Uzasadnienie
Skarga A. P. i L. W. działających jako Podmiot A. (dalej: "wnioskodawca", "strona" lub "skarżąca") dotyczy odmowy uwzględnienia protestu złożonego w związku z negatywną oceną Wniosku o dofinansowanie projektu (dalej: "Wniosek") pn. "[...]" w konkursie nr "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 - 2020 Oś priorytetowa 1. Inteligentna Gospodarka "[...]" Działanie 1.5 Nowoczesne firmy, Poddziałanie 1.5.2 Odtwarzanie dziedzictwa kulturowego regionu poprzez kontynuację tradycji edukacyjnych i kucharskich na "[...]" - organizowanym przez Agencję A. (dalej: "IP", "Instytucja" lub "organ"). Wniosek dotyczył dofinansowania w kwocie 1.979.699,87 zł. Projekt miał polegać na zakupie robót budowlanych i wyposażenia lokalu w celu przystosowania go do świadczenia usług edukacyjnych oraz wprowadzenie nowej usługi w postaci programu do nauczania treści regionalnych.
W piśmie informującym o negatywnej ocenie Wniosku IP stwierdziła niespełnienie dwóch kryteriów merytorycznych zerojedynkowych: nr 1 – "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt" i nr 8 – "Trwałość projektu".
W zakresie kryterium nr 1 Instytucja stwierdziła trzy nieprawidłowości. Dotyczą one (1) niespójności sekcji B.3 Biznesplanu z sekcją F.2 w zakresie przychodów z działalności gospodarczej, (2) braku uzupełnienia dokumentacji, pomimo wezwania w trakcie oceny merytorycznej, posiadania środków własnych, przy dokonaniu modyfikacji danych zawartych w sekcji F.3 Biznesplanu poprzez dodanie w pozycji "Wpłaty dokonane prze właścicieli" w 2019 r. wartości 500.000 zł. IP stwierdziła też (3) niewywiązanie się z wezwania do uspójnienia pozycji "Nabycie składników majątku trwałego" w sekcji F.3 Biznesplanu z załącznikiem nr 10 do Wniosku. IP wskazała, że zgodnie z harmonogramem finansowo-rzeczowym wydatki na nabycie środków trwałych w 2019 r. wyniosą 8.664,16 tys. zł, a w sekcji F.3 widnieje wartość 7.044,04 tys. zł (o 1,620,12 tys. zł za mało), a w 2020 r. jest 857.47 tys. zł, a powinno być 1.054,69 tys. zł (jest o 197,22 tys. zł za mało).
Po ujęciu właściwych wartości w pozycji nabycie składników majątku trwałego oraz odjęciu wpłaty właścicieli w wysokości 500.000 zł (której nie było w poprzedniej wersji Biznesplanu), od 2020 r. występują ujemne przepływy pieniężne. W razie uznania wpłaty dokonanej przez właścicieli w wysokości 500.000 zł za właściwą, ujemne przepływy pieniężne wystąpią od 2023 r.
Kryterium nr 8 zostało uznane za niespełnione w związku z nieprawidłowościami dotyczącymi kryterium nr 1. Według IP, w związku z uwagami dot. kryterium nr 1, jeżeli zostaną skorygowane dane dotyczące nabycia składników majątku trwałego w sposób prawidłowy, w projekcie występują ujemne salda przepływów pieniężnych, wobec czego nie można stwierdzić, że projekt jest trwały finansowo, salda niezdyskontowanych skumulowanych przepływów pieniężnych generowanych przez projekt są nieujemne we wszystkich latach objętych analizą oraz że wnioskodawca wraz z projektem ma dodatnie roczne saldo skumulowanych przepływów pieniężnych na koniec każdego roku, we wszystkich latach objętych analizą.
W proteście w zakresie kryterium nr 1 wyjaśniono, że (1) podczas poprawy Wniosku zostały ujednolicone zapisy dotyczące przychodów w części B.3 i F2 Biznesplanu. Nie doszło jednak do zapisu dokonanych zmian, co nie było celowym działaniem wnioskodawcy, a jedynie oczywistą omyłką pisarską. IP dysponuje pełną wiedzą na temat osiąganych przez wnioskodawcę przychodów, pochodzącą z przedstawionych danych historycznych, a różnice w zapisach, nie zauważone przez wnioskodawcę w pierwotnie złożonym Wniosku o dofinansowanie, nie mogą stanowić podstawy do odrzucenia projektu. Z uwagi na wiedzę organu na temat przychodów strony, brak naniesienia poprawek we Wniosku nie uniemożliwiał więc oceniającemu dokonania analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wnioskodawca, jako spółka cywilna, nie jest zobowiązany do sporządzania bilansów oraz rachunków zysków i strat. Dokumenty te sporządzone zostały jedynie na potrzeby konkursu.
