Uzasadnienie
A. Spółka z o.o. w "[...]" (dalej jako "skarżąca", "spółka"), reprezentowana przez radcę prawnego T. B., złożyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.629 zł. Argumentując wniosek spółka wskazała, że nie posiada środków finansowych na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Według wniosku wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 51.000 zł, a wartość jej środków trwałych 152 829,47 zł. Spółka, jak wskazano we wniosku, w ostatnim roku obrotowym wypracowała zysk w wysokości 179.017,99 zł. Stan konta na rachunku prowadzonym w Banku B. wynosi -87 018,13 zł. Wskazała również, że w kasie posiada środki finansowe w wysokości 39.389,11 zł. Natomiast wysokość jej zobowiązań wynosi 1.153.809,66 zł.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz wskazał, że nawet brak bieżących dochodów, czy wielkość zobowiązań wykazywanych w formularzu PPPr, nie mogą być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy w sposób formalny nie dowiodła swojej niewypłacalności np. poprzez wystąpienie w odpowiednim czasie o ogłoszenie upadłości. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą i jak wynika z wyciągu z KRS nie zgłosiła wniosku o upadłość. Tym samym przyjął, iż prowadzona działalność jej się opłaca, nawet jeśli przejściowo ma pewne kłopoty finansowe. Uwzględniając już chociażby, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 51.000 zł, wartość środków trwałych 152.829,47 zł, natomiast za ostatni rok obrotowy według bilansu spółka osiągnęła zysk w kwocie 179.017,99 zł. nie sposób uznać, że uiszczenie wymaganego wpisu od skargi w wysokości 1.629 zł spowoduje dla spółki negatywne konsekwencje finansowe.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw, w którym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sadowych. Na podstawie art. 255 p.p.s.a Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej o wykazanie przez Spółkę posiadania zasobów pieniężnych. W odpowiedzi Spółka wskazała, że posiada w kasie 51.450,57 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: p.p.s.a.), m. in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takowego postanowienia sąd- jak stanowi art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Wniesienie sprzeciwu od rzeczonego postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. (§ 2 w/w przepisu). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. (§ 3 tegoż przepisu). Wobec powyższego art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. W komentowanej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny działa jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 § 1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.).
Zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata z urzędu jest odstępstwem od ogólnej reguły ponoszenia przez strony kosztów postępowania samodzielnie (art. 199 p.p.s.a.), a także zasady powszechnego i równego partycypowania w daninach publicznych, do których zalicza się wszelkie opłaty sądowe, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa w sytuacji wystąpienia uzasadnionych powodów do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli i powinno mieć miejsce tylko w okolicznościach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe ze względu na wyjątkowo trudną sytuację materialną.
W ocenie Sądu, referendarz zasadnie przyjął, że sytuacja materialna skarżącej Spółki nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie sposób uznać, że uiszczenie wymaganego wpisu od skargi w wysokości 1.629 zł spowoduje dla spółki negatywne konsekwencje finansowe. Skarżąca Spółka dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.