Wyrok WSA w Lublinie z 25 lutego 2009 r., I SA/Lu 703/08

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r.

Sprawa

sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), WSA Małgorzata Fita
Referent stażysta Julita Urbaś protokolant

Uzasadnienie

I SA/Lu 703/08

1. Wnioskiem z 14 lutego 2006 r. "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. wniosła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z [...] nr [...] o określeniu Spółce zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r.

Tytułem podstawy prawnej wniosku wskazała art. 247 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. /.

Spółka argumentowała, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w 2004 r. nie był organem właściwym do wydania decyzji o określeniu Spółce zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Stał się organem właściwym z 1 stycznia 2005 r. Tej treści stanowisko Spółka wyprowadzała z brzmienia art. 5 ust. 9a i ust. 9b pkt 7 lit. a, obowiązującego od 1 stycznia 2004 r. i z brzmienia art. 5a ust. 1 pkt 2, obowiązującego od 1 września 2003 r., ustawy z 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych / Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1267 ze zm. – u.u.i.s. /.

2. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania Spółki w upadłości, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z [...] o określeniu Spółce zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu wskazał art. 40 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych / Dz. U. Nr 137, poz. 1302 / oraz art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a i art. 5a ust. 1 pkt 2 u.u.i.s. Zważył na tej podstawie prawnej, że kiedy Spółka w 2003 r. osiągnęła przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów, usług o równowartości co najmniej 5 mln euro w rozumieniu art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a u.u.i.s., to zmiana właściwości organu podatkowego nastąpiła z dniem 1 stycznia 2004 r.

Na poparcie przedstawionego stanowiska prawnego powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 czerwca 2005 r. w sprawie K 4/04.

3. Spółka A złożyła skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez błędną ocenę, że w dacie wydania ostatecznej decyzji o określeniu Spółce zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. właściwym organem podatkowym był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, nie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu skargi argumentowała jak we wniosku o stwierdzenie nieważności. Wskazała na stanowisko prawne w sprawach: II FSK 1061/05, II FSK 1031/05.

4. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumentację, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło istotnie wpływać na wynik sprawy i podlegało stwierdzeniu poza granicami skargi, na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /.
6. Z przedstawionych akt postępowania przed Dyrektorem Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego wynika, że wniosek Spółki o stwierdzenie nieważności wpłynął do organu 17 lutego 2006 r. Spółkę reprezentował Prezes Zarządu.

W dniu 24 lutego 2006 r. do organu wpłynęło pismo, w którym adwokat A.M.zgłosił swój udział w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej w charakterze pełnomocnika. Do pisma pełnomocnik dołączył dokument pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki, udzielonego przez Prezesa Zarządu.

Postanowieniem z 23 marca 2006 r., w sprawie [...], Sąd ogłosił upadłość Spółki A. Z.K. została wyznaczona syndykiem. W dniu 13 kwietnia 2006 r. wydano odpis prawomocnego postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z [...] o określeniu Spółce zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Decyzję skierował do Spółki w upadłości, doręczył 31 października 2006 r. syndykowi Z. K. oraz adwokatowi A. M., jako pełnomocnikowi.

W dniu 14 listopada 2006 r. / data stempla pocztowego / adwokat A.M. złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] Odwołanie zostało podpisane przez adwokata A. M., który w treści odwołania wskazał, że działa jako pełnomocnik Spółki w upadłości.

W przedstawionych aktach postępowania przed Dyrektorem Izby Skarbowej brak jest pełnomocnictwa dla adwokata A. M. udzielonego przez syndyka Z.K.

Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrzył odwołanie i zaskarżoną decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego.

7. Od prawomocnego ogłoszenia upadłości skarżącej Spółki i ustanowienia syndyka Z.K., to syndyk objął majątek upadłego i zarząd nim. Wstąpił w prawa strony w postępowaniu podatkowym i działa na rzecz / na rachunek / upadłego, w imieniu własnym, z prawem ustanowienia pełnomocnika / art. 144 ust. 1 i 2, art. 156 ust. 1, art. 160 ust. 1 -3, art. 161 ust. 1, art. 173 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm. dla postępowania upadłościowego poddanego reżimowi tej ustawy /. Skarżąca Spółka w upadłości od prawomocnego ogłoszenia upadłości jest podmiotem pozbawionym legitymacji do działania, występowania w charakterze strony w postępowaniu podatkowym.
8. Zgodnie z art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu.

Zgodnie z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.

Zgodnie z art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokółu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Jeżeli podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

Zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Zgodnie z art. 235 Ordynacji podatkowej w sprawach nieuregulowanych w art. 220 - 234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

9. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, po prawomocnym ogłoszeniu upadłości Spółki, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] prawidłowo została doręczona syndykowi Z. K.. Odwołanie od tej decyzji był uprawniony złożyć syndyk bądź pełnomocnik umocowany przez syndyka Z. K. Kiedy odwołanie podpisał adwokat A. M. z powołaniem się na status pełnomocnika Spółki w upadłości, to miał obowiązek złożyć dokument pełnomocnictwa, udzielonego przez syndyka Z.K. / art. 137 § 2, § 3 Ordynacji podatkowej /. Brak złożenia z odwołaniem dokumentu pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi A. M. przez syndyka Z.K., to formalny brak odwołania, które powinno zawierać podpis odwołującego się bądź osoby umocowanej w sposób udokumentowany / art. 168 § 3 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej /.

Ten formalny brak odwołania zobowiązywał Dyrektora Izby Skarbowej do zastosowania trybu z art. 169 § 1 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej przez wezwanie adwokata A. M. do złożenia w ustawowym terminie dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez syndyka Z. K., a przy braku złożenia stosownego pełnomocnictwa, przez wezwanie syndyka Z. K. do podpisania odwołania w ustawowym terminie. Jak wynika z przedstawionych akt postępowania podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej tego obowiązku nie wykonał. Umocowanie adwokata, który podpisał odwołanie, do reprezentowania Spółki w upadłości, nie zostało udokumentowane w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej.

10. W tym stanie sprawy Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrzył odwołanie podpisane przez adwokata A. M., przy braku w aktach podatkowych dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki w upadłości. Rozpatrzył odwołanie dotknięte brakiem formalnym bez wezwania do jego uzupełnienia. Pominął, że nieuzupełnienie stwierdzonego braku formalnego odwołania / w zakresie podpisu /, pomimo prawidłowego wezwania w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej, to podstawa do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Dlatego zaniechanie Dyrektora Izby Skarbowej zastosowania art. 169 § 1 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej i wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa bądź podpisania odwołania przez syndyka Z.K., to naruszenie przepisów postępowania przed organami podatkowymi, które mogło istotnie wpływać na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.

W dalszym postępowaniu podatkowym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektor Izby Skarbowej powinien zastosować wskazany tryb dla uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego odwołania.

11. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania przed organami podatkowymi, które mogło istotnie wpływać na wynik sprawy w rozumieniu przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji, na obecnym etapie postępowania powoduje, że przedwczesna jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji w zakresie podstaw stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
12. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.