Tym samym w porównaniu ze spółkami prawa handlowego wnioskodawca jest w gorszej sytuacji wyjściowej przy rozpoczynaniu wypełniania Biznesplanu, gdyż wszystkie wielkości dotyczące poszczególnych pozycji budżetu oraz rachunku zysków i strat musi odtwarzać do trzech lat wstecz, co jest zajęciem bardzo pracochłonnym.
Strona przyznała, że została wezwana do udokumentowania posiadania środków własnych, lecz jej zdaniem, nie miała, na etapie składania Wniosku, obowiązku przedkładania dokumentów potwierdzających posiadanie na koncie pełnej kwoty na pokrycie wkładu własnego. Wskazała na zapisy procedur wymienionych w Regulaminie konkursu, w tym na wzór umowy o dofinansowanie, gdzie zawarty został zapis mówiący, że dokument potwierdzający zabezpieczenie wkładu własnego dla realizacji projektu może być dostarczony w ciągu 2 miesięcy od dnia podpisania umowy o dofinansowanie projektu w przypadku, gdy nie zostały one dostarczone przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Strona zauważyła, że te same zasady dotyczą dostarczania promes/umów kredytowych, także traktowanych jako wkład własny, a dostarczanych po podpisaniu umowy o dofinansowanie. Dlatego nieuznanie w trakcie oceny określonych przez IP zasad dostarczania dokumentów jest, według strony, naruszeniem procedur obowiązujących w konkursie.
Ponadto strona przyznała, że podczas uzupełniania Wniosku dokonała modyfikacji danych zawartych w sekcji F.3 Biznesplanu poprzez dodanie w pozycji "Wpłaty dokonane przez właścicieli" w 2019 r. wartości 500.000 zł, o czym IP została poinformowana pismem z dnia 25 września 2019 r. Według strony ta zmiana jest odpowiedzią na wezwanie do usunięcia niespójności informacji w zakresie wielkości wkładu własnego.
(3) W kwestii realizacji wezwania do uspójnienia pozycji "Nabycie składników majątku trwałego" w sekcji F.3 Biznesplanu z załącznikiem nr 10 do Wniosku, strona stwierdziła, że zapisy te są poprawne. Wyjaśniła, że wartości inwestycji zostały ujęte w cenach netto, ponieważ analiza została dokonana w cenach netto. Po dodaniu wartości podatku VAT, co sugerowała Instytucja, należałoby również podnieść wartość amortyzacji o wartość podatku VAT. Amortyzacja jest kosztem, ale nie jest fizycznie wydatkiem, więc zwiększenie wartości dotacji wpłynęłoby pozytywnie na przepływy pieniężne. Zatem dodanie podatku VAT to wartości nabycia środków trwałych w analizie nie spowoduje, że wystąpią ujemnie salda przepływów pieniężnych.
W proteście zarzucono naruszenie procedury, wynikające z zażądania od wnioskodawcy dokumentów potwierdzających posiadanie środków będących wkładem własnym (pismo z dnia 18 września 2020 r.). Jednym z załączników do Regulaminu naboru i oceny projektów jest wzór umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym dokument potwierdzający zabezpieczenie wkładu własnego dla realizacji projektu może być dostarczony w ciągu 2 miesięcy od dnia podpisania umowy o dofinansowanie projektu w przypadku gdy nie zostały one dostarczone przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.
IP nie uwzględniła protestu. Pismo rozstrzygające protest podtrzymuje wcześniejsze stanowisko organu w odniesieniu do obu zakwestionowanych kryteriów. W zakresie kryterium nr 1 wskazano na brak korekt Wniosku w związku z uwagami IP zawartymi w piśmie z 18 września 2019 r. oraz modyfikację założeń projektu, niespójność Biznesplanu dotyczącą sekcji B.3 i F.2, nieudokumentowanie na wezwanie organu posiadania środków własnych, dokonanie, w trakcie uzupełnień, zmiany założeń projektowych danych zawartych w sekcji F.3 poprzez dodanie w pozycji "Wpłaty dokonane przez właścicieli" w 2019 r. wartości 500.000 zł oraz nieuspójnienie pozycji "Nabycie składników majątku trwałego" w sekcji F.3 z załącznikiem nr 10 do Wniosku.
W zakresie kryterium nr 8 powtórzono argumentację przedstawioną w Informacji o negatywnej ocenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zażądano stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zażądano także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych bądź według spisu kosztów, o ile zostanie przedłożony.
