Postanowienie WSA w Lublinie z 28 stycznia 2021 r., I SA/Lu 655/20

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 28 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie w sprawie.

Skład

Sędzia WSA Andrzej Niezgoda przewodniczący

Uzasadnienie

UZASASDNIENIE

W dniu [...] r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", wpłynęło pismo Z. R. z dnia [...] r. zatytułowane jako "sprzeciw". Pismo to, jak wynika z jego treści oraz dołączonej do niego koperty, skierowane zostało do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i stanowi "sprzeciw na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej... sztuczne postanowienie" z dnia [...] r. W uzasadnieniu pisma jego autor podniósł, że owo "sztuczne postanowienie" wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, sztucznie i wbrew artykułom 2, 7, 32 oraz 42 Konstytucji. Zaznaczył także "dla Dyrektora", że nie składał żadnych zażaleń na postanowienia z dnia [...] r. i [...] r. Wyraził nadto stanowisko, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", z dnia [...] r. utraciło moc prawną i nie podlega wykonaniu. Wskazanym wyżej pismem Z. R. wezwał także Naczelnika Urzędu Skarbowego by "w dniu dzisiejszym" na mocy art. 2, 7, 32 oraz 42 Konstytucji zwrócił firmie autora pisma należne – według autora pisma – pieniądze z tytułu rozliczenia podatku od towarów i usług za lata od 2015 do 2018 i podatku dochodowego za lata 2017 i 2018.

Wskazane pismo wraz z pismem zatytułowanym: "Odpowiedź na skargę", zawierającym wniosek o oddalenie skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Zarządzeniem z dnia 28 grudnia 2020 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Z. R. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] zł w ciągu 7 dni od daty doręczenia zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Z kolei 31 grudnia 2020 r. wezwał go do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Zarządzenie i wezwanie, o których wyżej mowa, doręczone zostały Z. R. w dniu 7 stycznia 2021 r.

W skierowanym do Sądu piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r. zatytułowanym jako "sprzeciw" Z. R. kilkakrotnie podkreślił "dla Sędziego", że żadnej skargi nie składał, nie jest skarżącym, a złożony przez niego sprzeciw nie jest skargą. Ponadto wniósł sprzeciw na "sztucznie wydane" zarządzenie do uiszczenia wpisu sądowego, wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę. Uzasadniając sprzeciw Z. R. wskazał, że zarządzenia wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, "sztucznie" wbrew treści art. 2, 7 i 32 Konstytucji, on żadnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie składał i nie jest skarżącym. Wezwał jednocześnie Sąd do natychmiastowego usunięcia naruszenia art. 2, 7 i 32 Konstytucji. Wyraził również przekonanie, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej po wniesionym sprzeciwie utraciło moc prawną i nie podlega wykonaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Dokonując kontroli zgodności z prawem działania administracji publicznej, działają zatem - zgodnie z treścią art. 7 ustawy zasadniczej państwa - na podstawie i w granicach prawa. Jak zaś stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach (1) skarg na decyzje administracyjne oraz (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Z kolei zgodnie z treścią § 2a, sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a." (obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.). Wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym wymaga wystąpienia ze stosownym żądaniem przez uprawniony podmiot. Zgodnie z art. 50 § 1 sąd administracyjny wszczyna postępowanie na podstawie wniesionej przez uprawniony podmiot skargi. Jak zaś stanowi art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Natomiast art. 63 p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek.

Zdaniem Sądu, pismo stanowiące skargę, sprzeciw lub wniosek, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, to pismo procesowe legitymowanego podmiotu, skierowane – co należy podkreślić - do sądu administracyjnego, zawierające żądanie poddania – co także należy podkreślić - przez ten sąd kontroli zgodności z prawem określonego w piśmie przejawu działalności organu administracji publicznej. Przy czym należy mieć na uwadze, że nie takie, czy inne zatytułowanie pisma przez wnoszącego ale treść determinuje jego charakter. Z tego względu, jeśli pismo zostało wniesione w odpowiednim terminie, przewidzianym do jego wniesienia, oraz zawiera odpowiednią, wskazaną wyżej treść właściwą dla danego pisma, to tak należy je potraktować.

Odnosząc powyższe do pisma Z. R. z dnia [...] r., zauważyć trzeba, że autor w jego treści wskazuje akt organu administracji publicznej, z którym się nie zgadza, tj. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. Wskazuje również, że jego zdaniem, postanowienie to rażąco narusza art. 2, 7, 32 i 42 Konstytucji. Jak zaś wynika z dołączonej po pisma koperty, nadane zostało przez autora pisma do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej tego samego dnia po otrzymaniu przez niego wskazanego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej ([...] r.). Pismo to zostało przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wraz z pismem zatytułowanym: "Odpowiedź na skargę", przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Następnie Z. R. wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego oraz uzupełnienia braków formalnych w ciągu 7. dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo zawierające zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych Z. R. odebrał w dniu 7 stycznia 2021 r. Zaznaczyć trzeba, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. zawiera pouczenie, że jest ono ostateczne w administracyjnym toku instancji i może być zaskarżone wyłącznie z powodu niezgodności z prawem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w terminie 30 dni od daty jego doręczenia oraz, że skargę składa się wraz z jej odpisem i odpisami załączników. Biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, z którym nie zgadza się Z. R. zauważyć trzeba, że jego pisma z dnia [...] r. z pewnością nie można by zakwalifikować jako sprzeciwu ani wniosku o wszczęcie postępowania przez sądem administracyjnym.

Podkreślić należy, że wskazane wyżej pismo Z. R. z dnia [...] r. skierowane zostało do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, co wynika zarówno z treści tego pisma, jak i dołączonej do niego koperty. Z kolei pismem nadanym w dniu [...] r., zatytułowanym: "sprzeciw", skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc "sprzeciw" na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oraz doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę, Z. R. kilkakrotnie wyraził swoje stanowisko, zgodnie z którym "żadnej skargi w tej sprawie nie składał, nie jest skarżącym w sprawie, sprzeciw złożony do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na sztuczne postanowienie z dnia [...] r.... nie jest skargą w sprawie". Uzasadniając sprzeciw Z. R. wskazał, że Sąd wzywając go do uiszczenia wpisu sądowego, do uzupełnienia braków formalnych oraz przesyłając mu odpis odpowiedzi na skargę, naruszył art. 2, 7 i 32 Konstytucji, ponieważ on żadnej skargi nie składał, sprzeciw z dnia [...] r. nie jest skargą.

W związku z tym zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią art. 161 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:

1. jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
2. w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
3. gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie zaś z treścią § 2, postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z powołanymi przepisami art. 161 p.p.s.a., jeżeli po wszczęciu postępowania okaże się, że z powodu zaistnienia wskazanych w tych przepisach zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo niedopuszczalne, umarza się postępowanie przed sądem administracyjnym. Umorzenie postępowania powoduje uchylenie wszystkich czynności podjętych w przedmiotowym postępowaniu i jego zakończenie orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej.

Uwzględniając zatem, że pismo Z. R. z dnia [...] r., zakwalifikowane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jako skarga na jego postanowienie z dnia [...] r., nie było skierowane do sądu administracyjnego, a do organu administracji publicznej, w piśmie tym jego autor nie formułował żądania dokonania przez sąd administracyjny kontroli wymienionego w nim aktu organu administracji publicznej, zaś w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. R., prawidłowo pouczony o przysługującym mu prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, odnosząc się do wezwań do uiszczenia wpisu sądowego, uzupełnienia braków formalnych oraz doręczenia mu odpowiedzi na skargę, jednoznacznie i dobitnie wyraził stanowisko, że skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nie składał, należało umorzyć postępowanie przed sądem administracyjnym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.