Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) utrzymało w mocy postanowienie organu z [...] września 2020 r. zawieszające odwoławcze postępowanie podatkowe prowadzone na wniosek "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] (spółka "A") w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2017 r. i zwrotu odsetek zapłaconych od zaległości podatkowych.
W motywach tej treści postanowienia organ powołał się na art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 i art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa (ostatnio Dz.U.2020.1325 ze zm. - O.p.). W kontekście wymienionych przepisów organ tłumaczył, że Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] marca 2020 r. częściowo uwzględnił wniosek spółki "A" i stwierdził nadpłatę podatku od nieruchomości za 2017 r. w wysokości [...] zł. Natomiast odmówił stwierdzenia nadpłaty tego podatku w odniesieniu do kwoty [...] zł. Jednocześnie w związku z powstaniem nadpłaty Prezydent Miasta [...] w decyzji z [...] marca 2020 r. określił wysokość zobowiązania podatkowego spółki "A" z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. na kwotę [...] zł.
Zdaniem organu, odwoławcze postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie podlegało zawieszeniu z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia wstępnego, a ściślej skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 2 lipca 2019 r. w sprawach sygn. I SA/Lu 160/19, I SA/Lu 159/19, I SA/Lu 158/19, I SA/Lu 163/19, I SA/Lu 161/19, I SA/Lu 162/19, w których kontrolowane były decyzje organu wydane w rezultacie wniosków spółki "A" o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2010-2015. Organ odnotował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie każdorazowo oddalił skargi spółki "A".
W tym stanie rzeczy organ przyjął, że przyszłe wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach spółki "A" o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 będą miały bezpośredni związek z merytorycznym rozstrzygnięciem sporu z tą samą spółką o nadpłatę podatku od nieruchomości w odniesieniu do 2017 r. Będą pośrednio rzutowały na treść przyszłej decyzji organu w rozpatrywanej sprawie.
Ponadto organ zaznaczył, że spółka "A" konsekwentnie opowiada się za swoją interpretacją przepisów prawa podatkowego. Wobec tego zawieszenie postępowania podatkowego pozwoli zapobiec komplikacjom procesowym związanym z wydaniem decyzji, która może okazać się sprzeczna z przyszłym stanowiskiem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Spółka "A" (skarżąca spółka) wniosła skargę na powyższe postanowienie organu.
Zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p. przez zawieszenie postępowania podatkowego w okolicznościach, w których nie występuje przeszkoda tamująca jego bieg.
W następstwie formułowanego zarzutu skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia organu wraz z postanowieniem organu z 1 września 2020 r. oraz zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu przyjętego stanowiska skarżąca spółka zasadniczo wykazywała, że złożenie skarg kasacyjnych w odrębnych sprawach dotyczących stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 nie stanowi przeszkody do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia istoty sprawy w przedmiocie spornej nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2017. Skarżąca spółka akcentowała, że są to niezależne od siebie postępowania o różnych przedmiotach.
W następstwie, zdaniem skarżącej spółki, przyszłe stanowisko prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do zasadności jej wniosków o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za wcześniejsze lata podatkowe nie może być zasadnie uznawane za zagadnienie wstępne w rozumieniu przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego. Rezultaty postępowań kasacyjnych, na które powołał się organ zawieszając postępowanie podatkowe, nie są koniecznym warunkiem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sporu skarżącej spółki z organem o nadpłatę podatku od nieruchomości za późniejszy rok podatkowy - 2017. Dodatkowo skarżąca spółka zwróciła uwagę, że przedmioty postępowań zawisłych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie są tożsame z przedmiotem niniejszej sprawy podatkowej także z tego powodu, że nie dotyczą wyłącznie tych samych składników majątkowych.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga spółki "A" zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie wykazał istnienia ustawowej przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego.
Stosownie do art. 201 § 1 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie:
- 1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;
1a) w razie zaprzestania pełnienia funkcji przez zarządcę sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, jeżeli postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego;
- 2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
- 3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;
- 4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;
- 5) i 6) uchylone;
- 7) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji;
- 8) w razie wystąpienia o opinię Rady.
Następnie w myśl art. 201 § 1a O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 pkt 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4.