Zarzucono naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie wyboru projektu do dofinansowania w sposób mało przejrzysty, nierzetelny i stronniczy, a uwzględniający konieczność spełnienia przez skarżącą dodatkowych wymogów (udokumentowanie posiadania środków własnych - wkładu wniesionego przez wspólniczki), także w sposób dyskryminujący i niezapewniający równego dostępu do pomocy dla wszystkich beneficjentów.
Ponadto zarzucono naruszenie art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez nieprawidłową ocenę Wniosku, polegającą w szczególności na błędnej interpretacji istotnych elementów zawartych we Wniosku, pominięciu zawartych w nim informacji, pominięciu załączników do Wniosku przy ocenie zapisów Wniosku, nałożeniu na skarżącą dodatkowych wymagań wykraczających poza Regulamin konkursu, co miało wpływ na wynik przeprowadzonej oceny.
Wskazano także na naruszenie art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku przedstawienia dokumentów, które nie były niezbędne do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów oraz art. 58 ust. 1 tej ustawy poprzez brak przedstawienia skarżącej informacji o nieuwzględnieniu protestu wraz z uzasadnieniem.
Podniesiono również naruszenie § 12 ust. 2 Regulamin konkursu poprzez brak jego zastosowania i brak przedstawienia uzasadnienia sporządzonej oceny projektu, a tym samym uniemożliwienie skarżącej złożenia poprawnego protestu przedstawiającego pełną argumentację.
Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci Regulaminu konkursu na okoliczność naruszenia zasad przeprowadzenia konkursu przez IP, braku spełnienia przez IP wymogu uzasadnienia informacji o negatywnej ocenie projektu oraz informacji o nieuwzględnieniu protestu, uniemożliwienia skarżącej złożenia skutecznego protestu z uwagi na braku uzasadnienia oceny projektu, braku stosowania Regulaminu przy rozpatrywaniu protestu skarżącej, a także Załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu - Instrukcja wypełniania załączników do Wniosku - na okoliczność braku podstaw do żądania od skarżącej udokumentowania posiadania środków własnych (wkładu wniesionego przez wspólniczki) na etapie meteorycznej oceny Wniosku, jak też Załącznika nr 14 do Regulaminu konkursu - Projekt Umowy o dofinansowanie projektu – na okoliczność braku podstaw do żądania od skarżącej udokumentowania posiadania środków własnych (wkładu wniesionego przez wspólniczki) na etapie meteorycznej oceny Wniosku.
W uzasadnieniu powtórzono i pogłębiono argumenty zawarte w proteście. Podniesiono, że powtórna ocena Wniosku została przeprowadzona mało rzetelnie i pobieżnie, bowiem stanowi prawie dosłowne powtórzenie stanowiska zajętego w Informacji o negatywnej ocenie Wniosku.
(1) Według skarżącej IP mogła we własnym zakresie, tj. z urzędu poprawić oczywistą omyłkę pisarską dotyczącą braku spójności Biznesplanu w sekcji B.3 i F.2 w zakresie przychodów z działalności gospodarczej. Pozwalał na to art.43 ust.2 ustawy wdrożeniowej, bez wzywania skarżącej. Pozwalały na to także dokumenty przedłożone wraz z wnioskiem. Skarżąca dokonała stosownej zmiany, jednak wskutek wadliwości działania systemu komputerowego, zmiany nie zapisała. Składając pismo z dnia 25 września 2019 r., skarżąca działała w przeświadczeniu, że skutecznie naniosła poprawkę.
(2) W kwestii braku udokumentowania środków własnych, czyli wkładu wspólników spółki cywilnej, skarżąca odwołała się do zapisów Załączników nr 3 i 14 do Regulaminu konkursu, wskazujących, że dokument potwierdzający posiadanie wykładu własnego wymagany jest przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, a nawet może być przedstawiony w ciągu dwóch miesięcy od podpisania umowy (§ 8 ust. 4 pkt 9 Załącznika nr 14 - Projekt Umowy). Dlatego IP nie mogła żądać go na etapie oceny merytorycznej projektu. Działanie Instytucji wskazuje na dyskryminujące traktowanie skarżącej w dostępnie do środków pomocy i stanowi naruszenie art. 7 Konstytucji. Bowiem można żądać jedynie przedstawienia czegoś, co została enumeratywnie wykazane w przepisie prawa.
