Uzasadnienie
I SA/Lu 770/13
W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie skargi koncentrowało się na wykazaniu, że gdyby zostało uwzględnione orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to nie powinno dojść do wydania decyzji w sprawie zmiany rozliczenia podatku od towarów i usług, a więc nie powstałyby zaległości podatkowe. Aktualnie podatnicy w takiej sytuacji, w jakiej znajdował się skarżący, mają zachowane prawo do odliczenia kwot podatku naliczonego, a zatem są w lepszej sytuacji. W tych okolicznościach decyzje zmieniające skarżącemu rozliczenie podatku od towarów i usług mają więc charakter dyskryminujący. To przemawia, zdaniem skarżącego, za umorzeniem zaległości podatkowych, które zostały wykreowane przez organ na podstawie błędnych decyzji w sprawie podatku od towarów i usług. Za umorzeniem, w ocenie skarżącego, przemawia zatem interes publiczny, a także ważny interes podatnika. Skarżący bowiem nie uzyskuje żadnych środków z pracy czy najmu, a zapłata egzekwowanych zaległości podatkowych pozbawi skarżącego środków do życia. Skarżący nie ma środków na podstawowe leki.
Na etapie postępowania sądowego art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.12.270 – ustawa p.p.s.a.) pozwala wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji wyłącznie w sytuacji, w której zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te zobowiązany jest wykazać wnioskodawca i podać konkretne okoliczności świadczące o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy tylko powołanie się na treść art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Jednocześnie z samej treści powołanego przepisu wynika, że może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji wykonalnych, czyli takich, które podlegają wykonaniu (dobrowolnemu czy przymusowemu).
W okolicznościach rozpoznawanego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja odmawia umorzenia zaległości podatkowych. Taka decyzja nie podlega wykonaniu. Rozważany art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi zaś ściśle o wykonalności, nie o każdej postaci skuteczności zaskarżonej decyzji. Skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych), zmierza w istocie do wstrzymania wykonania innych decyzji niż zaskarżona, bowiem decyzji w sprawie zmiany rozliczenia podatku od towarów i usług. Natomiast decyzje w sprawie zmiany rozliczenia podatku od towarów i usług nie są przedmiotem sądowej kontroli legalności w sprawie niniejszej. Te decyzje uzyskały już walor prawomocności (który nie jest sporny). Innymi słowy, kontrolując decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych, sąd nie jest uprawniony rozstrzygać w istocie o wstrzymaniu wykonania decyzji już prawomocnych, które stanowią podstawę dla egzekwowania zaległości podatkowych. Zagadnienie zasadności kontynuowania postępowania egzekucyjnego, w sytuacji złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, może być rozważane wyłącznie jako przedmiot odrębnych rozstrzygnięć właściwych organów, a stosownie do okoliczności, odrębnej sądowej kontroli legalności.
Podsumowując, sąd stoi na stanowisku, zgodnie z którym decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowych nie podlega wykonaniu, sama nie ma przymiotu wykonalności, dlatego nie może być przedmiotem wstrzymania wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., który powinien być ściśle interpretowany i stosowany wyłącznie w odniesieniu do decyzji wykonalnych. Jednocześnie nie należy interpretować art. 61 § 3 p.p.s.a. w sposób, który mógłby prowadzić do wstrzymania wykonania innych decyzji, już ostatecznych i prawomocnych, pozostających poza granicami sądowej kontroli legalności danej sprawy (poza granicami sprawy, w której został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji).
Z tych względów, wobec braku podstaw do stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych, należało postanowić jak w sentencji.