Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej: organ, organ drugiej instancji, Kolegium), po rozpatrzeniu zażalenia "A" S.A. w W. (dalej: strona, skarżąca, spółka, zobowiązana) na postanowienie Burmistrza Annopola (dalej: wierzyciel, Burmistrz) z 12 kwietnia 2023 r., znak: FN.III.3161.38.2023, jako wierzyciela w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo (dalej: organ egzekucyjny, Naczelnik) na podstawie tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r., znak: [...], w oparciu o art. 18, art. 23 § 3 i § 4 pkt 2, art. 34 § 2 pkt 3 lit. b ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.):
- uchyliło w całości ww. postanowienie Burmistrza z 12 kwietnia 2023 r.;
- stwierdziło niedopuszczalność zarzutu strony z 16 marca 2023 r. (nieistnienie obowiązku) w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r., znak: [...]
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że pismem z 16 marca 2023 r. strona zgłosiła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r., znak: [...], podnosząc nieistnienie obowiązku. Wierzyciel wskazał, że wniesiony zarzut jest niezasadny. Wyjaśnił, że nieistnienie obowiązku, na co powołuje się zobowiązana, oznacza brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, jak również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Zdaniem wierzyciela, nie można się zgodzić z tym zarzutem, gdyż należności objęte wyżej wymienionym tytułem wykonawczym są stwierdzone decyzją Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], która jest ostateczna i podlega wykonaniu. Wierzyciel wskazał też, że zobowiązana, jeśli chodzi o zarzuty w egzekucji administracyjnej, ogranicza się wyłącznie do kwestionowania poprawności opodatkowania, a to oznacza, ze względu na etap postępowania egzekucyjnego, że wniesiony zarzut nie może być skuteczny.
W zażaleniu na to postanowienie zobowiązana wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na to, że jest ono prowadzone oparciu o tytuł wykonawczy z 9 lutego 2023 r., który – jej zdaniem – wystawiono na podstawie decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], obarczonej wadą nieważności (art. 34a pkt 1 u.p.e.a.).
Kolegium stwierdziło, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jednakże, zdaniem Kolegium, w sprawie występowała okoliczność uzasadniająca uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie niedopuszczalności złożonego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że Burmistrz decyzją z 5 września 2018 r., znak: [...], określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 rok w kwocie 169.262,00 zł. Spółka nie złożyła odwołania od tej decyzji wymiarowej, decyzja ta nie została również podważona w trybach postępowania nadzwyczajnego, a zatem ma ona status decyzji ostatecznej. Na zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2018 rok, wynikające z tej decyzji, wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy z 9 lutego 2023 r., znak: [...] W ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika na podstawie tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w T. Bank S.A. Odpis tytułu wykonawczego z zawiadomieniem o zajęciu doręczono spółce 10 marca 2023 r. Zobowiązana pismem z 16 marca 2023 r. określonym jako "skarga na czynność egzekucyjną wskazaną ww. tytułem wykonawczym wystawionym w dniu 09-02-2023 r. znak [...] z nadaną klauzulą wykonalności w dniu 09-02-2023 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Bemowo wraz z wnioskiem z art. 34a pkt 1 ustawy Prawo postępowania egzekucyjnego w administracji" wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., wskazując na nieistnienie obowiązku w kwocie należności głównej w wysokości 162.262,00 zł wraz z wyliczonymi od tej kwoty odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, wskazanych treścią opisanego tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r., wystawionego w związku z ww. decyzją Burmistrza z 5 września 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. (k. 22-37 akt adm. I inst.). Organ egzekucyjny przekazał to pismo 11 kwietnia 2023 r. wierzycielowi, który postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku jako nieuzasadniony (art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Zarzut zobowiązanego został zatem rozstrzygnięty przez wierzyciela merytorycznie.
W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie zachodziła sytuacja określona w art. 34 § 2 pkt 3 lit. b) u.p.e.a. Zarzuty sformułowane przez stronę sprowadzają się do kwestionowania w całości wymagalności należności pieniężnej, to jest zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. z uwagi na jego wysokość określoną w decyzji ostatecznej Burmistrza z 5 września 2018 r. Załączone do pisma z 16 marca 2023 r. dokumenty również zmierzają do wykazania, że wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 rok, w decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r., została określona w zawyżonej kwocie. To samo odnosi się do dokumentów załączonych do pisma z 7 czerwca 2023 r.
