Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że w dniu 1 marca 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek M. K. o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Zgodnie z dołączonym do wniosku Planem Rozwoju Gospodarstwa Niskotowarowego Strona zadeklarowała do realizacji trzy przedsięwzięcia tj.
- zakup maszyn rolniczych;
- zakup lub dzierżawę gruntów;
- uzyskanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję z dnia [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4 818,66 zł. Z decyzji wynikało, że przyznana płatność wypłacana będzie przez 5 kolejnych lat z zastrzeżeniem, że:
- przyznana kwota płatności jest przeliczana z kwoty ustalonej w Euro i jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie,
- zgodnie z § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po ww. terminie należy złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia.
Decyzja została odebrana przez stronę w dniu 10 lutego 2006 r.
W dniu 20 listopada 2008 r. do BP ARiMR wpłynęło Oświadczenie M. K. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Zawiadomieniem z dnia 15 kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w związku z niezłożeniem w wyznaczonym terminie Oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5, argumentując, że strona nie złożyła w wymaganym terminie Oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
W odwołaniu skarżący podniósł, że przedsięwzięcia przewidziane planem rozwoju gospodarstwa wykonał w pełni, a nawet dodatkowo zakupił kombajn oraz przekwalifikował gospodarstwo na ekologiczne. Wyjaśniając fakt nie złożenia oświadczenia w terminie, tj. do dnia 28 października 2008 r. podał, że był to okres intensywnych prac polowych, a także znacznego pogorszenia się stanu zdrowia i podjęcia od dnia 20 października 2008 r. zabiegów rehabilitacyjnych.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych uregulowane są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późno zm.) wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U Nr 229, poz. 2237 z późno zm.).
Wskazano, że zgodnie z treścią § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
- zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
- złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Oświadczenie, o którym wyżej mowa składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1 (ust. 2). Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 3).
W przedmiotowej sprawie wypłata trzeciej płatności w kwocie 4491, 87 zł nastąpiła w dniu 21 kwietnia 2008 r. Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu upłynął 21 października 2008 r. A zatem terminem ostatecznym na złożenie Oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 28 października 2008 r., a do tego dnia M. K. nie złożył (osobiście lub za pośrednictwem poczty) w Biurze Powiatowym ARiMR Oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Wymagane Oświadczenie wpłynęło do BP ARiMR w dniu 20 listopada 2008 r., a wiec po terminie przewidzianym w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.
Zdaniem organu, termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego o którym mowa w § 8 ust. 2 jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Zakreśla bowiem ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego i jako taki nie może być zmieniany lub przedłużany przez organ administracji. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, powodując wydanie negatywnego rozstrzygnięcia. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Przedmiotowe rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2004 r. nie reguluje takiej sytuacji. Wniosek o przywrócenie terminu prawa materialnego nie może być rozpoznawany w oparciu o przepis art. 58-60 K.p.a., albowiem instytucja przywrócenia terminu, regulowana tym przepisem, służy jedynie przywracaniu terminu prawa procesowego.
W przedmiotowej sprawie nie zostały zetem spełnione warunki konieczne do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu, określone w przepisie § 8 ust. 1 pkt 2 w związku § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.
Tym samym, zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., płatność dla gospodarstwa nisko towarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił, że decyzja narusza jego słuszny interes bowiem co prawda nie dotrzymał terminu złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, jednak warunki do wypłaty należności spełnił, a prawo krajowe nie może być bardziej rygorystyczne od unijnego. Wskazał również na okoliczności, związane z uchybieniem terminu do złożenia oświadczenia, zwłaszcza na sytuację zdrowotną swoją i żony.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem.
Poza sporem pozostaje, że skarżącemu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, z dnia [...] została przyznana płatność w kwocie 4 818,66 zł, która miała być wypłacana przez 5 kolejnych lat, między innymi z tym zastrzeżeniem, że w myśl § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 z późn. zm.), warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, oraz złożenie w ciągu 7 dni po tym terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia.
Skarżący nie kwestionuje, że wypłata trzeciej płatności w kwocie 4491,87 zł nastąpiła w dniu 21 kwietnia 2008 r. (Nr przelewu [...]). Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego upłynął 21 października 2008 r., co oznacza, że terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był 28 październik 2008 r.
Przedmiotowe oświadczenie wraz załącznikami, wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR dopiero w dniu w dniu 20 listopada 2008 r.
Rację ma organ odwoławczy, że termin 7 dniowy na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 8 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia jest terminem prawa materialnego.
Sankcją za niedopełnienie obowiązków o których mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia jest – zgodnie z § 9 ust.1 – wstrzymanie w czwartym i piątym roku wypłaty płatności.
W świetle regulacji zawartych w powołanych przepisach rozporządzenia, brak jest podstaw do utożsamiania nie wykonania obowiązku terminowego złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia z zaistnieniem okoliczności uniemożliwiających realizację samych przedsięwzięć, o których mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia i złożeniem w tym przedmiocie stosownego oświadczenia.
Skarżący we wniesionej skardze nie powołuje się na zaistnienie okoliczności, które uniemożliwiły mu realizację przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a jedynie twierdzi, że stan zdrowia uniemożliwił mu wykonanie obowiązku w zakresie terminowego złożenia oświadczenia. Jak już wyżej zaznaczono, termin do złożenia oświadczenia zarówno o zrealizowaniu przedsięwzięć, jak również oświadczenia o zaistnieniu przyczyn uniemożliwiających ich realizację jest terminem prawa materialnego, który przywróceniu nie podlega.
Zasadnie nadto organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja z dnia [...] r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w swojej treści precyzyjnie informowała skarżącego o terminie wynikającym z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., i wskazywała, iż warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w ciągu 7 dni, po upływie tego terminu. Skarżący składając wniosek o pomoc finansową na działanie wspierania gospodarstw niskotowarowych oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (sekcja XI Wniosku oświadczenia i zobowiązania).
W odniesieniu do argumentacji skargi, iż prawo krajowe jest w tym względzie bardziej rygorystyczne niż krajowe, wskazać należy, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., wydane zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, określiło szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, a sposób określenia tych warunków nie wykracza poza ustawową regulację. Szczegółowy tryb przyznawania pomocy w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej uregulowany jest w przepisach krajowych poszczególnych państw, w związku z czym nie można mówić o "większym rygoryzmie przepisów krajowych" w sytuacji, gdy warunków i trybu udzielania tej pomocy nie regulują przepisy wspólnotowe – regulacja ta została pozostawiona ustawodawcy krajowemu. Skarżący nie podał ponadto, które przepisy wspólnotowe zostały -jego zdaniem - naruszone poprzez zakreślenie producentowi rolnemu określonego terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, co uniemożliwia w tym zakresie kontrolę Sądu.
Ze tych względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.