(3) Odnośnie do zarzucanej skarżącej niespójności pozycji "Nabycie składników majątku trwałego" w sekcji F.3 Biznesplanu z załącznikiem nr 10 do Wniosku, wskazano w skardze, że doszukiwanie się braku spójności wskazuje na to, że osoby oceniające nie przeprowadziły pełnej weryfikacji dokumentacji. Wartości inwestycji zostały bowiem ujęte w cenach netto, gdyż w cenach netto sporządzana była analiza. Naliczenie podatku VAT i zwiększenie wartości inwestycji o kwotę podatku VAT wskazuje, że zapisy w sekcji F.3 Biznesplanu z załącznikiem nr 10 są spójne. Tłumaczenie skarżącej nie zostało zakwestionowane w Piśmie informującym o nieuwzględnieniu protestu. IP pominęła także, że w przypadku naliczenia podatku VAT nie występują ujemne salda przepływów pieniężnych, co sugerowano w Informacji o negatywnej ocenie projektu.
Co do braku spełnienia Kryterium nr 8 także powtórzono dotychczasową argumentację, zarzucając organowi brak stosownego uzasadnienia, a jedynie stwierdzenie, że negatywna ocena w tym zakresie stanowi konsekwencję stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących kryterium nr 1. W szczególności nie wiadomo, z jakiej przyczyny przy uwzględnieniu podatku VAT nie dopatrzono się dodatnich sald przepływów pieniężnych. Nie wiadomo, dlaczego pominięto konieczność naliczenia podatku VAT. W uzasadnieniu nie ma informacji, jakimi kwalifikacjami legitymowały się osoby dokonujące oceny projektu, dlatego nie sposób ocenić, czy posiadały jakąkolwiek wiedzę w zakresie prawa podatkowego. Według skarżącej, w proteście wykazano, że zostaną zachowane dodatnie salda przepływów pieniężnych, zaś trwałość projektu została zagwarantowana. Nie wiadomo, dlaczego te wyjaśnienia nie zostały uznane przez IP. Z uwagi na lakoniczność stanowiska zajmowanego przez Instytucję, jedynie poprzez domysły, co Instytucja miała na myśli, dało się sporządzić Protest, a następnie skargę.
Skarżąca podkreśliła, że osoby oceniające projekt winny, dokonując oceny, odnieść się do wszystkich zarzutów i wskazać tak, aby strona zrozumiała, swe argumenty oraz wskazać dlaczego argumentom strony przeciwnej nie dano wiary.
Skarżąca zarzuciła IP niedopuszczalne rozszerzenie kryteriów oceny, zawartych w Regulaminie konkursu i załącznikach do niego. Ponadto Instytucja nie uzasadniła wyczerpująco swojego stanowiska, uniemożliwiając pełne ustosunkowanie się do niego. Informacja o negatywnej ocenie protestu ograniczyła się do przytoczenia wcześniejszych argumentów, bez odniesienia się do stawianych przez skarżącą zarzutów i podnoszonych argumentów. Organ naruszył zasadę równości dostępu do pomocy. Załącznik nr 3 do Regulaminu wskazuje w pkt III ppkt 2, że dokument potwierdzający posiadanie wkładu własnego wymagany jest przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, zaś ze wzoru tej umowy wynika, że warunkiem przekazania dofinansowania jest dostarczenie dokumentu potwierdzającego zabezpieczenie wkładu własnego w ciągu 2 miesięcy od podpisania umowy.
Według skarżącej doszło do naruszenia zasad ogólnych z art.37 ust.1 ustawy wdrożeniowej. Z Informacji o negatywnej ocenie Wniosku nie wynika, z jakiego dokładnie powodu uznano, że Wniosek nie spełnia kryteriów merytorycznych, zaś protest został rozpatrzony bez odniesienia się do postawionych w nim zarzutów. Z pisma informującego o negatywnej ocenie projektu powinna wynikać dokładna informacja o sposobie oceny projektu i wpływie przedłożonych dokumentów na jego ocenę, a uzasadnienie winno być sporządzone w taki sposób, aby umożliwić pełne ustosunkowanie się do argumentów oceniających.
Nie można przy tym uznać, że samo wyliczenie kwestii, które budzą wątpliwości oceniających, jest spełnieniem nałożonych na nich wymogów. W rozpatrzeniu protestu nie rozwinięto i nie uzupełniono argumentacji w zakresie oceny Wniosku w stosunku do treści Informacji o negatywnej ocenie projektu, zaś ustosunkowanie się do zarzutów skarżącej stanowi jedynie krótkie powtórzenie zarzutu postawionego wcześniej. Zarówno podczas weryfikacji merytorycznej, jak i podczas rozpatrywania protestu nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący okoliczności, które zadecydowały o ocenie negatywnej Wniosku oraz przyczyn, dla których niemożliwe było przyznanie dofinansowania.
