Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej – k.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619, dalej – u.p.e.a.) Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu podał, że w stosunku do podatnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego podatek akcyzowy w kwocie [...]zł, określony decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] września 2014 r wraz z należnymi odsetkami.
W toku tego postępowania zawiadomieniem z dnia 26 listopada 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej (nadpłata w podatku VAT za październik 2014 r.) w Urzędzie Skarbowym we W.. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. potwierdził odbiór tego zajęcia w dniu 1 grudnia 2014 r., a skarżący przedmiotowe zajęcie wraz z odpisem tytułu wykonawczego odebrał w dniu 12 grudnia 2014 r.
W dniu 24 grudnia 2014 r. do Izby Celnej w [...] wpłynęły zarzuty podatnika z dnia 17 grudnia 2014 r. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w związku z czym organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej w [...] - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne.
Na to postanowienie podatnik złożył zażalenie, w którym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia zarzucił organowi naruszenie: art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez zawieszenie postępowania, a nie jego umorzenie, art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie objawiające się w stwierdzeniu, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje w oparciu o "inne przypadki przewidziane w ustawach", art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego pomimo faktu, iż zaszły okoliczności stanowiące przesłanki umorzenia postępowania, a nie jego zawieszenia ("podwójne" wygaśnięcie zobowiązania - wskutek przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz zaliczenia na poczet zobowiązania podatkowego nadpłaty w podatku od towarów i usług), oraz art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niedochowanie wymogów formalnych postanowienia, tj. błędne uzasadnienie prawne i niepełne uzasadnienie faktyczne.
Rozpatrując złożone zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na art. 35 § 1 u.p.e.a. wskazując, że zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Powołał się także na art. 56 § 1 u.p.e.a., który wymienia sytuacje powodujące zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Biorąc pod uwagę te przepisy, organ egzekucyjny stwierdził, że w przypadkach w nich określonych, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Zawieszenie postępowania polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu. Zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód.
Organ nie zgodził się z zarzutami zażalenia i wyjaśnił za organem pierwszej instancji, że postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, gdyż zaistniała sytuacja sprecyzowana w art. 35 § 1 u.p.e.a. - kiedy to zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej powoduje z mocy prawa zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, o czym stanowi art. 58 § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do niezastosowania art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. organ wyjaśnił, że przedmiotowym postępowaniem objęta jest wyłącznie weryfikacja zasadności i prawidłowości postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie, wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie jest prawidłowe i zgodne z prawem. Nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. zauważając, że zaskarżone postanowienie zawiera wskazanie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również przytacza przepisy prawa, na podstawie którego zostało podjęte.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik podatnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...], a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- - art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. ujawniające się w zastosowaniu przepisów o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, w przypadku, gdy stan faktyczny wskazuje na konieczność zastosowania instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego;
- - art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zastosowanie polegające "na zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie w oparciu o "inne przypadki przewidziane w ustawach, z uchybieniem jednoczesnemu wskazaniu podstawy prawnej, na podstawie której zostało podjęte rozstrzygnięcie" oraz
- - art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej "poprzez błędne stwierdzenie przejawiające się brakiem zastosowania mimo zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania w postaci złożenia przez stronę wniosku o zaliczenie zwrotu podatku wynikającego z deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2014 r. na poczet zobowiązania w podatku akcyzowym, przed dniem wystawienia tytułu wykonawczego".
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego w pierwszej kolejności przypomniał stan faktyczny sprawy.
Następnie podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w [...] błędnie zawiesił postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Nie wziął bowiem pod uwagę, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tej regulacji uwarunkowane jest zaistnieniem przesłanki wskazanej treścią innego przepisu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, art. 56 § 1 pkt. 5 u.p.e.a. należy rozpatrywać w łączności z regulacją, do której przepis ten odsyła. Bez takiego odesłania uniemożliwiona jest kontrola kwestionowanego aktu przez organ nadzoru jak i kontrola sądowoadministracyjna zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Co do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, w ocenie pełnomocnika jest ona też utrudniona z racji enigmatycznego przedstawienia jego motywów.