Organ podkreślił że wierzyciel rozpatrując zarzut nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, a dotyczą postępowania jurysdykcyjnego. Zarzuty i inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wierzyciel jest zobligowany do odniesienia się do wszystkich zarzutów wniesionych przez zobowiązanego albo poprzez stwierdzenie niedopuszczalności danego zarzutu, albo poprzez ocenę zasadności zarzutu. Wierzyciel nie jest natomiast uprawniony do badania z urzędu, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zgłoszone przez zobowiązanego. Jest to konsekwencją przyznania zobowiązanemu wyłącznego prawa do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. Postępowanie w sprawie zarzutów nie może służyć weryfikacji decyzji wymiarowej i zastępować postępowania odwoławczego także w sytuacji, gdy spółka nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia (wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r.). W tej sytuacji, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, w odniesieniu do zarzutu spółki w sprawie egzekucji administracyjnej – nieistnienia obowiązku w kwocie 169.262,00 zł, sformułowanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., Kolegium stwierdziło jego niedopuszczalność.
Zdaniem organu, prawidłowości rozstrzygnięcia Kolegium nie podważa wniesienie przez spółkę powództwa o ustalenie z 15 marca 2023 r. skierowanego do sądu powszechnego – Sądu Okręgowego w Warszawie IV Wydział Cywilny, że skarżąca nie była zobowiązana do zapłaty na rzecz Gminy Miasto A. powiat K. kwoty należności głównej 162.262,00 zł wraz z wyliczonymi od tej kwoty odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi określonymi treścią tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części pkt. 2 rozstrzygnięcia oraz o uchylenie w całości decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r. znak: [...], określającej przedmiot opodatkowania i jego naliczenia dla związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie należności głównej 162 262 zł.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 33 § 2 pkt 1 w związku z art. 33 § 4 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku w kwocie należności głównej w wysokości 162.262,00 zł wraz z wyliczonymi od tej kwoty odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi wskazanymi treścią tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r., znak: [...], w zw. z decyzją Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. z naruszeniem: art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 187 § 3 zd. 2, art. 194 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: o.p.) oraz z naruszeniem art. 7 i art. 83 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja), a także ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70; dalej: u.p.o.l.);
- art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 8 o.p. w związku z decyzją Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy z 9 lutego 2023 r., znak: [...], gdyż decyzja ta narusza przepisy u.p.o.l., a zgodnie z art. 21 § 3 o.p. organ podatkowy powinien określić zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości;
- art. 7, art. 83 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji, art. 1a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., art. 1, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.; dalej: u.p.p.), art. 3 pkt 9 w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 o.p., art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U z 2023 r. poz. 1610; dalej: k.c.) w związku z faktem naliczenia ww. decyzją Burmistrza podatku od nieruchomości za 2018 r. dla gruntów, budynków, budowli jako związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy strona w 2018 roku: nie osiągała przychodu, nie posiadała przedsiębiorstwa oraz nie posiadała lokalu, nie zatrudniała personelu i nie dysponowała infrastrukturą niezbędną i umożliwiającą prowadzenie działalności gospodarczej, nie wykonywała usług oraz nie wykonywała działalności gospodarczej w rozumieniu powołanych wyżej przepisów ani też nie posiadała statusu przedsiębiorcy;
- art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: u.p.g.k.) i art. 1a. 1 u.p.o.l, w zw. z art. 3 pkt. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; dalej: u.p.b.), gdyż decyzją Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], został naliczony za 2018 r. podatek od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 5 561.51 m2, których to budynków jako obiektów budowlanych nie było w rozumieniu art. 1a ust. 1 u.p.o.l., oraz w sytuacji, gdy wskazane ww. decyzją Burmistrza obiekty budowlane jako budynki były faktycznie ruinami po byłych budynkach oraz gdy Burmistrz nie posiadał dokumentu urzędowego wymaganego art. 21 ust. 1 u.p.g.k. do wyliczenia podatku od nieruchomości za 2018 r.;
- art. 35a u.p.e.a. w zw. z art. 83 i art. 87 ust.1 Konstytucji, poprzez niezastosowanie tego przepisu u.p.e.a., pomimo wniesienie przez spółkę powództwa o ustalenie z 15 marca 2023 r. skierowanego do sądu powszechnego – Sądu Okręgowego w Warszawie IV Wydział Cywilny, że skarżąca nie była zobowiązana do zapłaty na rzecz Gminy Miasto A. kwoty należności głównej 162.262,00 zł wraz z wyliczonymi od tej kwoty odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi określonymi treścią tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r., znak: [...]
