Uzasadnienie
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie skarżący M. W. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona adresatowi w dniu 16 lutego 2016 r., zatem siedmiodniowy termin, jaki został stronie wyznaczony na uiszczenie wpisu, upłynął w dniu 23 lutego 2016 r. Wpis skarżący uiścił dopiero w dniu 7 marca 2016 r. Wraz z dokonaniem czynności uiszczenia wpisu, złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności (złożony osobiście w siedzibie Sądu w dniu 7 marca 2016 r.). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podał, że leczy się psychiatrycznie, cierpi na depresję. Pismo z Sądu odebrał w okresie "znacznie obniżonego samopoczucia, stanu depresyjno-lękowego", zaś w takich okresach musi się on "zmuszać do wstania z łóżka, o jakiejkolwiek pracy umysłowej nie ma mowy".
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. (sygn. I SA/Lu 91/16) tutejszy Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu, stwierdzając, że powołane przez stronę okoliczności nie mogą stanowić pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu. Sąd przyjął, że M. W. nie wykazał, że jego stan zdrowia w okresie, o którym mowa, stanowił przeszkodę do zachowania terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, bowiem nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego, iż w tym okresie jego stan zdrowia uniemożliwiał dokonanie czynności procesowej. Nie uprawdopodobnił też, że w ciągu tego okresu, nie miał możliwości skorzystania z pomocy innych osób, by dochować terminu.
Pismem z dnia 23 maja 2016 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 28 kwietnia 2016 r., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie że skarżący nie uiścił terminowo wpisu ze swojej winy.
Reprezentujący stronę adwokat w uzasadnieniu zażalenia wywodził, że w miesiącach luty-marzec br. stan zdrowia skarżącego, który leczy się neurologicznie i psychiatrycznie, pogorszył się w stopniu znacznym. Przyczyną nagłego pogorszenia była zaistniała sytuacja rodzinna, to jest czynnik od niego niezależny i niemożliwy do przewidzenia. Nawet przyjmowane w tym okresie leki nie pomagały na tyle, iż skarżący mógłby samodzielnie i normalnie funkcjonować – skarżący, jak wskazano, nie wstawał z łóżka, miał bóle i zawroty głowy. Na pomoc osób trzecich nie mógł liczyć, gdyż mieszka sam, nie ma kontaktu z rodzicami.
Do zażalenia pełnomocnik strony dołączył poświadczoną za zgodność z oryginałem "historię choroby" z poradni psychiatrycznej, z wpisami wizyt lekarskich z ostatnich dwu lat oraz zaświadczenie od lekarza neurologa z dnia 23 maja 2016 r., poświadczające nasilenie dolegliwości depresyjno-nerwicowych w okresie 3-4 miesięcy poprzedzających wydanie zaświadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 195 § 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a."), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.
Uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji jest możliwe tylko wtedy, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione. W ocenie sądu, wniesione zażalenie ma taki charakter.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw jak też nieznajomość prawa nie stanowią okoliczności uzasadniających przywrócenie uchybionego terminu. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r. w sprawie sygn. akt II OZ 135/12, SIP LEX nr 1121266).
W okolicznościach sprawy niniejszej, które doprecyzowane i uzupełnione zostały w zażaleniu i dołączonych do niego załącznikach, przyjąć należy, że M. W. uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu: dołączona "Historia choroby" dowodzi, iż skarżący faktycznie leczy się w poradni psychiatrycznej, że miewał już podobne epizody choroby i związanego z nim złego samopoczucia. Zaświadczenie z poradni neurologicznej potwierdza nasilenie objawów choroby w tym okresie, kiedy skarżący był zobowiązany dokonać czynności związanych z wszczętym postępowaniem sądowoadministracyjnym.
Sąd ma też na względzie charakter choroby, jaką jest depresja i jest zdania, że można przyjąć, iż choroba ta mogła w skuteczny sposób uniemożliwić stronie normalne funkcjonowanie, jasną ocenę sytuacji procesowej. Zaburzenie tej oceny wynikające ze stanu depresyjnego i dolegliwości fizyczne mogły też uniemożliwić zwrócenie się o pomoc w dokonaniu czynności procesowej do osoby trzeciej (gdyż sąd niezależnie od oceny wyrażonej wyżej nadal uważa, że skarżący, z uwagi na swój stan musiał z takiej pomocy korzystać, choćby w elementarnym zakresie, jak pomoc w dotarciu do lekarza, zapewnienie jedzenia i picia, etc.).
W konkluzji przyjąć jednak należy, że pełnomocnik skarżącego (umocowany do wniesienia zażalenia) uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu, co stanowi podstawę do uwzględnienia zażalenia poprzez uchylenie ww. postanowienia tutejszego Sądu z dnia 28 kwietnia 2016 r. i przywrócenie skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 195 § 2 p.p.s.a..