Na rozprawie w dniu 14 maja 2020 r. pełnomocnik skarżącej cofnął wniosek dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie zawarte zostały w ustawie wdrożeniowej tj. ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 z późn. zm.).
Z art.61 ust.8 tej ustawy wynika, że sąd może uwzględnić skargę w wypadku stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. W postępowaniu sądowym badane jest, czy został zachowany tryb postępowania określony przepisami prawa i kryteriami wyboru projektów zawartymi w przepisach i stosownych regulaminach konkursowych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, sąd bada, czy miały one wpływ na wynik oceny.
Reguły wyboru projektów do dofinasowania określa art.37 ust.1 ustawy wdrożeniowej. Oceny wyboru projektu należy zatem dokonywać w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Rolą sądu jest dokonanie oceny, czy organ przeprowadził wybór projektu z poszanowaniem ww. zasad. Rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę projektu, sąd administracyjny powinien badać zasadność oceny projektu, czyli sięgać do argumentacji, na podstawie której projekt został oceniony.
Należy wszakże zaznaczyć, że kontrola sądu administracyjnego przeprowadzana w tym zakresie, powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu konkursu. Zatem sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez ekspertów, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy wdrożeniowej, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II GSK 2249/13, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 września 2017 r. I SA/Ol 380/17, CBOSA).
Podkreślić przy tym należy, że sąd nie jest kolejną, trzecią instancją badającą poprawność wniosku, lecz dokonuje kontroli prawidłowości oceny działania organu. Może zatem sąd stwierdzić, czy ocena wniosku dokonana została w sposób zgodny z obowiązującą organ procedurą. Procedura ta wynika zarówno z powszechnie obowiązujących przepisów zawartych w ustawie wdrożeniowej oraz SzOOP, jak z zapisów Regulaminu konkursu.
Z art.37 ust.2 i 5 ww. ustawy wynika, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów oraz że właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów.
Zgodnie z art.41 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Regulamin konkursu określa m. in. termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu i sposób uzupełniania w nich braków w zakresie warunków formalnych oraz poprawiania w nich oczywistych omyłek, wzór Wniosku o dofinansowanie projektu, wzór umowy o dofinansowanie projektu, czynności, które powinny zostać dokonane przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu lub podjęciem decyzji o dofinansowaniu projektu, oraz wymagane dokumenty i terminy ich przedłożenia właściwej instytucji, kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia, zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny, formę i sposób komunikacji między wnioskodawcą a właściwą instytucją, w tym wzywania wnioskodawcy do uzupełniania lub poprawiania projektu w trakcie jego oceny w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, kwotę przeznaczoną na dofinansowanie projektów.
Na podstawie art. 43 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej instytucja, w razie stwierdzenia braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W razie stwierdzenia oczywistej omyłki we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja poprawia tę omyłkę z urzędu, informując o tym wnioskodawcę, albo wzywa wnioskodawcę do poprawienia oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Szczegółowo zasady oceniania wniosków o dofinansowanie w konkursie, w którym brała udział skarżąca, określał Regulamin konkursu nr "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 1. Inteligentna gospodarka "[...]" Działanie 1.5 Nowoczesne firmy Poddziałanie 1.5.2 Odtwarzanie gospodarczego dziedzictwa regionu. Na podstawie §12 ust.2 tego Regulaminu Instytucja była zobowiązana do pisemnego poinformowania wnioskodawcy o wyniku oceny wniosku i wyborze projektu do dofinansowania, wraz uzasadnieniem oceny projektu i punktacją otrzymaną przez projekt.
W dokumencie "Szczegółowy opis osi priorytetowej I Inteligentna Gospodarka "[...]" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014-2020" (dalej: "SzOOP") zawarte zostały (załącznik nr 21) kryteria wyboru projektów konkursowych w ramach Poddziałania 1.5.2. W zakresie kryterium merytorycznego ogólnego wyboru projektów (obligatoryjnego) nr 1 o nazwie: "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt" obowiązuje następująca definicja kryterium: "weryfikowana będzie możliwość uzyskania dofinansowania na podstawie analizy wniosku i studium wykonalności/ biznesplanu. W ramach tego kryterium analizowane będą aspekty finansowo-ekonomiczne projektu, jego dochodowość, etapy, kwalifikowalność VAT, harmonogram rzeczowo-finansowy, rodzaje i wysokość planowanych kosztów, analiza ekonomiczna."