Ponadto strona zarzuciła ponadto decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...] oraz ww. tytułowi wykonawczemu z 9 lutego 2023 r., naruszenie:
- art. 1a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że strona posiada status przedsiębiorcy i że prowadzi działalność gospodarczą, w sytuacji, gdy dopiero prowadzenie działalności gospodarczej w sposób, o jakim mowa w art. 3 u.p.p. stanowi, że jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.p.p.;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że sam fakt posiadania nieruchomości przez podmiot mogący prowadzić działalność gospodarczą decyduje o podwyższonej stawce podatku, a nie sposób wykorzystywania nieruchomości i faktyczne prowadzenie na tych nieruchomościach działalności gospodarczej;
- art. 3 i art. 4 ust. 1 u.p.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, poprzez stwierdzenie, że skarżąca jest przedsiębiorcą wykonującym we własnym imieniu działalność gospodarczą, w sytuacji gdy nie spełnia ona przesłanek uznania jej za przedsiębiorcę, a zatem nie posiadała takiego statusu także w 2018 r.;
- wskazanego w uzasadnieniu skargi jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego.
Strona wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów na okoliczności w nich zawarte, to jest z: pisma PINB w K. z 1 grudnia 2004 r., znak: [...]; mapy działki gruntu nr ewid. [...], obręb A.; pisma Starosty K. z 18 maja 2023 r., znak: [...] [...]; pisma J. M. z 17 maja 2023 r.; opinii technicznej z maja 2023 r. (uzupełnienie do opinii z czerwca 2021 r.) wykonanej przez mgra inż. A. G.; postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście z 16 kwietnia 2021 r., znak: [...], o umorzeniu dochodzenia; decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...]; tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r., znak: [...]
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie sformułowanych wyżej zarzutów. Strona podkreśliła, że w wyroku z 26 maja 2023 r., III FSK 1399/22, NSA oddalając skargę kasacyjną Kolegium od wyroku WSA w Lublinie z 10 sierpnia 2022 r., I SA/Lu 311/21 potwierdził, że strona faktycznie działalności nie prowadzi od 2004 r. To zaś oznacza, że nie jest należne egzekwowane zobowiązanie w kwocie należności głównej 162.262 zł z wyliczonym od tej kwoty odsetkami i kosztami egzekucyjnymi wskazane ww. tytułem wykonawczym z 9 lutego 2023 r., znak [...] w zw. z ww. decyzją Burmistrza z 5 września 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie z 23 stycznia 2024 r. strona wniosła o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), z uwagi na to, że wnioskiem z 15 stycznia 2024 r. wystąpiła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], wskazując jako podstawę wznowienia art. 240 § 1 pkt 1 o.p. (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe) i art. 240 § 1 pkt 5 o.p. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję).
Po rozpoznaniu tego wniosku, Sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie postanowieniem z 30 stycznia 2024 r., I SA/Lu 679/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, zgodnie art. 33 § 2 u.p.e.a., jest:
- nieistnienie obowiązku;
- określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
- orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
- dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
- przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
- błąd co do zobowiązanego;
- brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
- wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
- brak wymagalności obowiązku w przypadku:
- odroczenia terminu wykonania obowiązku,
- rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
- wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej musi określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
W świetle art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
- oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
- uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
- w całości,
- w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
- stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
- zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
- zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że podniesiony przez skarżącą zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej stanowi środek obrony przed egzekucją, mający charakter niekonkurencyjny w stosunku do środków prawnych przysługujących spółce jako zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań: podatkowego, administracyjnego lub sądowego. Wynika to z tego, że brak jest powodów, dla których ta sama kwestia miałaby być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu jurysdykcyjnym, a następnie ponownie – w ramach zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 34, nr 8).
Wskazać też trzeba, że ratio legis powołanego przepisu art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. jest to, aby nie dopuścić do merytorycznej oceny zarzutu podniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli zagadnienie, do którego się on odnosi, było już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku lub zobowiązany kwestionuje wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Przepis ten zatem wymaga od wierzyciela, który ustalił, że wystąpiła okoliczność określona w tym przepisie, stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu. Analogiczny obowiązek – z istoty rzeczy – spoczywa na organie sprawującym kontrolę nad wierzycielem, jakim w rozpoznawanej sprawie jest Kolegium. Ponownie należy bowiem podkreślić, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony zobowiązanego przed egzekucją, który dodatkowo – co ma kluczowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie – jest niekonkurencyjny w stosunku do środków prawnych przysługujących spółce jako zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań, w tym postępowania podatkowego.
W sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że trafnie przyjęło Kolegium, że opisana wyżej decyzja Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], określająca spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 rok w kwocie 169.262,00 zł, ma status decyzji ostatecznej. Doprecyzowując jedynie wywody Kolegium w tym zakresie wskazać trzeba, że Sądowi z urzędu jest wiadome, że w imieniu spółki zostało wniesione odwołanie od tej decyzji, jednakże Kolegium postanowieniem z 15 lutego 2019 r., znak: SKO.41/3868/P/2018, pozostawiło je bez rozpatrzenia, z uwagi na nieusunięcie braków formalnych odwołania. Postanowieniem z 14 maja 2019 r., znak: SKO.41/1364/P/2019, Kolegium utrzymało w mocy powyższe postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Natomiast skarga spółki na wskazane postanowienie ostateczne Kolegium z 14 maja 2019 r. została odrzucona prawomocnym postanowieniem WSA w Lublinie z 19 września 2019 r., I SA/Lu 471/19 (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Lublinie z 20 października 2020 r., I SA/Lu 607/19).
Niewątpliwie zatem, jak wyjaśnił Sąd w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku w sprawie I SA/Lu 607/19, postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 rok w kwocie 169.262,00 zł "przed organem I instancji zakończyła decyzja Burmistrza A. z dnia 5 września 2018 r. (która, w związku z wynikiem sprawy sygn. akt I SA/Lu 471/19 przed tut. Sądem, jest decyzją ostateczną)".
W konsekwencji prawidłowe jest wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Kolegium, że zarzut wniesiony w niniejszej sprawie przez spółkę nie mógł zostać rozpoznany merytorycznie przez wierzyciela, albowiem prowadziłoby to w konsekwencji do ziszczenia się wykluczonej przez ustawodawcę sytuacji, w której w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ostatecznej decyzji administracyjnej następowałaby weryfikacja tej decyzji, na mocy której w postępowaniu podatkowym właściwy organ w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z norm prawa materialnego. Taka sytuacja, co należy powtórzyć, nie może mieć miejsca w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które to postępowanie nie służy ustaleniu lub określaniu obowiązków zobowiązanego, lecz doprowadzeniu do wykonania obowiązków określonych w art. 2 u.p.e.a., w przypadku uchylania się zobowiązanego od ich dobrowolnej realizacji.
Analiza treści pisma spółki z 16 marca 2023 r. wnoszącego zarzut, zażalenia spółki na postanowienie wierzyciela z 12 kwietnia 2023 r., jak również rozpoznawanej przez Sąd skargi wraz z załącznikami, a także pisma strony z 23 stycznia 2024 r. (zawierającego wniosek o zawieszenie postępowania sądowego) prowadzi do stwierdzenia, że argumentacja strony przedstawiona na poparcie jej stanowiska sprowadza się zasadniczo do kwestionowania w całości wymagalności należności pieniężnej – podatku od nieruchomości za 2018 r. z uwagi na jego wysokość określoną w decyzji ostatecznej Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...] Bezsprzecznie bowiem treść opisanych wyżej pism oraz załączonych do nich dokumentów wskazuje na to, że zobowiązana zmierza do wykazania, że wynikająca z decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: jw., wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. została określona w zawyżonej kwocie. Wskazuje na to również treść wniosków zawartych w skardze, w której strona żąda od Sądu uchylenia opisanej decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r.
Co więcej, skarżąca w istocie nie kwestionuje, że omawiana decyzja Burmistrza z 5 września 2018 r. ma charakter decyzji ostatecznej, skoro jak wywodzi w piśmie z 23 stycznia 2024 r., złożyła w odrębnym postępowaniu wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą właśnie decyzją, zaś wznowienie postępowania – ze swej istoty – następuje w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (art. 240 § 1 o.p.). Wskazać przy tym należy, że fakt złożenia takiego wniosku przez spółkę nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia Kolegium. Oczywiste jest bowiem, że podniesiony przez zobowiązaną zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku jest niedopuszczalny, gdyż opiera się na argumentacji zmierzającej do uchylenia w całości decyzji Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie należności głównej 162 262 zł.
