Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Lu [...]
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (organ I instancji) z [...] ustalającą C. K. (podatniczka) łączne zobowiązanie pieniężne za 2019 r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że do opodatkowania przyjęto działkę o numerze ewidencyjnym [...]. Jej powierzchnia całkowita wynosi [...] ha. Jednak z tej powierzchni całkowitej opodatkowaniu podatkiem rolnym podlega grunt orny RIVb i pod rowami W o powierzchni przeliczeniowej [...] ha oraz podatkiem leśnym las o powierzchni [...] ha. Grunty orne RV i RVI o powierzchni odpowiednio [...] ha i [...] ha są zwolnione od opodatkowania podatkiem rolnym z uwagi na klasę bonitacyjną. Wymieniona działka stanowi własność podatniczki.
Organ motywował, że powyższe ustalenia wynikają z treści ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowo tytuł prawny podatniczki do działki nr [...] potwierdza księga wieczysta [...] powołująca się z kolei na postanowienie o uwłaszczeniu wydane przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie sygn. I Ns [...] (księga wieczysta i postanowienie sądowe zostały wymienione w ewidencji gruntów i budynków jako podstawa ujawnionego w niej stanu własności).
W zakresie przedmiotu opodatkowania oraz podatnika organ powołał się na moc wiążącą ewidencji gruntów i budynków, o której stanowi art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualnie Dz.U.2020.276 ze zm. - u.p.g.k.) oraz na art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym (Dz.U.2019.1256 w brzmieniu dla rozpatrywanego roku podatkowego - u.p.r.), na art. 4 ustawy o podatku leśnym (Dz.U.2019.888 w brzmieniu dla rozpatrywanego roku podatkowego - u.p.l.).
Natomiast stawki podatkowe - jak motywował organ - zostały zastosowane zgodnie z:
- - uchwałą Rady Gminy [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...] w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczenia podatku rolnego na 2019 r. ([...]) na potrzeby opodatkowania podatkiem rolnym;
- - komunikatem Prezesa GUS z 19 października 2018 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2018 r. (M.P.2018.1005) przy opodatkowaniu podatkiem leśnym.
Podatniczka złożyła skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzuciła błędne ustalenie łącznego zobowiązania pieniężnego w wysokości [...] zł oraz art. 233 § 1 pkt 1, § 2, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (obecnie Dz.U.2020.1325 - O.p.) z powodu luk w materiale dowodowym, fragmentarycznego rozpatrzenia dowodów, nieustalenia stanu faktycznego, a ściślej sposobu wykorzystywania gruntów przez podatniczkę.
Podatniczka zwracała uwagę na konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotów opodatkowania, bowiem dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które organ - jej zdaniem - bezkrytycznie zaaprobował, nie odpowiadają faktycznemu wykorzystywaniu ich przez podatniczkę. Tymczasem grunty orne opodatkowane przez organ o powierzchni [...] ha od 15 lat stanowią las zwolniony od opodatkowania. W rezultacie odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z oględzin podatniczka oceniła jako rażące naruszenie przez organ przepisów postępowania podatkowego.
W następstwie formułowanych zarzutów podatniczka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji organu wraz z decyzją organu I instancji.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:
Skarga podatniczki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu jest zgodna z prawem.
Stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W tym stanie prawnym treść ewidencji gruntów i budynków wyznacza przedmiot opodatkowania, a ściślej powierzchnię gruntów, ich przeznaczenie, klasę bonitacyjną. W ewidencji gruntów i budynków ujawniony jest także właściciel. W § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2019.393 ze zm. w brzmieniu dla 2019 r. - rozporządzenie ewidencyjne) wymienione zostały dokumenty stanowiące podstawę wpisu, o którym mówi § 10 ust. 1 pkt 2, a więc dotyczącego właścicieli nieruchomości. Są to: księgi wieczyste, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy zawarte w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostateczne decyzje administracyjne, dyspozycje zawarte w aktach normatywnych (§ 12 ust. 1 pkt 1 - 5).
Wobec tego sprzeczne z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. byłoby prowadzenie przez organ podatkowy dowodu z oględzin przyjętych do opodatkowania gruntów na okoliczność ich faktycznego wykorzystywania przez podatniczkę, a konkretnie czy na gruntach ornych rośne kilkunastoletni las. Spór o treść ewidencji gruntów i budynków wykracza poza granice sprawy podatkowej, która jest rozpatrywana i rozstrzygana w postępowaniu podatkowym. Rozstrzygnięcie sporu o treść ewidencji gruntów i budynków nie należy do organu podatkowego. Dlatego zarzuty podatniczki nawiązujące do innego przeznaczenia gruntów ornych niż opisane w ewidencji gruntów i budynków w świetle prawa nie są uzasadnione i w rezultacie nie mogą skutecznie prowadzić do podważenia legalności kontrolowanej decyzji organu ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego. Organy podatkowe prowadzące postępowania podatkowe - co do zasady - nie są uprawnione do rozpatrywania i rozstrzygania zagadnień dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, jej treści, nanoszenia w niej zmian czy eliminowania ewentualnych błędów (por. przykładowo orzeczenia w sprawach sygn.: II FSK 645/20, II FSK 1781/18 czy II FSK 1734/19 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
W kontekście zarzutów podatniczki - dla ścisłości - należy wyjaśnić, że organ przyjął do opodatkowania:
- - podatkiem rolnym użytki rolne w postaci gruntów ornych RIVb o powierzchni fizycznej 0,04 ha i gruntów pod rowami W o powierzchni fizycznej 0,04 ha;
- - podatkiem leśnym las o powierzchni 3,58 ha, gdy cała powierzchnia działki nr [...] wynosi 5,11 ha.