W ocenie pełnomocnika strony, w przedmiotowej sprawie zaistniała natomiast okoliczność wypełniająca hipotezę art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co przesądza o konieczności umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy, na podstawie którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne odnosi się bowiem do już nieistniejącego (w momencie jego wystawienia) obowiązku podatkowego. Wynika to z treści art. 76 § 1 w zw. z art. 76b § 1 zd. 1 Ordynacji podatkowej. W sprawie skarżącego w związku ze złożeniem deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2014 r., w której wykazał zwrot podatku w kwocie [...]zł doszło do zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych. O takie zaliczenie zresztą skarżący wniósł we wniosku z dnia 10 listopada 2014 r. adresowanym do Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz do Naczelnika Urzędu Celnego w [...].
Autor skargi stwierdził też, że nie sposób zaakceptować stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, z którego wynika, że organ nadzoru zobligowany jest wyłącznie do weryfikacji zasadności i prawidłowości postanowienia organu egzekucyjnego, co przesądza o niemożności zastosowania przezeń art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 24 listopada 2014 r. wystawiono w stosunku do skarżącego tytuł wykonawczy obejmujący kwotę [...]zł z tytułu podatku akcyzowego określonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] września 2014 r. wraz z należnymi odsetkami (k. 24, 7 akt adm.). Zawiadomieniem z dnia 26 listopada 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej (nadpłata w podatku VAT za październik 2014 r.) w Urzędzie Skarbowym we W.. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. potwierdził odbiór tego zajęcia w dniu 1 grudnia 2014 r., a skarżący przedmiotowe zajęcie wraz z odpisem tytułu wykonawczego odebrał w dniu 12 grudnia 2014 r. (k. 30 akt adm.). W dniu 24 grudnia 2014 r. do Izby Celnej w [...] wpłynęły zarzuty podatnika z dnia 17 grudnia 2014 r. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (k. 51 akt adm.), w związku z czym organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej w [...] - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r.
Podstawą wydania tego orzeczenia były przepisy art. 35 § 1 i art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 56 § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Stosownie do art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz powołane wyżej przepisy dotyczące zawieszenia postępowania, zgodzić się należy z organem, że na mocy art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.
W takiej sytuacji organ egzekucyjny zobligowany jest do wydania postanowienia na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a., co w rozpoznawanej sprawie prawidłowo uczynił.
Co do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., należy zauważyć, że jego zastosowanie jest możliwe nie tylko w razie zaistnienia sytuacji sprecyzowanej w innej ustawie niż u.p.e.a. Zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu możliwe jest także na podstawie przesłanki określonej w samej u.p.e.a. W niniejszej sprawie przesłanka zawieszenia postępowania zawarta jest w cytowanym wcześniej art. 35 § 1 u.p.e.a.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że niezasadny jest zarzut pełnomocnika skarżącego dotyczący naruszenia art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej "poprzez błędne stwierdzenie przejawiające się brakiem zastosowania mimo zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania w postaci złożenia przez Stronę wniosku o zaliczenie zwrotu podatku wynikającego z deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2014 r. na poczet zobowiązania w podatku akcyzowym, przed dniem wystawienia tytułu wykonawczego".
Podkreślenia wymaga, że wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania w związku z wystąpieniem przesłanki określonej w przepisach, organ bada tylko, czy takowa przesłanka (dotycząca zawieszenia) postępowania wystąpiła. Organ nie ma obowiązku, by w takim postępowaniu badać, czy w sprawie nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, związana z brakiem wymagalności obowiązku w związku z zaliczeniem zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości w podatku akcyzowym.
Biorąc pod uwagę powyższe, zarzuty skargi należy uznać za chybione.
Co do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Nie można zgodzić się z autorem skargi, że postanowienie to jest enigmatyczne i że jego treść nie pozwala na jego kontrolę. Jak wcześniej wskazano, postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego obligatoryjnie wydawane jest w określonych przepisami prawa sytuacjach. Oznacza to, że gdy zajdzie przesłanka zawieszenia postępowania – organ je zawiesza, a w postanowieniu o jego zawieszeniu nie ma obowiązku snucia wywodów dotyczących innych kwestii.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.