W tych okolicznościach pozbawiony uzasadnienia był wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na złożenie przez stronę wniosku z 15 stycznia 2024 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza z 5 września 2018 r. nr [...] Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. Przepis ten wprowadza zatem fakultatywną przesłankę zawieszenia postępowania sądowego. W konsekwencji tego, ocena zawieszenia pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy w sprawie celowe jest wstrzymywanie jej biegu. W ocenie Sądu, pomimo wystąpienia przesłanki z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania. Dlatego postanowieniem Sądu z 30 stycznia 2024 r., I SA/Lu 679/23, odmówiono zawieszenia postępowania.
Trafnie oceniło również Kolegium, że na wynik sprawy nie może mieć wpływu fakt wniesienia przez spółkę do sądu powszechnego – Sądu Okręgowego w Warszawie IV Wydział Cywilny powództwa o ustalenie, że skarżąca nie była zobowiązana do zapłaty na rzecz Gminy Miasto A., powiat K., kwoty należności głównej 162.262,00 zł wraz z wyliczonymi od tej kwoty odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi określonymi treścią tytułu wykonawczego z 9 lutego 2023 r. Przepis art. 35a u.p.e.a. nie ma w tym wypadku zastosowania, gdyż przedmiotem egzekucji jest obowiązek o charakterze publicznoprawnym – zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2018 r. Jak zasadnie podkreślił organ drugiej instancji, podstawą zarzutu mogą być okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wśród podstaw zarzutu w tym przepisie nie wymieniono wniesienia powództwa do sądu cywilnego kwestionującego wysokość egzekwowanej należności.
W sytuacji, gdy – jak twierdzi spółka – wszczęte zostało nadzwyczajne postępowanie zmierzające do weryfikacji decyzji podatkowej będącej podstawą dochodzonego obowiązku, to w ramach tego odrębnego postępowania powinny zostać rozpoznane okoliczności powoływane przez zobowiązaną jako podstawa zarzutu.
Podsumowując, stwierdzić należy, że Kolegium prawidłowo oceniło, że wystąpiła określona wyżej okoliczność stanowiąca podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu. W konsekwencji, zasadnie wskazał ten organ, że rozpoznanie zarzutu wniesionego przez spółkę prowadziłoby do naruszenia zasady niekonkurencyjności środków prawnych pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym i postępowaniem jurysdykcyjnym.
Z uwagi na argumentację i wnioski zawarte w skardze podnieść należy, że przepis art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie miał i nie mógł mieć zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez organy, mającym za przedmiot zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Przywołany przepis adresowany jest do organu egzekucyjnego, w którego właściwości leży orzekanie o umorzeniu postępowania w razie ziszczenia się okoliczności wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a., co wynika z art. 59 § 4 u.p.e.a. Natomiast, stosownie do art. 34 § 2 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji rozpoznawany jest przez wierzyciela.
Za całkowicie bezzasadne uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Kolegium przepisów związane z podniesionymi w skardze zarzutami wobec decyzji ostatecznej Burmistrza z 5 września 2018 r., znak: [...], to jest zarzuty naruszenia:
- art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 187 § 3 zd. 2, art. 194 § 1 i § 2 o.p. oraz art. 7 i art. 83 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, a także przepisów u.p.o.l.;
- art. 247 § 1 pkt 3) i pkt 8) o.p. w zw. z art. 21 § 3 o.p.;
- art. 7, art. 83 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji, art. 1a ust. 1 pkt 3) i pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit c) i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., art. 1, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 u.p.p., art. 3 pkt 9 w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 o.p., art. 551 k.c.;
- art. 21 ust. 1 u.p.g.k. i art. 1a ust. 1 u.p.o.l, w zw. z art. 3 pkt 1 u.p.b.;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 u.p.p.;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.;
- art. 3 i art. 4 ust. 1 u.p.p.
Podkreślenia wymaga, że zarzuty te nie mogły prowadzić do uchylenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, albowiem ich merytoryczna ocena przez wierzyciela (przez organ odwoławczy) w tym postępowaniu prowadziłaby to do tego, że w postępowaniu egzekucyjnym następowałaby weryfikacja ostatecznej decyzji administracyjnej, z uwagi na podniesione przez skarżącą zarzuty wskazujące na prawną wadliwość tej decyzji. Taka możliwość została wyłączona na etapie postępowania egzekucyjnego w administracji.
Z tych wszystkich względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.