Uzasadnienie
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego J. M. złożył wniosek datowany na dzień 24 listopada 2009 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, a źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalno-rentowe obojga małżonków [...], poza tym posiadają oni gospodarstwo rolne o powierzchni 5,5 ha, jednak, jak twierdzi skarżący do gospodarstwa małżonkowie muszą jedynie dokładać. Wnioskodawca podał też, że na życie i leczenie w 2009 roku brakowało mu pieniędzy, a zła sytuacja spowodowana była m.in. powodzią w 2009 r. Skarżący z małżonką posiadają dom o powierzchni 32 m2, nie posiadają żadnych oszczędności i wartościowych przedmiotów.
Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał J.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym podał, że dochody małżonków dodatkowo obciążone są kredytami, z żoną ma rozdzielność majątkową, a powódź w 2009 roku spowodowała straty w wysokości [...]. Wnioskodawca podnosił też, że w 2006 r. gospodarstwo dotknęła susza, jej skutki odczuwalne były też w następnych latach. Oboje małżonkowie wymagają stałego leczenia. Gospodarstwo jest prowadzone na ich potrzeby własne.
Do sprzeciwu strona dołączyła kserokopie zaświadczeń lekarskich, dotyczących pobytu skarżącego w szpitalu oraz kserokopię aktu notarialnego o wyłączeniu majątkowej wspólności ustawowej pomiędzy małżonkami.
Wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień odnoszących się do sytuacji finansowej skarżącego, J.M. podał wydatki gospodarstwa domowego prowadzonego wspólnie z żoną są to: [...]Oprócz tego skarżący wydaje obecnie na leki [...] miesięcznie, około [...] wydaje też na dojazdy na wizyty kontrolne pooperacyjne i zabiegi, jego małżonka na leki wydaje około [...] miesięcznie.
Wyjaśnił też, że kredyt zaciągnął w związku ze spłatą gospodarstwa rolnego. W spłacie kredytów wspiera go rodzina (w formie pożyczek, darowizn). Do pisma zawierającego wyjaśnienia strony dołączył kserokopie: karty informacyjnej leczenia szpitalnego, postanowienia o umorzenia śledztwa przez Prokuraturę, protokołu szacowania strat w gospodarstwie i umowy dzierżawy gruntów rolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 243 (1, 245 (1 i 2, art. 246 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego /(2/, zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego / (3/.
Zgodnie z art. 246 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący J. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Wykładnia art. 246 (1 prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć.
W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowa i finansowa uzasadnia zwolnienie skarżącego od kosztów sadowych, ponieważ z przedstawionej we wniosku, dodatkowych dokumentach oraz w sprzeciwie sytuacji wynika, że skarżący nie jest w stanie zaoszczędzić jakichkolwiek środków finansowych na prowadzenie postępowania sądowego. Sąd ma na względzie, że skarżący osiągając wraz z małżonką niewysoki dochód ze świadczeń emerytalno – rentowych, ponosząc koszty leczenia (swoje i małżonki), koszty skromnego utrzymania i z pomocą rodziny spłacający kredyty - nie jest w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym,
Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.