Postanowienie WSA w Lublinie z 16 lutego 2023 r., I SA/Lu 77/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 16 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy ze skargi D. K. w przedmiocie egzekucji opłaty abonamentowej postanawia: odrzucić skargę.

Skład

Sędzia WSA Andrzej Niezgoda przewodniczący

Uzasadnienie

Skarżący D. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie "odwołanie od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nr tytułu wykonawczego 6806E1-56/LU/2019, która została doręczona 16 grudnia 2022 r. przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie". Pismo z dnia 30 grudnia 2022 r. nazwane "odwołaniem", zgodnie z jego treścią zostało potraktowane jako skarga do sądu.

W odpowiedzi na skargę Poczta Polska S.A. wniosła o jej odrzucenie w całości, wskazując, że skoro przedmiotem skargi jest tytuł wykonawczy, to stronie przysługiwało prawo złożenia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dopiero w przypadku wydania postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów, strona miałaby możliwość skutecznego uruchomienia kontroli sądowej. W tej zaś sytuacji strona nie wyczerpała środków zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2, 2a i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.").

Stosowanie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).

Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. oraz nie została w ustawie szczególnej poddana kontroli sądowoadministracyjnej, to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie ma właśnie taki charakter, nie dotyczy aktów, czynności lub bezczynności, wymienionych w art. 3 § 1, 2 lub § 2a p.p.s.a.

Z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych wynika, że dyrektor Centrum Obsługi Finansowej jako wierzyciel w rozumieniu ustawy egzekucyjnej (na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych i art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wierzycielem jest "podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku (...) w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym") – wysyła upomnienie, a następnie wystawia tytuł wykonawczy, który kieruje do organu egzekucyjnego. Na podstawie stosownego wniosku i tytułu wykonawczego organ ten wszczyna egzekucję administracyjną (art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; por. wyrok TK z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08).

Z treści skargi wynika, że skarżący skarży czynność wystawienia tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja poprzez zajęcie rachunku bankowego. Zauważyć, że ani art. 3 § 2 p.p.s.a., ani inny przepis nie przewiduje możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela. Podstawy tej w szczególności nie stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem mowa w nim o takich aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem o aktach lub czynnościach, które kreują, determinują, mają wpływ na treść uprawnień lub obowiązków. Niewątpliwie przymiotu takiego nie posiada tytuł wykonawczy. Nie jest on bowiem źródłem praw lub obowiązków, gdyż w żaden sposób nie przyczynia się do ich powstania, zmiany czy unicestwienia. Takie samo zdanie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 323/18 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że "tytuł wykonawczy, będący z mocy art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (...) podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej, nie jest postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), podlegającymi kognicji sądu administracyjnego".

Nie budzi zatem wątpliwości, że rozpatrywana skarga została wniesiona na takie działanie organu administracji publicznej, które nie może stanowić przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej. W świetle art. 52 § 1 p.p.s.a skuteczne uruchomienie postępowania przed sądem administracyjnym jest wyczerpanie środków zaskarżenia przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - po złożeniu - w ustawowym terminie od dnia otrzymania tytułu wykonawczego - zarzutów do właściwego organu egzekucyjnego w trybie art. 33 tej ustawy. Tylko w przypadku wydania postanowienia w przedmiocie zarzutów, zobowiązany ma możliwość jego zaskarżenia i w konsekwencji wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z przyczyn innych niż określone w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a. wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność taka ma miejsce m.in. wówczas, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia albo gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.