Wyrok NSA oz. w Lublinie z 26 czerwca 1998 r., I SA/Lu 684/97

Tezy

Organ administracji państwowej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki.

Organ, wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 Kpa, stronami w sprawie.

Uzasadnienie

Rozpoznając na rozprawie złożoną skargę, mając także na względzie treść art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 - ze zm./ Sąd doszedł do następujących ustaleń i wniosków:

Wskazać trzeba przede wszystkim, iż jednym z najistotniejszych aspektów zasady ogólnej Kpa czynnego udziału strony w postępowaniu przed organami administracji państwowej - jest zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania w sprawie /art. 61 par. 4 Kpa/.

Organ administracji państwowej obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki.

Organ wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28, stronami w sprawie.

Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszania decyzji w trybie wznowienia postępowania określona w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa /zob. w tej materii: B. Adamiak, J. Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego" - Komentarz Wyd. C.H. BECK - Warszawa 1996 r. str. 314/.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej w L. z dnia 23 kwietnia 1997 r. w przedmiocie określenia łącznego podatku dochodowego od osób fizycznych małżonkom Jolancie i Krzysztofowi P. za 1995 r. - wydana została na Jolantę P. i Krzysztofa P. - reprezentowanego przez radcę prawnego A.M., który posiadał pełnomocnictwo w tej sprawie tylko Krzysztofa P.

Także decyzja Izby Skarbowej w L. z dnia 18 czerwca 1997 r. utrzymująca w mocy decyzję Inspektora UKS w L. - wydana została na imię - Jolanty P. i Krzysztofa P.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy Jolanta P. nie otrzymała żadnego zawiadomienia o wszczęciu wobec niej postępowania podatkowego przez Inspektora UKS w L. - co stanowi obrazę art. 61 par. 4 Kpa.

Sąd stwierdza, iż wbrew przepisom art. 10 par. 1 Kpa - Jolanta P. nie brała udziału w toczącym się postępowaniu podatkowym zarówno przez I, jak też II instancję. Nie została zapoznana przed wydaniem decyzji I instancji z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Wykazane wyżej naruszenie przepisów art. 61 par. 4 i art. 10 par. 1 Kpa stanowią przesłankę do wznowienia postępowania stosownie do art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.