Natomiast w ramach kryterium merytorycznego ogólnego wyboru projektów (obligatoryjnego) nr 8 o nazwie: "Trwałość projektu" przyjęto, że weryfikowane będą następujące aspekty, które muszą być spełnione, aby projekt mógł otrzymać dofinansowanie:
- - Wnioskodawca i/lub partnerzy (jeśli dotyczy) posiada potencjał instytucjonalny do realizacji projektu (posiada lub dostosuje strukturę organizacyjną i procedury zapewniające sprawną realizację projektu).
- - Wnioskodawca i/lub partnerzy (jeśli dotyczy) posiada potencjał kadrowy do realizacji projektu (posiada zespół projektowy lub go stworzy – adekwatny do zakresu zadań w projekcie umożliwiający jego sprawne zarządzanie i realizację).
- - Wnioskodawca i/lub partnerzy (jeśli dotyczy) posiada potencjał finansowy do realizacji projektu (dysponuje środkami na realizację projektu lub ma możliwość ich pozyskania: wskazał źródła finansowania projektu).
Z opisu znaczenia obu kryteriów wynika, że mają charakter obligatoryjny, tj. spełnienie każdego kryterium jest niezbędne do przyznania dofinansowania, a ponadto są to kryteria zerojedynkowe. Ocena spełniania kryteriów polega na przypisaniu im wartości logicznych "tak" lub "nie" Wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić projekt w części dotyczącej spełniania kryterium w zakresie określonym w Regulaminie konkursu.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie podziela stanowiska skarżącej w kwestii możliwości poprawienia przez IP z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie niezgodności Biznesplanu w sekcjach B3 i F2, na podstawie art.43 ust.2 ustawy wdrożeniowej. W przepisie tym jest mowa o oczywistej omyłce, po stwierdzeniu której instytucja albo poprawia ją z urzędu, albo wzywa wnioskodawcę do jej poprawienia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Aby przepis ten znalazł zastosowanie, powinna zostać stwierdzona we wniosku o dofinansowanie omyłka o charakterze oczywistym. W przeciwnym wypadku nie jest możliwe ani uzupełnienie omyłki z urzędu, ani jej poprawienie na wezwanie organu.
Porównanie sekcji B3 i F Biznesplanu potwierdza duże rozbieżności co do przychodu wnioskodawcy za 2016 r., 2017 r. i 2018 r., podane w obu tych sekcjach. Bowiem w Biznesplanie w wersji z 4 czerwca 2019 r. w sekcji B3 podany został przychód 2.769.995,03 zł za 2016 r., 3.096.694,04 zł za 2017 r. oraz 3.108.572,63 zł za 2018 r. Zaś w sekcji F za te same okresy podano odpowiednio: 2.770.000 zł, 710.250 zł oraz 3.908.500 zł. Na wezwanie do poprawienia rozbieżności (pismo z 18 września 2019 r. K-63) strona nie dokonała wymaganych przez organ zmian. We Wniosku o dofinansowanie złożonym w dniu 26.09.2019 r. za lata 2016 – 2018 w sekcji B3 Biznesplanu wskazano wartość przychodów odpowiednio za lata 2016 - 2018: 2.769.995,03 zł, 3.096.694,04 zł oraz 3.108.572,63 zł. Natomiast w sekcji F za te same okresy podano odpowiednio: 2.745.720 zł, 357.990 zł oraz 3.908.500 zł. Nadal występowały więc duże rozbieżności co do przychodu skarżącej za ww. okresy.
W proteście oraz w skardze wyjaśniono, że doszło do niezapisania naniesionych zmian podczas edycji dokumentu na komputerze, zaś skarżąca, składając pismo z 25 września 2019 r. (pismo przewodnie złożone wraz z Wnioskiem o dofinansowanie z dnia 25 września 2019 r., przedłożone przez skarżącą wraz ze skargą, nienumerowane) była przeświadczona o dokonaniu żądanych przez organ zmian. Wyjaśnienia te potwierdzają, że wezwanie organu z 18 września 2019 r. nie zostało zrealizowane.
