Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, dalej: "organ", odmówił P. Z., dalej: "skarżący", przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu z 30 października 2017 r., określającej zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług, dalej: "VAT", za kwiecień i wrzesień 2013 r.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wyjaśnił, że decyzja z 30 października 2017 r. została skierowana do skarżącego na jego adres zamieszkania, a jednocześnie korespondencyjny, czyli: "[...] W. ul. [...]". Korespondencja z decyzją z 30 października 2017 r., po dwukrotnym awizowaniu – 3 listopada 2017 r. i 13 listopada 2017 r. - została zwrócona organowi, jako niepodjęta w terminie.
W tym stanie sprawy, zdaniem organu, skutek doręczenia skarżącemu wymienionej decyzji nastąpił z dniem 17 listopada 2017 r., czyli 14 dni od pierwszej awizacji tej korespondencji. Tytułem podstawy prawnej powyższego stwierdzenia organ powołał się na instytucję doręczenia zastępczego uregulowaną w art. 150 § 1 - § 4 ustawy Ordynacja podatkowa (obecnie Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej: "o.p." Natomiast, jak dalej motywował organ, odwołanie od decyzji z 30 października 2017 r. skarżący złożył 19 sierpnia 2019 r., a zatem z uchybieniem ustawowemu terminowi przewidzianemu na dokonanie tej czynności w postępowaniu podatkowym. Odrębnym postanowieniem z 16 października 2019 r. organ, odwołując się to regulacji art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 o.p., stwierdził, że skarżący uchybił terminowi do złożenia odwołania od wspomnianej decyzji.
Następnie organ wskazał, że jednocześnie z odwołaniem od decyzji z 30 października 2017 r. w tej samej dacie skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym. Zmierzał przy tym do wykazania, że decyzja organu z 30 października 2017 r. nie została prawidłowo doręczona i tym samym nie weszła do obrotu prawnego. Skarżący tłumaczył bowiem, że korespondencja zawierająca tę decyzję została błędnie zaadresowana. W piśmie z 8 maja 2017 r. podał organowi prawidłowy adres do doręczeń korespondencji, który brzmiał" "J. C. [...] W. ul. [...]". Tymczasem organ wysyłał decyzję z 30 października 2017 r. do skarżącego (jego imię i nazwisko figurowało na kopercie), nie zaś do J. C.. Tak więc organ pominął ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika do doręczeń w osobie J. C.. W efekcie niedoręczona skarżącemu decyzja organu z 30 października 2017 r. nie weszła do obrotu prawnego. Skarżący dowiedział się o tym rozstrzygnięciu 15 sierpnia 2019 r. w związku z otrzymaniem akt spraw prowadzonych przez organ od Fundacji Promocji Mediacji i Edukacji Prawnej [...] (Fundacja [...]).
Odnosząc się do powyższego zapatrywania skarżącego, organ przede wszystkim argumentował, że decyzja z 30 października 2017 r. została skierowana na adres zamieszkania skarżącego i jednocześnie korespondencyjny, wynikający z formularza ZAP-3 złożonego przez niego 3 kwietnia 2017 r. w Urzędzie Skarbowym w [...]
W dalszej kolejności organ poddał analizie treść regulacji prawnej instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym i w jej kontekście wywodził, że skarżący miał możliwość ustanowienia pełnomocnika, w tym do doręczeń, na każdym etapie sprawy podatkowej. Niewątpliwie organ otrzymał 15 maja 2017 r. pismo skarżącego i jego małżonki z 8 maja 2017 r., w którym domagali się przesyłania korespondencji dotyczącej wszystkich spraw prowadzonych wobec nich jako podatników na adres do doręczeń: "J. C. ul. [...] [...] W.". Jednak, w ocenie organu, treść tego pisma nie stanowi umocowania jakiejkolwiek osoby do kierowania do niej korespondencji dla skarżącego. Oznacza jedynie, że korespondencja ma być kierowana na adres: [...] W. ul. [...]. Wobec tego J. C. nie był i nie jest pełnomocnikiem skarżącego w rozpatrywanej sprawie. Skarżący działał samodzielnie.
Niezależnie od powyższego, zdaniem organu, skarżący zbyt późno wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, bowiem o decyzji z 30 października 2017 r. dowiedział się wcześniej niż twierdzi. Jak wynika z akt sprawy, 15 marca 2019 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa adwokatowi. Z kolei adwokat upoważnił aplikanta adwokackiego (na zasadach substytucji) do zapoznania się z aktami sprawy i dodatkowo do sporządzenia ich fotokopii. Na tej podstawie 2 i 5 kwietnia 2019 r. aplikant adwokacki zapoznał się z aktami sprawy i dodatkowo sporządził ich fotokopie. Od tego czasu, według organu, należało liczyć ustawowy termin przewidziany na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Organ zauważył przy tym, że stanowisko skarżącego jest niekonsekwentne. Jeżeli bowiem decyzja nie została doręczona i nie weszła do obrotu prawnego to ustawowy termin przewidziany na złożenie odwołania nie rozpoczyna swego biegu. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu byłby zatem bezpodstawny.
W świetle powyższego organ stanął na stanowisku, zgodnie z którym w okolicznościach analizowanej sprawy nie została spełniona przesłanka z art. 162 § 1 o.p. w postaci braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności w postępowaniu podatkowym. Ponadto, zgodnie z treścią art. 162 § 2 o.p., wniosek skarżącego w tym przedmiocie jest spóźniony.
W skardze na powyższe postanowienie organu skarżący domagał się jego uchylenia oraz zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.
Zarzucił naruszenie:
- - art. 162, art. 163 § 2 pkt 1 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. przez nieprawidłowe przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie został złożony w ustawowym terminie i skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi;
- - art. 122, art. 187 § 1, art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji na stwierdzeniu uchybienia terminowi do złożenia odwołania;
- - art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 192, art. 200 § 1 o.p. oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1), dalej: "KPP", z powodu niewyznaczenia terminu na zapoznanie się z materiałem dowodowym włączonym do akt sprawy postanowieniem z 14 października 2019 r., co uniemożliwiło skarżącemu przedstawienie swojego stanowiska przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a tym samym pozbawiło go praw przysługujących stronie postępowania podatkowego;
- - art. 33 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 505 ze zm.), w związku z art. 120, art. 127, art. 221a § 1, art. 163 § 2 o.p. i w związku z art. 2, art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78., poz. 483 ze zm.), ponieważ ten sam organ wydał decyzję objętą odwołaniem i jednocześnie postanowił o odmowie przywrócenia terminu do złożenia od niej odwołania, a taka sytuacja nie daje się pogodzić z wymogami bezstronnego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy w dwuinstancyjnym postępowaniu.
Uzasadniając stawiane organowi zarzuty skarżący akcentował, że z perspektywy art. 78 Konstytucji organem odwoławczym nie może być ten sam organ, który w takiej sytuacji będzie orzekał we własnej sprawie, w tym przypadku w kwestii prawidłowości doręczenia swojej decyzji z 30 października 2017 r. Wniósł o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 221a § 1 o.p. oraz art. 33 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej z art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 78 Konstytucji.
Akcentował ponadto prawo strony postępowania podatkowego do zapoznania się z materiałem dowodowym i obowiązek organu podatkowego do jej wysłuchania przed wydaniem rozstrzygnięcia, zwłaszcza kończącego postępowanie.
Skarżący stanowczo stwierdzał, że jego pismo z 8 maja 2017 r. odpowiadało istotnym wymogom przewidzianym dla ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w osobie J. C.. Zdaniem skarżącego, pominięcie pełnomocnika do doręczeń ustanowionego w sprawie oznacza, że decyzja organu z 30 października 2017 r. nie została doręczona w sposób prawnie skuteczny, a więc nie weszła do obrotu prawnego. Zaznaczył przy tym, że - wobec sporu z organem o prawną skuteczność doręczenia decyzji z 30 października 2017 r. - wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wynika z ostrożności procesowej.
Według skarżącego, dopiero Fundacja [...] przekazała mu materiał pozwalający na poznanie treści rozstrzygnięcia organu. Wcześniejsze przekazanie fotokopii nie było możliwe w szczególności z uwagi na stan zdrowia skarżącego.
Na zakończenie skarżący domagał się dopuszczenia dowodów:
- - z pism: Ministerstwa Finansów, Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] oraz organu na okoliczność efektywnego doręczania korespondencji na adres do doręczeń obejmujący J. C., bowiem w ten sposób adresowana, imiennie na J. C., trafiała do niego bez przeszkód;
- - z korespondencji prowadzonej z Fundacją [...] dotyczącej wsparcia udzielonego skarżącemu w relacjach z organem;
- - z pisma Prokuratury Rejonowej w [...] z 12 kwietnia 2019 r. na okoliczność braku dostępu do akt w postępowaniu karnym.
Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowane postanowienie nie jest zgodne z prawem.
Ocenę prawną należy rozpocząć od przywołania art. 162 o.p., który stanowi, że w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych (§ 4).
Z kolei zgodnie z treścią art. 163 o.p. w sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy (§ 1). W sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2). Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 3). W świetle przytoczonej regulacji prawnej, przywróceniu podlega wyłącznie uchybiony termin.
Jednocześnie o uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy rozstrzyga mocą odrębnego postanowienia.
W tym stanie prawnym uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i przywrócenie uchybionego terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym to dwa odrębne zagadnienia, odrębnie rozstrzygane, ale niewątpliwie powiązane ze sobą w tym znaczeniu, że nie można przywrócić terminu, któremu strona postępowania podatkowego nie uchybiła.
Wobec tego istotne jest, że w sprawie sygn. I SA/Lu 774/19, nieprawomocnym wyrokiem z 15 czerwca 2020 r. uchylone zostało postanowienie organu z 16 października 2019 r. stwierdzające uchybienie terminowi do złożenia odwołania od decyzji z 30 października 2017 r. Sąd w powołanej sprawie, po analizie – z jednej strony – instytucji adresu do doręczeń oraz – z drugiej strony – instytucji pełnomocnictwa wywiódł, że zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa zewnętrzna prowadzą do zgodnego wniosku, według którego adres to wyłącznie odpowiednio zindywidualizowany opis miejsca i nie obejmuje on jakiejkolwiek osoby, czy szerzej jakiegokolwiek podmiotu prawa. Podanie imienia i nazwiska osoby fizycznej stanowi zaśokreślenie adresata, nie zaś – ściśle rzecz biorąc – składową adresu.
Sąd ocenił, że informacja skarżącego zawarta w piśmie z 8 maja 2017 r. w brzmieniu: "adres do doręczeń tj. J. C. ul. [...] [...] W." - co do zasady - nie odpowiadała adresowi do doręczeń. Natomiast w treści tego pisma skarżący jednoznacznie wyznaczył J. C. jako osobę, która będzie odbierała za niego korespondencję od organu w prowadzonej sprawie podatkowej. Wskazane pismo skarżącego w kontekście regulacji prawnych dotyczących adresu i pełnomocnictwa nie mogło zatem być odczytywane inaczej niż jako ustanowienie pełnomocnika szczególnego w zakresie odbierania korespondencji nadsyłanej przez organ, a dotyczącej skarżącego (pełnomocnictwo do doręczeń).
Sąd uściślił przy tym, że omawiane oświadczenie skarżącego z 8 maja 2017 r. nie było pełnomocnictwem do doręczeń w rozumieniu art. 138f § 1 o.p., bowiem skarżący nie opisywał sytuacji, w której miałby pozostawać poza granicami kraju. Jednak niezależnie od regulacji zawartej w powołanym przepisie, był uprawniony do ustanowienia pełnomocnika do odbioru korespondencji w ramach instytucji pełnomocnictwa szczególnego normowanej w treści art. 138e § 1 o.p. Sąd w sprawie o sygn. I SA/Lu 774/19 wyjaśnił także, iż złożenie omawianego oświadczenia przez skarżącego nastąpiło do akt tej sprawy, która nadal nie była ostatecznie załatwiona i miała być przedmiotem postępowania przeprowadzonego w pierwszej instancji. Bezspornie pismo skarżącego z 8 maja 2017 r. organ otrzymał 15 maja 2017 r. i nie miał wątpliwości, że oświadczenie skarżącego zawarte w tym piśmie należy odnosić między innymi do sprawy dotyczącej VAT za okresy rozliczeniowe 2013 r., a więc, że zostało ono skierowane także do akt tej sprawy.
Sąd w podsumowaniu podzielił zarzut skarżącego mówiący o naruszeniu przez organ art. 150 § 1 - § 4 w powiązaniu z art. 223 § 2 pkt 1 i art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Stwierdził, że decyzja organu z 30 października 2017 r. nie została doręczona w sposób prawnie skuteczny. Ustawowy termin przewidziany na złożenie od niej odwołania nie rozpoczął więc swojego biegu (motywy powołanego wyroku w sprawie o sygn. I SA/Lu 774/19 należy uznać za znane obu stronom).
Tej treści pogląd prawny przedstawiony w sprawie o sygn. I SA/Lu 774/19 oznacza, że bieg terminu na złożenie odwołania od decyzji organu z 30 października 2017 r. nie rozpoczął swojego biegu, a więc konsekwentnie nie mogło dojść do jego przekroczenia.
Sąd w składzie orzekającym aprobuje i przyjmuje za własne stanowisko prawne wypracowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego nieskuteczne doręczenie decyzji (między innymi ze względu na wadliwe zastosowanie z art. 150 § 1 - § 4 o.p.) powoduje, że postępowanie wpadkowe zainicjowane wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania staje się bezprzedmiotowe na zasadzie art. 208 § 1 w związku z art. 219 o.p. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Taka prawna możliwość otwiera się przed stroną postępowania podatkowego dopiero po wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego, a więc po jej prawidłowym doręczeniu (por. np. wyroki NSA w sprawach o sygn.: II FSK 2431/14, I FSK 949/17, II FSK 1696/17, I FSK 1773/17).
W ocenie Sądu, nie są natomiast uzasadnione pozostałe zarzuty skarżącego, w których zasadniczo nawiązał on do art. 200 § 1 o.p. oraz kwestionował uprawnienie organu do wydania zaskarżonego postanowienia z perspektywy art. 78 Konstytucji.
Przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę, że art. 200 § 1 o.p. nie ma zastosowania do postanowień, o czym stanowi art. 219 tej ustawy. Dlatego organ nie miał obowiązku zakreślania skarżącemu terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i na przedstawienie swojego stanowiska. Co więcej, postanowienie organu z 16 października 2019 r. wymienia jego pismo z 8 maja 2017 r., pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z 23 kwietnia 2018 r., formularz ZAP-3 składane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] pismo J. C. z 3 kwietnia 2018 r. w odpowiedzi na wezwania organu z 20 marca 2018 r. Wszystkie one zasadniczo dotyczyły sposobu doręczeń korespondencji kierowanej przez organy do skarżącego, a więc innej sprawy, mającej za przedmiot uchybienie terminowi do złożenia odwołania. Kwestia ta, jak była o tym mowa, wykracza poza granice tej sprawy, której przedmiotem nie jest stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji z 30 października 2017 r., ale przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym. Ponadto skarżący nie wykazał jakie jeszcze okoliczności faktyczne, istotne dla wyniku niniejszej sprawy, należałoby wyjaśnić w świetle ich treści.
Przechodząc zaś do rozwiązania przyjętego w art. 221a § 1 o.p., które obowiązuje od 1 marca 2017 r. należy wyjaśnić, że powoływanie się przez skarżącego na art. 78 ustawy zasadniczej państwa i wątpliwości o charakterze konstytucyjnym co do instancyjnej właściwości organu nie jest adekwatne do stanu niniejszej sprawy. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem postanowienie organu odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Natomiast postępowanie odwoławcze polegające na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zostaje zainicjowane wyłącznie przez złożenie odwołania w ustawowym terminie. Zaskarżone postanowienie organu należy zatem lokować w fazie formalnej oceny odwołania. Stanowi ono w istocie rzeczy o tym, że nie doszło do prawnie skutecznego złożenia odwołania, bo – co do zasady - spóźnione odwołanie bez przywróconego terminu w świetle prawa nie może inicjować postępowania odwoławczego, rozumianego jako ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie istoty sprawy przez organ odwoławczy.
W takiej sytuacji proceduralnej przyznanie w tej konkretnej materii organowi uprawnień organu odwoławczego przez art. 163 § 2 w związku z art. 221a § 1 o.p. nie pozostaje w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności. W ocenie Sądu, nie można zasadnie dopatrywać się pozbawienia skarżącego instancji w przypadku, w którym organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania (w tej sprawie nieprawidłowo).
Ponadto zgodnie z art. 78 Konstytucji każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Tak więc analizowana zasada konstytucyjna stanowi o prawie do zaskarżenia. Wobec tego trzeba zauważyć, że nie wszystkie środki zaskarżenia mają cechę dewolutywności. Oznacza to, że art. 78 ustawy zasadniczej państwa nie wiąże w sposób konieczny prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji z przesunięciem rozpoznania sprawy do organu wyższego stopnia.
Dodatkowo, jak to zostało omówione wyżej, w realiach tej sprawy zaskarżone postanowienie zapadło w kwestii przywrócenia terminu, a nie istoty sprawy podatkowej w wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego. W kontekście podstawowych gwarancji bezstronności organu i jego rzetelności należy odnotować, że kontrolowane postanowienie podpisała inna osoba niż decyzję z 30 października 2017 r., przy czym każdorazowo osoby składające podpisy działały z upoważnienia organu. Ponadto postanowienie organu wydane przy zastosowaniu art. 163 § 2 o.p. podlega sądowej kontroli.
Natomiast analiza sytuacji, w której organ wydałby decyzję co do istoty w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej aktualnie pozostaje w sferze założeń i jednocześnie poza granicami tej sprawy. Tym samym nie zaistniała potrzeba występowania do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskowanym przez skarżącą pytaniem prawnym.
W świetle powyższego powoływanie się przez skarżącego, czy to na art. 200 § 1 o.p., czy na art. 78 Konstytucji nie miało żadnego przełożenia na wynik niniejszej sądowej kontroli.
Także wnioski dowodowe skarżącego nie dotyczą okoliczności istotnych dla wyniku niniejszej sądowej kontroli legalności. Skarżący chciał w ten sposób wykazać, że nie doszło do doręczenia decyzji z 30 października 2017 r. zgodnie z wymogami prawa, a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie jest spóźniony i podlega uwzględnieniu.
Zaznaczyć trzeba, że granice tej sprawy wyznaczyło zaskarżone postanowienie, jego adresat i przedmiot. Organ rozstrzygnął w nim zaś wyłącznie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Uczynił to w następstwie odrębnego postanowienia, uchylonego wyrokiem w sprawie sygn. I SA/Lu 774/19, według którego jego decyzja z 30 października 2017 r. miała zostać prawidłowo doręczona w dniu 17 listopada 2017 r. Tak więc Sąd w granicach tej konkretnej sprawy nie był uprawniony do wypowiadania się w kwestii prawidłowości doręczenia decyzji organu z 30 października 2017 r., tym bardziej doręczania skarżącemu innej korespondencji, dodatkowo przez inne organy, a nawet w innych sprawach.
Z kolei analiza przesłanek formalnych czy merytorycznych obowiązujących przy przywróceniu terminu do złożenia odwołania była zbędna, skoro - za stanowiskiem prawnym przyjętym w sprawie o sygn. I SA/Lu 774/19 - decyzja organu z 30 października 2017 r. nie została doręczona w sposób prawnie skuteczny, a w związku z tym nie weszła do obrotu prawnego i termin na złożenie od niej odwołania nie rozpoczął swojego biegu.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko prawne Sądu.
Z tych powodów zaskarżone postanowienie organu podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.)
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy. Obejmują one wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) według § 14 ust. 1 pkt 1 lit.)c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł). Skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych.