Uzasadnienie
A. B., złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. W skardze zawarła wniosek o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w postaci ustanowienia doradcy podatkowego. Pełnomocnictwo A. B. dla doradcy podatkowego M. L. datowane na dzień 25 sierpnia 2009 r. złożono do akt sprawy.
Wyrokiem z dnia 9 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną w sprawie decyzję oraz zasądził na rzecz A. B. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w postaci poniesionego przez nią wpisu od skargi.
Pismem procesowym z dnia 15 października 2009 r. pełnomocnik skarżącej zwróciła się do Sądu z wnioskiem o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia z tytułu reprezentowania skarżącej w sprawie.
Postanowieniem z dnia 15 października 2009 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił doradcy podatkowemu M. L. przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z uwagi na to, iż wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawna świadczoną z urzędu nie zawierał oświadczenia, o którym mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 212, poz. 2075).
Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej wniosła sprzeciw, w którym wyjaśniła, że przed ogłoszeniem wyroku Sąd pytał, czy otrzymała ona wynagrodzenie od strony skarżącej, na co pełnomocnik odpowiedziała przecząco, tym samym spełniona została przesłanka z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia.
Na skutek rozpoznania sprzeciwu, postanowieniem z dnia 25 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania doradcy podatkowemu M. L. wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Sąd wskazał, że złożenia stosownego oświadczenia przez pełnomocnika strony nie potwierdza treść protokołu z posiedzenia z dnia 9 października 2009 r., w czasie którego ogłoszony został wyrok w sprawie. Sąd tym samym uznał za niewiarygodne – w świetle przedstawionych okoliczności - twierdzenia pełnomocnika zawarte w sprzeciwie odnośnie zadawania pełnomocnikowi jakichkolwiek pytań na posiedzeniu, na którym wyłącznie został ogłoszony wyrok.
Na postanowienie WSA z dnia 25 listopada 2009 r. pełnomocnik zażaliła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie naruszył art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej "ppsa", przez to, że nie pouczył pełnomocnika – doradcy podatkowego o potrzebie złożenia stosownego wniosku z oświadczeniem. Brak stosownego pouczenia na rozprawie potwierdza sporządzony z niej protokół.
Postanowieniem z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II FZ 76/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, podzielając zarzut wnoszącej zażalenie odnośnie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 6 ppsa, bowiem z akt sprawy– protokołu z rozprawy, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w dniu 25 września 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 93/09 nie wynika, aby Sąd pouczył stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego o prawie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 190 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie z art. 250 ppsa wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, zaś § 3 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 2, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego /§ 1/ oraz że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części /§ 2/
Stosownie do art. 250 ppsa wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 rozporządzenia regulującego powyższe zasady wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Zgodnie z art. 6 ppsa, sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, przy czym chodzi tu o takie wskazówki, bez których strona byłaby pozbawiona wpływu na toczące się postępowanie i nie mogła realizować swoich uprawnień. Zaliczyć do nich można informację o możliwości wystąpienia do sądu z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu oraz o warunkach przyznania tego wynagrodzenia. Z protokołu z rozprawy, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w dniu 25 września 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 93/09 nie wynika, aby Sąd pouczył stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego o prawie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie kosztów postępowania. Oczywistym jest, że brak pouczenia pełnomocnika strony, będącego doradcą podatkowym, o konieczności złożenia stosownego oświadczenia, nie może w negatywny sposób skutkować w sferze obowiązków i uprawnień strony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 ppsa w związku z §2 ust. 1 pkt 1lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 212, poz. 2075), orzeczono jak w sentencji.