Pozostaje to jednak bez znaczenia dla oceny zarzutu naruszenia przez IP przepisu art.43 ust.2 ustawy wdrożeniowej. Bowiem, zdaniem Sądu, wezwanie organu do poprawienia Wniosku nie dotyczyło oczywistej omyłki pisarskiej lecz braków merytorycznych, co jasno wynika z treści tego pisma (K-63). W art.41 ust.2 pkt 7a ustawy wdrożeniowej przyjęto, że Regulamin konkursu przewiduje zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny. Jest to regulacja odmienna od zawartej w art.43 ust.3 ustawy wdrożeniowej, dotyczącej wezwania do usunięcia braków formalnych Wniosku oraz poprawienia w nim oczywistej omyłki. W Regulaminie konkursu, w którym brała udział skarżąca, uwzględniony został wyżej przytoczony pkt 7a ust.2 art.41 ustawy wdrożeniowej, bowiem w §11 Regulaminu umieszczono zapisy ust.18 - 23, z których wynika, że "w trakcie oceny spełnienia kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) oraz specyficznych (obligatoryjnych) dopuszcza się możliwość uzupełnienia lub poprawienia projektu.
Pismo wzywające Wnioskodawcę do uzupełnienia lub poprawienia projektu przekazywane jest drogą elektroniczną, na adres e-mail wskazany przez Wnioskodawcę we Wniosku o dofinansowanie. W przypadku konieczności uzupełnienia lub poprawienia projektu Wnioskodawca zobligowany jest do dostarczenia poprawionej dokumentacji w ciągu 7 dni licząc od dnia następującego po dniu wysłania drogą elektroniczną na adres e-mail wskazany przez Wnioskodawcę we Wniosku o dofinansowanie pisma, informującego o konieczności złożenia uzupełnienia lub poprawienia projektu. Uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów jest możliwe tylko w zakresie pytań z Listy sprawdzającej do weryfikacji kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) wyboru projektów konkursowych w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. (...) W sytuacji niezłożenia uzupełnienia lub poprawy projektu w wyznaczonym terminie Członkowie KOP, w tym Eksperci będą dokonywali oceny Wniosku o dofinansowanie projektu na podstawie dokumentów dotychczas złożonych przez Wnioskodawcę."
Z kolei regulacje dotyczące uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz poprawiania oczywistych omyłek zawarte zostały w § 10 ust.7 – 9 Regulaminu konkursu. Nie miały one jednak zastosowania z uwagi na to, że sporna jest kwestia poprawienia wniosku na etapie oceny merytorycznej.
Skoro wezwanie z dnia 18 września 2019 r. dotyczyło braków merytorycznych, a nie formalnych Wniosku lub oczywistych omyłek, to wymienione w nim braki, w świetle regulacji § 11 ust.18-23 Regulaminu konkursu, możliwe były do usunięcia przez skarżącą na wezwanie organu, nie było zaś podstaw do oczekiwania, aby IP z urzędu dokonała poprawy Wniosku. Podkreślenia wymaga, że takie działanie byłoby wręcz niedopuszczalne, bowiem zgodnie z § 9 ust.11 Regulaminu konkursu "za skuteczność złożenia dokumentacji aplikacyjnej w toku procedury ubiegania się o dofinansowanie odpowiedzialność ponoszą Wnioskodawcy. Oznacza to w szczególności, że Wnioskodawcy, chcąc otrzymać wsparcie finansowe, zobowiązani są zapoznać się z wymaganymi dokumentami, w tym z RPO WiM 2014-2020 i jego założeniami, jak również z innymi dokumentami adresowanymi do wszystkich zainteresowanych oraz dokumentami określającymi sposób wypełniania Wniosku o dofinansowanie i załączników, a także powinni skrupulatnie przestrzegać szczegółowych zasad sporządzania dokumentacji aplikacyjnej."
Niezasadny jest także zarzut dotyczący niesłusznego stwierdzenia przez IP niespójności pozycji "Nabycie składników majątku trwałego" w sekcji F.3 Biznesplanu z załącznikiem nr 10 do Wniosku. Otóż w sekcji F Biznesplanu w Rachunku zysków i strat w części dotyczącej przepływów środków pieniężnych za 2019 r. w kategorii: "nabycie składników majątku trwałego" podano kwotę 7.944.040 zł, zaś za 2020 r. kwotę 857.470 zł. Nie odpowiadają one wartości środków trwałych podanych w Harmonogramie finansowo-rzeczowym (załącznik nr 10 do Wniosku). Do usunięcia tej nieprawidłowości skarżąca została wezwana ww. pismem z dnia 18 września 2019 r., lecz zmian nie dokonała, uznając, że nieprawidłowość nie wystąpiła, ponieważ nabycie składników majątku trwałego wyrażono w kwotach netto.
