Wyrok WSA w Lublinie z 25 maja 2005 r., I SA/Lu 91/05

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skargi [...] SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie restrukturyzacji zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. z odsetkami - oddala skargę

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec,, NSA Anna Kwiatek (spr.)
asystent Anna Strzelec protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia [...] S.A., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2004 r. zawieszające postępowanie w sprawie restrukturyzacji zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. do czasu wydania przez Komisję Europejską decyzji w przedmiocie oceny projektu pomocy indywidualnej na restrukturyzację.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że działania objęte ustawą o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. 2002 r. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) stanowią pomoc publiczną i z dniem 1 maja 2004 r., w związku z wejściem w życie Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, nastąpiła zmiana procedur udzielania pomocy publicznej dla podmiotów gospodarczych. Od tego dnia obowiązują w Polsce przepisy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i rozporządzeń, określające zarówno warunki dopuszczalności pomocy publicznej jak i zasady jej nadzorowania. Oznacza to, zdaniem organu, że w przypadku, gdy proces restrukturyzacji nie został zakończony decyzją wydaną na podstawie ustawy o restrukturyzacji do dnia 30 kwietnia 2004 r., w toku postępowania uwzględnione być muszą przepisy prawa wspólnotowego.

Ponieważ z dniem akcesji organem nadzorującym udzielanie pomocy przedsiębiorcom jest Komisja Europejska, to tym samym Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utracił swe dotychczasowe uprawnienia, a zamiar udzielenia pomocy publicznej podlega zgłoszeniu do Komisji Europejskiej.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 88 ust. 3 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Państwo Członkowskie ma obowiązek zgłosić każdy zamiar udzielenia pomocy, a pomoc udzielona może być po uzyskaniu pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej. Tryb ten dotyczy również pomocy na restrukturyzację, bowiem przypadki, gdy pomoc nie musi być notyfikowana wymienione są w rozporządzeniu Rady WE nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. i dotyczą pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych oraz pomocy de minimis (do 100 tys. euro).

Organ wyjaśnił, że obowiązek notyfikacji zamiaru udzielenia pomocy na restrukturyzację wynika również z art. 12 i 13 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. 2004 r. Nr 123, poz. 1291), która weszła w życie 31 maja 2004 r. i uchyliła dotychczas obowiązującą ustawę o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Wniosek o notyfikację pomocy indywidualnej na restrukturyzację składa podmiot ubiegający się o tę pomoc (art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej), stąd uzasadnionym było zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego, celem umożliwienia Spółce wystąpienia z wnioskiem o wydanie opinii do Prezesa UOKiK i notyfikowania planowanej pomocy Komisji Europejskiej.

Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej (Dz. U. z 1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.), postępowanie podlega zawieszeniu, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zakończenie postępowania i wydanie decyzji nie jest możliwe. Taka sytuacja występuje, zdaniem organu, w niniejszej sprawie, gdyż wydanie decyzji pomocowej jest możliwe po spełnieniu warunków określonych w ustawie o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, a pozytywna decyzja Komisji Europejskiej jest jednym z tych warunków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wnosiła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej w związku z przepisami ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców oraz ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

W wywodach skargi podniesiono, że Spółka, po otrzymaniu decyzji organu restrukturyzacyjnego z dnia [...] lipca 2003 r. o warunkach restrukturyzacji, spełniła wszystkie wymogi restrukturyzacji o czym powiadomiła organ w dniu 15 czerwca 2004 r., zgodnie z art. 21 ust. 1a ustawy o restrukturyzacji, a zmiana przepisów dotyczących pomocy publicznej nie ma żadnego wpływu na rozwiązania przewidziane w tej ustawie. W ocenie Spółki, organ restrukturyzacyjny nie jest uprawniony do żądania dokumentów i zachowań nie przewidzianych w ustawie restrukturyzacyjnej, stąd wydanie zaskarżonego postanowienia nie ma umocowania prawnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem, a w szczególności ma umocowanie w art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej w związku z art. 12 i art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Przepis ten nie zawiera definicji "zagadnienia wstępnego", a w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż mamy z nim do czynienia, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu (Komentarz do Ordynacji podatkowej, C. Kosikowski i inni, Dom Wydawniczy "ABC" 2002 r. str. 468, wyrok z dnia 1 kwietnia 1998 r. – III SA 24/97 – LEX 34690).

Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy do czynienia wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej w drodze orzeczenia. Zauważyć również należy, że zawieszenie postępowania podatkowego (tu: restrukturyzacyjnego, zmierzającego do umorzenia należności podatkowych) może nastąpić jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy podatkowej.

Umorzenie należności podatkowych jest niewątpliwie pomocą publiczną w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (tj. z dnia 24 grudnia 2002 r. Dz. Urz. UE.C Nr 325, poz. 3), gdyż jest nią wszelka pomoc przyznawana przez państwo w jakiejkolwiek formie, stąd wydanie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji będzie możliwe po zaopiniowaniu i notyfikacji tej pomocy w trybie przewidzianym w rozdziale 2 i 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Od dnia 1 maja 2004 r., w związku z wejściem w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., Rzeczpospolita Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej i podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego, bez potrzeby ich inkorporacji.

Oznacza to, że od tego dnia na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe, stanowiąc część krajowego porządku prawnego, zaś w przypadku kolizji regulacje prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika wprost z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasady bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności stosowane są także w zakresie wspólnotowego prawa pomocy publicznej.

Podstawowym aktem regulującym pomoc przyznawaną przez państwa członkowskie jest Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (art. 87-89). Zgodnie z art. 88 ust. 3 TWE Państwo Członkowskie ma obowiązek zgłosić każdy zamiar udzielenia pomocy i może jej udzielić dopiero po uzyskaniu pozytywnej decyzji końcowej Komisji Europejskiej. Zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy publicznej unormowane są w ustawie o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE, a wymóg uzyskania opinii Prezesa UOKiK i dokonania notyfikacji pomocy w celu uzyskania decyzji Komisji Europejskiej co do zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem, uzasadnia zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego. Ocena zgodności pomocy państwa ze wspólnym rynkiem dokonywana jest więc w odrębnym postępowaniu i przez organ inny niż prowadzący postępowanie restrukturyzacyjne, a bez tej oceny nie jest możliwe zakończenie tego postępowania i wydanie decyzji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.