądu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada wolnych środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego. Nie posiada oszczędności, a środki finansowe zaangażowane są w obrocie związanym z działalnością jego firmy. Podnosił, że z powodu zajęcia egzekucyjnego wszystkich nieruchomości i ruchomości na poczet zobowiązań podatkowych wynikających z zaskarżonej decyzji w łącznej kwocie ponad [...], nie może spieniężyć czegokolwiek na opłacenie wpisu. Wskazał, że jego firma zatrudniająca 2 osoby w ciągu okresu 2008 r. osiągnęła dochód brutto w kwocie [...]. Na rachunkach posiada [...]. Koszt miesięczny utrzymania firmy wynosi 16.488,00 zł., a zadłużenie z tytułu zakupu towarów na koniec lipca bieżącego roku wynosiło [...], należności z tytułu sprzedaży towarów to [...].
Z wniosku wynikało ponadto, że w skład stanu majątkowego wnioskodawcy oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie wchodzą: dom o powierzchni 100 m2 oraz 30-hektarową nieruchomość rolną. Firma skarżącego posiada 5 samochodów ciężarowych (zajętych w postępowaniu zabezpieczającym). W ramach prowadzonej działalności skarżący spłaca raty leasingowe w kwocie miesięcznej 6.950,97 zł. Z tytułu działalności gospodarczej skarżący osiąga miesięczny dochód w średniej wysokości [...]. Z tej kwoty utrzymuje się wraz z małżonką i 2-letnią córką. Małżonka skarżącego nie posiada odrębnego majątku i nie osiąga dochodów.
W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów strona nadesłała do Sądu:
- - oświadczenie o średnich miesięcznych wydatkach w jego gospodarstwie domowym, z oświadczenia wynika, że wydatki te wynoszą [...],
- - oświadczenie o wysokości dopłat z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, z którego wynikało, iż roczne dopłaty do produkcji rolnej wynoszą [...] nie stanowią one jednak zysku, a jedynie rekompensują częściowo nakłady poniesione na uprawy. Skarżący nadesłał też kopie decyzji przyznającej mu płatność do gruntów rolnych na rok 2007 oraz nakazów płatniczych na łączne zobowiązanie pieniężne i podatek rolny na 2008 rok.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku M. P., postanowieniem z dnia 8 stycznia 2009 r. – przyznał M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sadowego od wniesionej skargi ponad kwotę [...] i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw. Zarzucając nieprawidłowe zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), argumentował, że z uwagi na brak środków finansowych, nie jest w stanie opłacić wpisu nawet w wysokości [...]. Cały majątek skarżącego podlega zajęciu, a brak możliwości swobodnego nim dysponowania utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej w celu uzyskiwania środków do życia. Skarżący nie jest w stanie natomiast zaprzestać spłaty rat leasingowych, gdyż skutkowałoby to odebraniem przedmiotu leasingu, ten z kolei stanowi narzędzie pracy skarżącego. Pełnomocnik zarzucił teoretyczne odniesienie się referendarza sądowego do sytuacji finansowej strony, wskazując, iż nie rozważył on całościowo sprawy, na tle trwającej egzekucji wysokiej kwoty zobowiązań podatkowych, których istnienie skarżący kwestionuje oraz na tle pogarszającej się sytuacji gospodarczej regionu i kraju.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący M. P. wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyjęcia, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tylko taka okoliczność uzasadnia przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia przyznanie M. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z zapłaty wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...].
Wykładnia art. 246 (1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć.
Przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej kwoty [...] Sąd miał na względzie, że skarżący osiąga dochód z działalności gospodarczej w wysokości [...], na co wskazuje treść wniosku o przyznanie prawa pomocy i która to okoliczność nie jest kwestionowana w sprzeciwie. Skarżący jest też właścicielem 30-hektarowego gospodarstwa rolnego. Z osiąganego dochodu skarżący ponosi wydatki w kwocie łącznej [...] /oświadczenie - k. 90 akt sądowych/ co pozwala na uznanie, że w dyspozycji skarżącego pozostaje kwota miesięczna, co najmniej [...] miesięcznie. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący otrzymał zaskarżoną, niekorzystną dla niego decyzję podatkową 27 maja 2008 r./, co oznacza, że co najmniej od miesiąca czerwca 2008 r. do dnia rozpatrzenia wniosku mógł poczynić oszczędności w wysokości około [...] na poczet wydatków związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym.
Zważając również, że podatnik zaskarżył jeszcze dwie decyzje podatkowe w przedmiocie podatku akcyzowego za 2003r. /I SA/Lu 461/08/ i 2004 r. /I SA/Lu 462/08/, o wysokiej wartości przedmiotu sporu i zważając na zapadłe w tych sprawach rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy, Sąd uznał w sprawie niniejszej, że wydatek [...] tytułem części należnego wpisu, nie będzie zbyt dużym obciążeniem dla budżetu strony i skarżący przy dołożeniu wszelkich możliwych starań, jest w stanie taką kwotę zgromadzić.
Odmawiając stronie przyznania doradcy podatkowego Sąd miał natomiast na względzie, iż skoro strona jest reprezentowana w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przez pełnomocnika z wyboru, to tym samym skarżący wykazał, że jest w stanie wygospodarować odpowiednią kwotę na opłacenie pełnomocnika.
Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.