Zdaniem Sądu nieuwzględnienie przez skarżącą poprawek w ww. zakresie sprawiło, że słusznie IP dopatrzyła się rozbieżności pomiędzy treścią sekcji B3 oraz harmonogramu rzeczowo-finansowego. Niezasadna jest przy tym argumentacja skarżącej, oparta na różnicach w ujęciu kwot brutto i netto. Bowiem w każdej z wersji złożonego Wniosku o dofinansowanie skarżąca złożyła oświadczenie, że nie jest podatnikiem podatku VAT, co oznacza, że podatek VAT nie ma wpływu na analizy finansowe dotyczące projektu. Zatem w tym przypadku kwota brutto i netto są takie same.
Dlatego zarzuty w powyższym zakresie uznał Sąd za niezasadne.
Częściowo zasadny jest natomiast zarzut dotyczący konieczności udokumentowania we Wniosku posiadania przez wnioskodawcę wkładu własnego. Instrukcja wypełniania załączników (załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu) przewiduje, że w momencie złożenia Wniosku wymagane jest złożenie załączników m. in. w postaci dokumentów niezbędnych do finansowej oceny projektu (pkt I ppkt 14). W pkt III ppkt 2 ww. Instrukcji (Załączniki wymagane przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu) wskazano na dokument potwierdzający posiadanie wkładu własnego przez wnioskodawcę, z wyjątkiem projektów składanych przez przedsiębiorców.
Z kolei z Wniosku o dofinasowanie str. 2 pkt II "Charakterystyka wnioskodawcy" wynika, że skarżąca składa Wniosek jako MŚP (małe i średnie przedsiębiorstwa). Także w innych dokumentach regulujących zasady przeprowadzenia konkursu Sąd nie dopatrzył się możliwości żądania przez IP udokumentowania posiadania wkładu własnego. Zatem rację ma skarżąca, twierdząc, że w tym zakresie ocena Wniosku była błędna i naruszała art. 37 ust.1 i 5 ustawy wdrożeniowej oraz wskazane w skardze regulacje procedury konkursowej.
Pomimo trafności tego argumentu skarżącej Sąd miał na względzie, że opis spornego kryterium w SzOOP wskazuje na jego zerojedynkowy charakter, co oznacza, że należało spełnić każdy z warunków wyboru projektu, aby kryterium zostało pozytywnie ocenione. Dlatego niezasadna ocena IP w zakresie udokumentowania wkładu własnego nie mogła wpłynąć na uznanie, że kryterium nr 1 jest niespełnione.
Podstawą regulaminową negatywnej oceny projektu był § 11 ust. 24 Regulaminu konkursu, w którym przyjęto, że niespełnienie co najmniej jednego z kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) powoduje negatywną ocenę Wniosku o dofinansowanie projektu. Zatem negatywna ocena w zakresie kryterium nr 1 sprawia, że traci na znaczeniu kwestia oceny kryterium nr 8. Niemniej jednak Sąd także w tym zakresie przychyla się do stanowiska organu. Za prawidłową uznał Sąd ocenę Kryterium nr 8, uznanego za niespełnione z uwagi na nieprawidłowości w zakresie kryterium nr1. Bowiem na trwałość finansową projektu ma wpływ korekta danych dotyczących zwiększenia o 500.000 zł wkładu własnego. Jak wyżej wyjaśniono, skarżąca nie miała wynikającego z procedury konkursowej obowiązku udowodnienia posiadania tych środków. Niemniej jednak, zwiększenie kwoty wkładu własnego w toku konkursu oraz nieprawidłowe wykazanie wartości nabycia składników majątku trwałego niewątpliwie skutkowały koniecznością dokonania przez skarżącą stosownych zmian w Biznesplanie.
Niedokonanie zmian miało wpływ na wartość przepływów pieniężnych. Zarówno w negatywnej ocenie Wniosku jak i w piśmie informującym o nieuwzględnieniu protestu IP wyjaśniła, dlaczego w opisanej sytuacji występują ujemne przepływy pieniężne. Dodać do tego należy, że stwierdzenie ujemnych przepływów pieniężnych negatywnie wpływa na ocenę kryterium nr 8, co wynika z pkt 74 Listy sprawdzającej (Załącznik nr 8 do Regulaminu konkursu K-39).
Dlatego, pomimo uznania zasadności jednego z zarzutów skargi, negatywna ocena Wniosku okazała się zasadna. W ocenie Sądu rozpatrzenie protestu nastąpiło bez takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Uzasadnienie Informacji o negatywnej ocenie Wniosku oraz pismo rozstrzygające protest zawierają krótkie treści, ale nie można, wbrew zarzutom skargi, uznać ich za lakoniczne, bowiem wyjaśniają w wystarczający sposób motywy, jakimi kierowała się IP, oceniając negatywnie projekt.
Dlatego na podstawie art.61 ust.8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej skarga została oddalona.