Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I. Ś. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że wspólne gospodarstwo domowe ze skarżącym prowadzi żona i dwóch synów (23 l. i 17 l.), mieszkają oni w domu o powierzchni 100 m2 (dalej strona podaje 300 m2, wskazując, że jest to powierzchnia z podpiwniczeniem) i posiadają nieruchomość rolną o pow. 3,56 ha. Małżonkowie osiągają dochód z prac dorywczych w kwocie miesięcznej od 0 zł do 1.000 zł (każde z nich). W skład budżetu domowego wchodzi też dochód z pracy zarobkowej najstarszego syna – 1.500 zł brutto miesięcznie. Młodszy syn uczy się w liceum, do którego dojeżdża. Wśród wydatków z ostatniego okresu wnioskodawca podał koszty postępowania przed Sądem Rejonowym w Z. (w sumie ok. 800 zł), koszty opału (3000 zł), zakupu sadzonek (1.500 zł), opłacenia robotników (2.500 zł) oraz koszty edukacji syna (600 zł).
Wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów I. Ś. złożył pismo z dnia 12 listopada 2012 r. w którym poinformował, że żądanych zaświadczeń nie jest w stanie przedstawić, gdyż każde z nich związane jest z opłatą od 30 do 50 zł, a on aktualnie posiada kwotę 100 zł gotówki przeznaczoną na życie na najbliższe dni. Podał też, że jest użytkownikiem gruntów rolnych o pow. 3,56 ha fizycznych klasy VI, że płatności bezpośrednich otrzymuje 1.500 zł rocznie, że w Banku [...] ma kredyt na kwotę 2.400 zł, że mieszka w domu po rodzicach, że koszty biletu miesięcznego dla dojeżdżającego do szkoły syna to kwota 86 zł miesięcznie, że miesięczna opłata za internet wynosi 55 zł, zakup podręczników – 150 zł, do tego ponosi koszty wyżywienia i ubrania oraz składek szkolnych. Podkreślił, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jego żona również, że utrzymują się z letnich prac dorywczych. Działalności gospodarczej już nie prowadzi.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku skarżącego, postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r. – odmówił I. Ś. przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że utrzymanie domu jest bardzo kosztowne, że kwota 1.000 zł to kwota maksymalnego dochodu jaki jest w stanie uzyskać, a są miesiące, gdy nie zarabia nic. Na roli nic nie uprawia, bo na ziemi tej klasy jest to nieopłacalne.
Do sprzeciwu dołączył decyzję o przyznaniu płatności z ARiMR w kwocie 1.533,37 zł, decyzję wymiarową na podatek rolny w kwocie 49 zł oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres od 16 października do 15 listopada 2012 r.
Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień I. Ś. nadesłał do Sądu pismo, w którym wyjaśnił, że jego żona w ostatnich trzech miesiącach nic nie zarobiła, on zaś ostatnie pieniądze w kwocie 700 zł zarobił w październiku wykonując prace dorywcze. Podał, że stałe miesięczne wydatki rodziny to: energia elektryczna (170-200 zł/m-c), gaz (46 zł/m-c), woda (150 zł/3m-ce), internet (50 zł/m-c), żywność ok. 600 zł, przy czym rodzina ma dług w sklepie. Odzież rodzina ma "z dawnych zakupów", zaś opał (drewno) pozyskuje z niekoszonych łąk. Wnioskodawca wyjaśnił ponadto, że synowi D. bilet miesięczny do szkoły oraz część potrzeb rodziny dotychczas finansował syn P., jednak on w grudniu stracił pracę i zamierza wyjechać za granicę. Wyjaśnił też, że zakupu sadzonek wierzby energetycznej za kwotę 1.500 zł dokonał w roku 2010, obsadził nią część pola, jednak sadzonki zostały zniszczone, co skarżący opisał we wniosku. Na koniec podał, że nie prowadzi żadnych upraw, bo na tej klasie ziemi uprawy nie są opłacalne. Jedyny dochód związany z posiadaną ziemią to kwota dopłat (1.500 zł).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm. - dalej "P.p.s.a").
Zgodnie z art. 243 (1, art. 245 (1 P.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy z zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Żądanie I. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jest wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a).
W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku PPF oraz wynikająca z dodatkowych dokumentów źródłowych sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na wygospodarowanie środków finansowych związanych z prowadzonym postępowaniem. Sytuacja finansowa rodziny skarżącego jest trudna i niestabilna. Dochód wnioskodawcy i jego małżonki jest sezonowy i w miesiącach, kiedy dochodu nie uzyskują (a ostatnio dochód skarżącego wyniósł 700 zł – w miesiącu październiku), jedynym źródłem utrzymania 4-osobowej rodziny dotychczas było wynagrodzenie z pracy syna (1.500 zł), co przy podanych przez skarżącego kwotach koniecznych miesięcznych wydatków rodziny skarżącego, już nie pozwalałoby na wygospodarowanie z budżetu rodziny jakiejkolwiek środków związanych z wszczętym postępowaniem sądowym. Aktualnie syn skarżącego stracił pracę, co w znaczący sposób pogorszyło sytuację materialną całej rodziny wnioskodawcy.
Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje też okoliczność, że skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargi w trzech sprawach (oprócz skargi w niniejszej sprawie, w sądzie zarejestrowano sprawy pod sygn. I SA/Lu 819/12 i I SA/Lu 820/12), wobec czego Sąd, rozstrzygając w przedmiocie prawa pomocy zobowiązany jest mieć na względzie potencjalne koszty, jakie skarżący musiałby ponieść w tych trzech sprawach.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 245 § 1 i 2 art. 246 § 1 pkt 1 w związku z 260 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.