Przechodząc do podatku rolnego, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 u.p.r.) Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1 u.p.r.) Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r., przy czym zastrzeżenie to dotyczy samoistnego posiadania, a więc sprawowanego w taki sposób jak czyni to właściciel).
Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 5, ust. 7 pkt 2 u.p.r. w związku z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych - Dz.U.2001.143.1614).
Gmina [...] należy do II grupy podatkowej. Zatem przelicznik odnoszony do fizycznej powierzchni gruntów ornych RIVb wykazanej w ewidencji gruntów i budynków wynosi [...] ha. Natomiast w przypadku gruntów pod rowami W, powierzchnia fizyczna wynikająca z ewidencji gruntów i budynków podlega przeliczeniu według wskaźnika 0,20 ha/1ha.
Podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 równowartość pieniężną 2,5 q żyta obliczoną według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy (art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r.). Średnią cenę skupu żyta, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 6 ust. 2 u.p.r.). Rady gmin są uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2, przyjmowanych jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy (art. 6 ust. 3 u.p.r. w związku z uchwałą Rady Gminy [...] z 29 listopada 2018 r. nr [...] w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczenia podatku rolnego na 2019 r.).
Przyjęta przez organ stawka podatkowa jest więc wynikiem przemnożenia [...] zł x 2,5 q żyta.
Wobec powyższego w realiach niniejszej sprawy organ trafnie ustalił przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym oraz podatnika, na którym spoczywa obowiązek podatkowy z tytułu tego podatku (por. ewidencja gruntów i budynków oraz treść księgi wieczystej). Następnie organ prawidłowo przeliczył powierzchnię należącą do gospodarstwa rolnego w części podlegającej opodatkowaniu (grunty orne RIVb - 0,04 ha x 0,75 i grunty pod rowami W – 0,04 ha x 0,20) i w efekcie uzyskał wymiar podstawy opodatkowania. W dalszej kolejności również prawidłowo organ wyliczył stawkę podatkową, a w konsekwencji wysokość zobowiązania z tytułu podatku rolnego (por. tabelaryczne zestawienie obrazujące kolejne etapy mechanizmu kalkulacyjnego zawarte w decyzji organu I instancji).
Przechodząc z kolei do podatku leśnego, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna (art. 1 ust. 1 u.p.l.). Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (art. 1 ust. 2 u.p.l.). Podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.l., przy czym wspomniane zastrzeżenie dotyczy samoistnego posiadania, które ma cechy posiadania jak właściciel). Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 3 u.p.l.). Podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi, z zastrzeżeniem ust. 3, równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 1 u.p.l.).
Do ceny, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się kwoty podatku od towarów i usług (art. 4 ust. 2 u.p.l.). Dla lasów wchodzących w skład rezerwatów przyrody i parków narodowych stawka podatku leśnego, o której mowa w ust. 1, ulega obniżeniu o 50% (art. 4 ust. 3 u.p.l.). Średnią cenę sprzedaży drewna, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału (art. 4 ust. 4 u.p.l. w związku z komunikatem Prezesa GUS z 19 października 2018 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2018 r.). Rada gminy może obniżyć kwotę stanowiącą średnią cenę sprzedaży drewna, określoną w ust. 4, przyjmowaną jako podstawa obliczania podatku leśnego na obszarze gminy (art. 4 ust. 5 u.p.l.).
W okolicznościach analizowanej sprawy powierzchnia lasu (3,58 ha) wiążąco wynika z ewidencji gruntów i budynków. Jego właścicielem jest podatniczka ujawniona w ewidencji gruntów i budynków na podstawie księgi wieczystej. Zastosowana stawka podatkowa jest rezultatem przemnożenia [...] zł za 1 mł drewna x 0,220 mł drewna (por. tabelaryczne zestawienie przedstawiające kolejne etapy mechanizmu kalkulacyjnego zawarte w decyzji organu I instancji). Wobec tego również wysokość zobowiązania podatniczki z tytułu podatku leśnego została przyjęta przez organ zgodnie z obowiązującym prawem, przy trafnym uwzględnieniu mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków.
Dla dopełnienia oceny prawnej należy zauważyć, że skoro tytuł własności podatniczki do działki nr [...] wywodzi się z uwłaszczenia, oznacza to, że las o powierzchni 3,58 ha w 2019 r. był starszy niż 40 lat, a więc nie podlegał zwolnieniu podatkowemu z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l. (por. treść księgi wieczystej).
Podatniczka nie wykazała ani organowi w postępowaniu podatkowym, ani sądowi w skardze, aby opodatkowane grunty miały znajdować się w 2019 r. w posiadaniu samoistnym innej osoby czy innych osób, przy czym chodzi tu o posiadanie sprawowane w sposób charakterystyczny dla właściciela.
Według art. 6c ust. 1 u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust.
- 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio.
Także stosownie do art. 6a ust. 1 u.p.l. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku rolnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Przepisy art. 6 ust. 3a i 7a stosuje się odpowiednio.
Ratalna płatność łącznego zobowiązania pieniężnego znajduje podstawę prawną w art. 6a ust. 6 u.p.r. oraz art. 6 ust. 3 u.p.l.
Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.).