Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w L. Inspektorat w P. wystawił na A. P. tytuły wykonawcze obejmując nieuiszczone składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Dyrektor Oddziału ZUS w L., działając jako organ egzekucyjny dokonał z dniem [...] zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego zobowiązanej w ZUS Oddział w L. Inspektorat w P.. Odpisy zawiadomień doręczono A. P. 7 stycznia 2015 r. Zobowiązana wniosła w terminie zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podniosła zarzut przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi.
Dyrektor Oddziału ZUS uznał wniesione zarzuty za bezzasadne. Po wniesieniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie uznające bezzasadność zarzutów i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Dyrektor Oddziału ZUS po ponownym rozpatrzeniu zarzutów, postanowieniem z dnia [...] ponownie uznał je za bezzasadne. Zobowiązana zażaliła powyższe postanowienie, na skutego czego Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS i umorzył postępowanie egzekucyjne (postanowienie z dnia [...]).
Postanowienie z dnia [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., będący jednocześnie organem egzekucyjnym, nie zgadzając się ze stanowiskiem dyrektora Izby Skarbowej w zakresie przedawnienia zobowiązań A. P..
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że skarżącemu (tj. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.), jako wierzycielowi, nie przysługiwał środek odwoławczy od wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia, wobec tego nie przysługuje mu też prawo do złożenia skargi do WSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Nadto, skargę wnieść można po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.).
Podstawowymi podmiotami, biorącymi udział w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulowanym przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), są: organ egzekucyjny – czyli organ uprawniony do stosowania środków służących wykonaniu obowiązku; wierzyciel – czyli podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku; zobowiązany – osoba prawna, osoba fizyczna bądź jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym.
Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń (art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym).
Zażalenie na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, o czym stanowi art. 34 § 5 ww ustawy egzekucyjnej.
W rozpatrywanej sprawie stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., albowiem przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie kasacyjne, wydane przez organ wyższego stopnia w stosunku do organu właściwego do wykonywania egzekucji administracyjnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był zatem, w świetle powołanego wyżej art. 34 § 5, upoważniony do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów. Zatem skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej mogła wnieść A. P. - zobowiązana, nie zaś organ prowadzący postępowanie egzekucyjne. Przyjęcie odmiennego poglądu nadawałoby w przedmiotowej sprawie wierzycielowi, będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, dwojakie uprawnienia. W postępowaniu egzekucyjnym podmiot ten występowałby bowiem jako organ administracji publicznej (wierzyciel będący organem egzekucyjnym), posiadający uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym stawałby się on podmiotem, kwestionującym takiego typu rozstrzygnięcia w drodze skargi.
Nawiązać należy również w tym miejscu do art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), mającej odpowiednie zastosowanie w egzekucji administracyjnej z mocy art. 18 ustawy egzekucyjnej. Z przepisu tego wynika, iż stroną postępowania jest tylko podmiot występujący w danym stosunku administracyjnoprawnym w charakterze administrowanego. Pojęcia strony nie można natomiast odnieść do podmiotu występującego w charakterze organu administracyjnego.
W konkluzji przyjąć należy, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (bądź reprezentujący go Dyrektor Oddziału), w przypadku gdy Dyrektor Oddziału ZUS działający jako organ egzekucyjny wydał zaskarżone postanowienie w pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Z powyższych powodów, na podstawie ostatnio cytowanego przepisu i przy zastosowaniu art. 58 § 3 P.p.s.a. orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia.