Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 16.01.2009r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej M. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i małoletnią córką. W skład majątku wchodzi mieszkanie o pow. 37 m2 oraz samochód Nissan Terrano rok produkcji 2002. Miesięcznie uzyskuje dochody z tytułu zasiłku rodzinnego na dziecko w wysokości 48 zł, oraz dodatku do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł. Mąż skarżącej nie pracuje.
Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów tj: wyjaśnień w kwestii wysokości ponoszonych miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, oświadczenia o posiadanych nieruchomościach i ruchomościach (powyżej 3.000 zł) w okresie 01.01.2006r. do 11.03.2009r., oświadczenia z jakich powodów mąż skarżącej nie pracuje, przedłożenia kserokopii wniosku do polisy ubezpieczeniowej samochodu Nissan Terrano oraz kserokopii polisy ubezpieczeniowej samochodu, przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy albo oświadczenia o braku takowych rachunków, przedłożenie odpisów dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego fakt zarejestrowania się męża skarżącej jako osoby bezrobotnej we właściwym Urzędzie Pracy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 30.03.2009r. oświadczyła, że nie posiada kont i lokat dewizowych. Nadto mąż skarżącej oświadczył, że w chwili obecnej nie pracuje gdyż ma problemy ze znalezieniem pracy. Nadto wyjaśnił, że mieszka w regionie, w którym jest wysokie bezrobocie. Ponadto skarżąca przedłożyła odpis wniosku do polisy ubezpieczeniowej samochodu Nissan Terrano z dnia 07.08.2008r., w którym określono sumę ubezpieczenia samochodu na kwotę 35.000 zł oraz odpisy rachunków za energię elektryczną (za marzec 2009r. w wysokości 222,01 zł, za kwiecień 2009r. - 72,22 zł) i odpis książeczki opłat czynszowych, z którego wynika, że w marcu 2009r. uiściła opłatę za czynsz w wysokości 116,74 zł. Dodatkowo skarżąca przedłożyła pismo z Banku PEKAO SA, z którego wynika, że na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym prowadzonym przez ten bank, od 09.2008r. skarżąca nie miała wpływów.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.
Oceniając sytuację materialną skarżącej w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy czy to w zakresie całkowitym czy też częściowym należy stwierdzić, że strona nie spełniła warunków do przyznania jej tego rodzaju pomocy. Niewątpliwie uzyskiwane dochody w postaci zasiłku w wysokości łącznej 448 zł miesięcznie wskazywałyby, że wnioskodawczyni i jej rodzina żyją na skraju ubóstwa, jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca posiada samochód o wartości ok. 30.000 zł należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie należy do osób ubogich, wymagających pomocy państwa i tym samym kwalifikujących się do przyznania pomocy w postaci prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy bowiem na celu zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8).
W przedmiotowej w sytuacji gdy skarżąca jest posiadaczką samochodu i tym samym godzi się ponosić koszty jego utrzymania (ubezpieczenia, napraw, zakupu paliwa) jest również w ocenie orzekającego w stanie opłacić należne koszty sądowe i ewentualne koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że wpis od skargi określono w przedmiotowej sprawie na kwotę 179 zł, natomiast jak wynika z przesłanych dodatkowych oświadczeń w sierpniu 2008r. strona opłaciła jednorazowo składkę za cały okres ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w wysokości 526,60 zł. Nadto jak wynika z akt administracyjnych w dniu 14.10.2008r. dokonała wpłaty całości zadłużenia wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" w przedmiocie podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Nissan Terrano. Wspomnieć przy tym należy, że samochód ten skarżąca nabyła w lipcu 2008r.
Zaznaczyć przy tym należy, że skarżąca pomimo wezwania nie określiła kosztów związanych z posiadaniem i utrzymaniem samochodu osobowego. Wskazać przy tym należy, że strona nabywając samochód musiała liczyć się z koniecznością ponoszenia wydatków związanych z jego utrzymanie. Nadto stwierdzić należy, że na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni przedstawiła wyłącznie rachunek za energię elektryczną, z którego wynika, że za marzec 2009r. zapłaciła kwotę 222, 01 zł oraz potwierdzenie zapłaty za czynsz (w dniu 30.03.2009r.) w kwocie 116,74 zł. Powyższe wskazuje, że za marzec skarżąca poniosła z tytułu tylko samych stałych opłat wydatek w wysokości 338,75 zł. Skarżąca przy tym nie określiła (nawet w przybliżeniu) jakie koszty ponosi na zakup żywności i innych niezbędnych wydatków. Przedstawione zatem oświadczenie zarówno co do wysokości uzyskiwanego dochodu jak i ponoszonych kosztów budzi duże wątpliwości co wiarygodności przedstawionych w nim danych.
Niewiarygodne jest bowiem w ocenie orzekającego oświadczenie skarżącej biorąc pod uwagę realia życia codziennego, że z uzyskiwanych dochodów jest w stanie utrzymać trzyosobową rodzinę, opłacić koszty związane z eksploatacją samochodu osobowego jak i opłacić wszelkie niezbędne koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w sytuacji gdy skarżąca jest w posiadaniu samochodu osobowego o wartości około 30.000 zł, przy tym godzi się ponosić jego koszty utrzymania nawet w sytuacji gdy wysokość dochodów uprawniała ją do przyznania prawa pomocy brak było podstaw do przyznania prawa pomocy. Trudno bowiem przyjąć, aby koszty utrzymania samochodu miały pierwszeństwo przed należnościami Skarbu Państwa, do których niewątpliwie należą koszty sądowe.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246§1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.