Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 514/08

Uzasadnienie

1. 1. Decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa / ARiMR /, po rozpoznaniu wniosku W. C., przyznał wnioskodawczyni jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność obszarową oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych na 2007 r.
2. 2. W postępowaniu przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR wnioskodawczyni działała osobiście.

Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR została doręczona wnioskodawczyni osobiście 17 marca 2008 r., co wynika z akt postępowania przed organem pierwszej instancji.

1. 3. W. C. 15 maja 2008 r. złożyła odwołanie od decyzji z [...]. Odwołanie opatrzyła datą 18 kwietnia 2008 r.

Nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

1. 4. Postanowieniem z [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 r., na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – k.p.a. /.
2. 5. W. C. złożyła skargę na ostateczne postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Uzasadniała, że zaskarżone postanowienie jest niesłuszne i krzywdzące. Wskazywała, że jest osobą starszą i schorowaną. Argumentowała, że organ nie miał podstaw do odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych na 2007 r.

W skardze zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było następstwem niewiedzy, nieznajomości prawa.

6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Uzasadniał, że złożenie odwołania w ustawowym terminie, zgodnie z udzielonym stronie pouczeniem, jest koniecznym warunkiem skuteczności odwołania, wszczęcia i przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Skarżąca nie wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

1. 7. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarga nie jest zasadna.
2. 8. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / oraz zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. / w postępowaniu sądowym kontroli podlega zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem. Ta kontrola jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, co ma podstawę prawną w art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a.

Postępowanie sądowe w przedmiocie kontroli legalności zaskarżonego aktu to odrębne postępowanie, które nie jest kolejną instancją postępowania administracyjnego. Sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu nie jest uprawniony do zastępowania właściwego organu w rozpatrywaniu i rozstrzyganiu sprawy administracyjnej.

Dlatego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zawarty w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie podważa legalności zaskarżonego postanowienia. Nie podlegał rozpoznaniu w toku sądowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. Dla legalności zaskarżonego postanowienia rozstrzygające znaczenie ma ta okoliczność, że skarżąca nie skierowała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do właściwego organu do wydania zaskarżonego postanowienia.

9. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego / Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm. / z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej /.../ do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej / art. 19 ust. 1 – 7 tej ustawy nie przewiduje odstępstwa /. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej /.../ organ administracji publicznej stoi na straży praworządności. Jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania /.../.

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

Pouczenie o prawie, terminie i sposobie zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji to jeden z elementów tej decyzji w myśl art. 107 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

1. 10. W okolicznościach tej sprawy decyzja organu pierwszej instancji zawierała pouczenie o prawie, terminie i sposobie wniesienia odwołania.

W okolicznościach tej sprawy decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona w dniu 17 marca 2008 r. osobiście stronie wnioskującej, która działała osobiście w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Doręczenie nastąpiło zgodnie z art. 40 § 1, art. 42 § 1 k.p.a. / okoliczność bezsporna /.

W okolicznościach tej sprawy strona wnioskująca złożyła w dniu 15 maja 2008 r. odwołanie, datowane na 18 kwietnia 2008 r. / okoliczność bezsporna /. Nie wniosła do organu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Taki wniosek sformułowała dopiero w skardze na ostateczne postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Tej treści ustalenia mają podstawę wprost w przedstawionych aktach postępowania przed organem pierwszej instancji. Odpowiadają art. 7, art. 8, art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Spełniają kryterium legalności.

1. 11. W tych okolicznościach sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie naruszył prawa, kiedy ocenił, że odwołanie strony wnioskującej od decyzji organu pierwszej instancji złożone 15 maja 2008 r. jest spóźnione i że spóźnione odwołanie nie skutkuje wszczęciem postępowania odwoławczego, daje podstawę postanowieniu o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w myśl art. 134 k.p.a. Tej treści stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jest wyrazem prawidłowej interpretacji i prawidłowego zastosowania art. 134 k.p.a. Spełnia kryterium legalności.
2. 12. Z tych względów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy uzasadnia art. 250 tej ustawy.