Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia W. P. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że w okresie od 24 maja do 30 czerwca 1995 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej przeprowadził kontrolę prowadzonej przez W. P. działalności gospodarczej-Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" w zakresie podatku obrotowego. Wynik kontroli z dnia [...] sierpnia 1995 r. określał zaległość podatkową na kwotę 271.106,80 zł za 1992 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
W konsekwencji nieuiszczenia określonej w ostatecznym wyniku kontroli kwoty podatku, Urząd Skarbowy wystawił tytuł wykonawczy, w celu ściągnięcia należności.
Zawiadomieniem z dnia [...] października 1995 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego podatnika w Banku [...] SA o/L. Jednoczenie, zgodnie z przepisem art.80 (1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 1991 r. Nr 36 poz. 161 ze zm.), organ egzekucyjny przesłał zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu rachunku wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Dwukrotnie awizowana przesyłka nie została podjęta przez W. P., i z tegoż powodu w dniu [...] listopada 1995 r. poczta dokonała jej zwrotu, stąd przesyłka znalazła się w aktach sprawy jako doręczona w trybie art. 44 kpa.
Egzekucja z rachunku bankowego podatnika okazała się bezskuteczna, ze względu na fakt wcześniejszego zamknięcia rachunku (o czym poinformował bank pismem z dnia [...] listopada 1995 r.). Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 1997 r. organ egzekucyjny zajął wynagrodzenie za pracę W. P. Na pokrycie należności pracodawca - "D" sp. z o.o. przekazał w okresie od sierpnia 1997 r. do marca 1998 r. kwotę 4.391 zł.
W dniu [...] czerwca 2003 r. W. P. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako konsekwencję przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił jego uwzględnienia. Takie rozstrzygnięcie utrzymał w mocy organ II instancji w dniu [...] października 2003 r.
Uzasadniając swoją decyzję Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania, na co powołuje się skarżący wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż bieg terminu przedawnienia został przerwany, zgodnie z przepisem art. 30 ust 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. nr 108, poz.486 ze zm.) w dniu 7 listopada 1995 r. poprzez doręczenie tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. Tytułem uzasadniającym przerwanie biegu terminu przedawnienia nie mogło być natomiast zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia, bowiem skarżący nie został o nim prawidłowo powiadomiony. Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, a przedłużenie jego terminu nie może być większe niż 5 lat. Jednak mimo ograniczenia czasowego przedłużenia terminu przedawnienia, w ocenie organu II instancji, nie doszło do przedawnienia podatku obrotowego za 1992 r. pod rządem przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych obowiązującej do dnia 31 grudnia 1997 r.
Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), i stosownie do art. 343 (1 pkt 3, straciła moc ustawa o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie zaś z zasadą bezpośredniości działania nowego prawa, od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń i stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej - przed wejściem w życie nowych przepisów, ale które trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. Nie stoi zatem w sprzeczności z konstytucyjną zasadą państwa prawa i nie działania prawa wstecz, dokonanie oceny przedawnienia w przedmiotowej sprawie w oparciu o art. 70 ordynacji podatkowej. Art. 70 (4 ordynacji stanowi, iż po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.
Zakończenie postępowania egzekucyjnego następuje z momentem wydania postanowienia w trybie art. 59 (1 i 2 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub wyegzekwowania dochodzonej należności. W przedmiotowej sprawie nie nastąpił żaden z warunków dających podstawę do uznania postępowania egzekucyjnego za zakończone, zatem egzekwowany obowiązek nie uległ przedawnieniu i jest nadal wymagalny.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego i piśmie z dnia [...] listopada 2003 r. W. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji, art. 59 (1 pkt 2 oraz art. 124 (2 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W obszernych wywodach skargi podniesiono, że w sprawie bezspornym jest, iż rozpoczęcie i przerwanie biegu przedawnienia egzekwowanej należności nastąpiło pod rządami ustawy o zobowiązaniach podatkowych, przy czym bieg terminu przedawnienia liczy się od dnia 7 listopada 1995 r., a jego zakończenie, zgodnie z art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, przypadało w dniu [...] listopada 2000 r. W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie mogła mieć zastosowania regulacja zawarta w art. 70 (4 ordynacji podatkowej, gdyż powodowała ona znaczne pogorszenie sytuacji zobowiązanego, wydłużając o kilka lat stan niepewności co do istnienia zobowiązania, a przede wszystkim naruszałaby zasadę praw nabytych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art.3 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz.368 z późń. zm.) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne (art.85 powołanej ustawy).
Stosownie do art.97 (1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, będący sądem właściwym zgodnie z art. 13 (1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).
W niniejszej sprawie bezsporny pomiędzy stronami pozostawał fakt, że zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku obrotowym za 1992 r. nie uległo przedawnieniu na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, gdyż bieg terminu przedawnienia przerwany został w dniu 7 listopada 1995 r. na skutek doręczenia tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego / art.30 ust. 3 tej ustawy /. Od tej daty termin przedawnienia biegł na nowo, stosownie do treści ostatnio powołanego przepisu. Przepis ten utracił moc z dniem 31 grudnia 1997 r. / art. 343 (1 ust. 3 i art. 344 ordynacji podatkowej/. Przepisy przejściowe ordynacji podatkowej
/art. 324 i następne / nie zawierają unormowania pozwalającego na dalsze stosowanie ustawy o zobowiązaniach podatkowych w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych. Oznacza to, iż wolą ustawodawcy było stosowanie nowego prawa również do "spraw w toku", niezależnie od faktu, czy są one korzystniejsze, czy - nie, dla stron stosunku prawnego.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono, że dla zastosowania art. 70 (4 ordynacji podatkowej, przy ustaleniu, czy zobowiązanie skarżącego uległo przedawnieniu, nie mógł mieć zastosowania art. 20 (2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - ordynacja podatkowa / Dz. U. Nr 169 poz. 1387 / i z przedstawioną argumentacją skarżący się zgadza. Przepis ten wskazuje jednocześnie, że przy obowiązywaniu zasady bezpośredniego działania nowego prawa, nakaz stosowania korzystniejszych dla podatnika zasad i terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych wynikać musi wprost z unormowań tego prawa pozwalających na dalsze stosowanie ustawy, która utraciła moc. W przepisach przejściowych ordynacji podatkowej unormowanie takie zawiera art. 332 odnoszący się do odpowiedzialności osób trzecich /w tym do przedawnienia zobowiązań /. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że skarżone postanowienie nie narusza art. 2 i art. 7 Konstytucji.
Zasada demokratycznego państwa prawa oraz działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, nie zostają pogwałcone poprzez tworzenie nowego prawa ani też poprzez zasadę bezpośredniości działania nowego prawa.
Przy ocenie wniosku skarżącego organ egzekucyjny obowiązany był stosować art. 70 (4 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przedawnienie biegnie na nowo od dnia następnego po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Zakończenie postępowania egzekucyjnego następuje poprzez wyegzekwowanie dochodzonej należności lub poprzez wydanie postanowienia na podstawie art. 59 (1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W sprawie niewątpliwe jest, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr SM/1404/95 nie jest zakończone. Brak więc było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art.59 (1 pkt 2 w/w ustawy a tym samym do uznania zasadności skargi.
Wobec powyższego, na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.