Wyrok WSA w Lublinie z 2 lipca 2004 r., I SA/Lu 90/04

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 2 lipca 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi A. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. oddala skargę

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Władysław Sobuś
asyst. Anna Strzelec protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] zabezpieczającej na majątku podatnika zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. wraz z odsetkami w kwocie 56.561,50 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołując treść art. 33a § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, stwierdził iż decyzja o zabezpieczeniu wygasła z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, tj. z dniem doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 12.1267,70 zł. Ponieważ decyzja zabezpieczająca zobowiązanie podatkowe nie istnieje już w obrocie prawnym, z uwagi na brak przedmiotu sprawy, postępowanie odwoławcze należy umorzyć. Na poparcie zajętego stanowiska organ odwoławczy przytoczył poglądy doktryny prawa podatkowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie art. 33a § 1 pkt 2, art. 127, 208 § 1, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że umarzając postępowanie odwoławcze organ II instancji bezpodstawnie uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy przyjmując, że decydujący jest stan sprawy w chwili orzekania, a nie w chwili podjęcia decyzji w toku postępowania odwoławczego. Zdaniem skarżącego rozpatrywana sprawa jest podobna do sytuacji, gdy podatnik uiścił podatek, a następnie wniósł o umorzenie zaległości podatkowej, co do której orzecznictwo sądowe przyjmuje, że zapłacenie podatku w czasie toczącego się postępowania odwoławczego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Ponadto wskazuje, że skarżący ma oczywisty interes prawny w merytorycznym załatwieniu sprawy, bowiem określenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. nastąpiło dopiero w decyzji Naczelnika z dnia 23 stycznia 2004 r., a więc po upływie przedawnienia. biorąc pod uwagę treść art. 70 § 8 ordynacji podatkowej, rozstrzygnięcie legalności wydanych w sprawie decyzji może mieć istotne znaczenie dla istnienia /wygaśnięcia/ zobowiązania podatkowego za 1997 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Skarżący nie kwestionuje, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2003 r. określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. została doręczona 17 grudnia 2003 r. Decyzja ta, została następnie na wniosek skarżącego uzupełniona w trybie art. 213 § 3, decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. o rozstrzygnięcie uchylające decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2001 r. w sprawie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za 1997 r.

Odnosząc się do wyrażonych w skardze sugestii, iż określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych nastąpiło w istocie w decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. stwierdzić należy, iż art. 33a § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej w żaden sposób nie uzależnia wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu od jakichkolwiek innych warunków poza "dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego". Zobowiązanie podatkowe bezsprzecznie określone zostało w decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., która to decyzja, zgodnie z art. 212 ordynacji podatkowej wiązała organ, który ją wydał od chwili jej wprowadzenia do obrotu prawnego /doręczenia/. W świetle art. 33a wadliwość decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, jak też fakt usunięcia tej wady w trybie art. 213 ordynacji podatkowej w części nie odnoszącej się do określenia zobowiązania podatkowego pozostawała bez wpływu na datę wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, tj. dzień doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r.

Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu oznacza ustanie jej bytu prawnego. W doktrynie prawa podatkowego /zob. B. Brzeziński i inni Ordynacja podatkowa. Komentarz. Toruń 2002 s. 140, J. Orłowski – Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2002 r. /III SA 820/01/; Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2003/4 s. 394/ przyjmuje się, iż wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o zabezpieczeniu powoduje brak prawnej i faktycznej podstawy orzekania w postępowaniu odwoławczym. Decyzja taka nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków strony, gdyż charakter tych praw i obowiązków ulega z mocy prawa zmianie – zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne.

W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może podjąć innego rozstrzygnięcia, jak tylko umorzyć postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe.

Zauważyć także należy, że pozostawienie w mocy czynności w sprawie zabezpieczenia umożliwia stronie obronę jej praw w postępowaniu egzekucyjnym, jak też poprzedzającym je postępowaniu zabezpieczającym, a także w ramach kontroli decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Brak jest także podstaw do upatrywania podobieństwa pomiędzy wykonaniem decyzji wymiarowej /zapłata zaległego podatku/ i rozpatrywaniem wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, gdyż decyzja o zabezpieczeniu wygasa z mocy prawa, którego to skutku nie przewidują przepisy odnoszące się do wymiaru podatku.

Mając na uwadze powyższe i uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/, orzeczono jak w sentencji.