Z kolei według art. 201 § 1b O.p. organ podatkowy może zawiesić postępowanie:
- 1) w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem, które mogą być przedmiotem dowodu, albo
- 2) jeżeli wszczęta została procedura wzajemnego porozumiewania się, w tym procedura arbitrażowa prowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, lub przyjęto wniosek w ramach procedury prowadzonej na podstawie przepisów działu II rozdziału 2 ustawy z 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych.
W analizowanej sprawie organ nawiązał do przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego zawartej w art. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. i przyjął, że wydanie wobec skarżącej spółki decyzji rozstrzygającej o nadpłacie podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2017 jest uzależnione od stanowiska prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego sporu skarżącej spółki z organem o nadpłatę podatku od nieruchomości za lata 2010-2015.
W ocenie sądu, w zaistniałym stanie sprawy nie mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, o którym stanowi art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Takim zagadnieniem jest bowiem wyłącznie sytuacja, w której organ nie ma prawnej możliwości rozstrzygnięcia rozpatrywanej przez siebie sprawy bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prawnej należącej do właściwości innego organu lub sądu w wyniku przeprowadzenia odrębnego postępowania.
W realiach analizowanego postępowania podatkowego nie ma przeszkód o charakterze prawnym wykluczających wydanie przez organ decyzji ostatecznej kończącej spór ze spółką "A" o nadpłatę podatku od nieruchomości za 2017 r. Postępowania toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczące wniosków skarżącej spółki o nadpłatę podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 mają odrębne, autonomiczne przedmioty, nawet jeśli stan faktyczny i stan prawny z upływem czasu nie ulegały zmianom.
Natomiast wątpliwości organu prowadzącego analizowane postępowanie podatkowe co do trafności ustaleń faktycznych bądź sposobu wykładni i zastosowania materialnego prawa podatkowego, w efekcie oczekiwanie przez organ na wskazówki prawne, jakie będą wynikały z przyszłych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w innych sprawach, nie mogą być utożsamiane z zagadnieniem wstępnym (prejudycjalnym) prawnie tamującym ustawowe czynności organu. Samodzielne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w toku instancji zgodnie przede wszystkim z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.) oraz z art. 120 i art. 122 O.p. należy do obowiązków właściwego organu podatkowego bez względu na stopień jej skomplikowania i w następstwie na skalę wymaganego nakładu pracy.
Zwrócić należy przy tym uwagę, że zawieszenie postępowania podatkowego tamuje jego bieg i w ten sposób prowadzi do odsunięcia w czasie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego rozważana instytucja proceduralna powinna mieć zastosowanie tylko w przypadkach ściśle określonych przez ustawodawcę. Z tego punktu widzenia przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.
W świetle powyższego organ dowolnie zastosował art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w sytuacji, w której obiektywnie nie stwierdził przeszkód prawnych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej spółki o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2017 r.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że przyszłe stanowisko prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii oczekiwanej przez skarżącą spółkę nadpłaty podatku od nieruchomości za wcześniejsze lata podatkowe przynajmniej w części ułatwiłoby organowi wydanie trafnej decyzji w przedmiocie nadpłaty za późniejszy rok podatkowy. Rzecz jednak w tym, że tego rodzaju relacja między postępowaniami toczącymi się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym a zawieszonym przez organ mocą kontrolowanego postanowienia, które mają odrębne, autonomiczne przedmioty, nie kreuje zagadnienia wstępnego jako przesłanki sformułowanej w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Kluczowe znaczenie ma natomiast konstatacja, że przyszłe rozpatrzenie skarg kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o nadpłatę podatku od nieruchomości za lata podatkowe 2010-2015 w świetle prawa nie czyni niemożliwym zakończenia przez organ postępowania o nadpłatę podatku od nieruchomości za rok 2017 bez względu na stopień podobieństwa stanu faktycznego i prawnego w kolejnych latach (por. szerzej przykładowo sprawy sygn.: I FSK 9/18, II FSK 2244/18 II FSK 3826/18 dostępne na stronie internetowej orzecznia.nsa.gov.pl).
Z powodów omówionych wyżej zaskarżone postanowienie organu oraz postanowienie organu z 1 września 2020 r. podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2, § 4 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687). Obejmują one wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) i opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł).