Uzasadnienie
W złożonej skardze skarżąca spółka zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Strona wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wniesionego na urzędowym formularzu strona skarżąca podniosła, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadniony niezwykle trudną sytuacją finansową spółki powstałą na skutek podjętej współpracy z nierzetelnymi kontrahentami. Nagłośnienie tej sytuacji w mediach doprowadziło zdaniem strony do spadku liczby zamówień i utraty klientów. Oprócz nowo powstałych problemów finansowych, istniała konieczność regulowania wcześniej zaciągniętych zobowiązań finansowych. Strona wskazała również, że od połowy 2010 r. spółka nie prowadzi "aktywnej" działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnego dochodu. Z oświadczenia strony o majątku wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł, zaś w ostatnim roku obrotowym według bilansu spółka poniosła stratę w wysokości –[...] zł. We wniosku strona oświadczyła również, że nie posiada "czynnych" rachunków bankowych, które wykazywałyby saldo dodatnie.
Ponadto w rubryce nr 11 urzędowego formularza PPPr strona oświadczyła, że ustanowiła swoimi pełnomocnikami przed organami podatkowymi i skarbowymi radcę prawnego [...] oraz doradcę podatkowego [...]. W piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. strona wniosła o ustanowienie radcy prawnego w osobie [...]. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego, strona nadesłała pismo z dnia 2 stycznia 2013 r., w którym wskazała, iż spółka dysponuje bilansem i innymi zestawieniami finansowymi na dzień 31 grudnia 2011 r. Oświadczenie zawierało również informację, że działalność gospodarcza spółki została zawieszona [...] r., więc tym samym sytuacja finansowa spółki nie uległa zmianie, brak jest również "aktywnych" rachunków bankowych. Do w/w pisma strona załączyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] r. o dokonaniu wpisu daty zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentach, sytuacja finansowa skarżącej spółki (nieosiąganie przychodów w związku z zawieszeniem działalności gospodarczej w dniu [...] r., brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych) uprawnia do stwierdzenia, że strona spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, nie posiada bowiem dostatecznych środków na uiszczenie pełnych kosztów postępowania. tj. jednocześnie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze zapewnienie stronie prawa dostępu do sądu, skarżącą spółkę zwolniono od kosztów sądowych.
Ze względu na powyższe oraz na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia.
Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w całkowitym zakresie. Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś spółki ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji gospodarczej. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.).
W tym kontekście zauważyć należy, że mimo iż skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, to wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadniła jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdzić również należy, że zawarte w urzędowym formularzu oświadczenie spółki o majątku i dochodach dotyczy stanu na dzień 31 grudnia 2010 r. Celem ustalenia sytuacji finansowej spółki na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy strona została wezwana do złożenia dokumentów obrazujących aktualną kondycję finansową spółki. W piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. strona poinformowała, że dysponuje bilansem i innymi zestawieniami finansowymi na dzień 31 grudnia 2011 r., jednakże żadnego z tych dokumentów nie nadesłała.
W przedstawionych przez skarżącą spółkę okolicznościach, stwierdzić należy, że strona nie wykazała, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wprawdzie spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, ale z dołączonego do skargi odpisu Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 7 września 2012 r., nie wynika aby spółka była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł i środki trwałe o wartości [...] zł (według bilansu na 31 grudnia 2010 r.).
Należy również zaznaczyć, że w postępowaniu przed organami administracji strona korzystała z pomocy dwóch profesjonalnych pełnomocników, których koszty jak wynika z uzasadnienia wniosku stanowiły znaczne obciążenie dla budżetu spółki. W ocenie referendarza okoliczności te świadczą o zdolnościach płatniczych strony do ponoszenia, przynajmniej częściowo kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym do ponoszenia kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również osób prawnych działających jako spółki prawa handlowego, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis).
Reasumując skarżąca spółka nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.