Uzasadnienie
A. U. wniósł w dniu 20 lutego 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pismo, które zatytułował: "Wniosek wszczęcie postępowania na podstawie art.3 § 2 pkt 1, art.64 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Domagał się w tym piśmie stwierdzenia nieważności, z powodu rażącego naruszenia prawa, decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. nr "[...]" ustalającej podatek od spadków i darowizn.
W uzasadnieniu wniosku wskazywał, że jest to ciąg dalszy sprawy "[...]".Twierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej nie rozpatrzył jego odwołania, a jego decyzję wnioskodawca zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia 8 marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, że wymieniona we wniosku decyzja z dnia "[...]" r. została przez A. U. zaskarżona odwołaniem, które zostało przesłane Dyrektorowi Izby Skarbowej. Poinformował ponadto, że postanowieniem z dnia "[...]" r. organ podatkowy wstrzymał wykonanie decyzji z dnia "[...]" r. do czasu rozpoznania odwołania od tej decyzji.
Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej cytowanej w skrócie jako p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne. Z kolei art.64 § 1 p.p.s.a. określa tryb postępowania w przypadku złożenia do sądu wniosku o wszczęcie postępowania. Przepis ten zawarty jest w Rozdziale 3 zatytułowanym "Wniosek o wszczęcie postępowania". Rozdział 3 obejmuje dwa przepisy - wyżej wymieniony art.64 i art. 63 w brzmieniu: "Jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek".
Postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte zostaje:
- 1. w wyniku złożenia przez uprawniony podmiot skargi (art. 50 §1p.p.s.a.),
- 2. w wyniku wniosku o wszczęcie postępowania (art.63 §1 p.p.s.a),
- 3. w wyniku wniosku lub z urzędu w sprawie odtworzenia akt (art.289§1 p.p.s.a.).
W związku z tym, że A. U. jako podstawę prawną swego wniosku wskazał dwa konkurujące ze sobą przepisy, tj. art.3 § 1 pkt 1 i art.64 § 2 p.p.s.a. konieczna stała się ocena czy jego wniosek jest skargą, czy też wnioskiem w rozumieniu art.63 p.p.s.a. Stosownie do art.46 § 1 pkt 2 p.p.s.a każde pismo strony powinno zawierać oznaczenie rodzaju pisma. Niezależnie jednak od tego jakie oznaczenie pismu nada strona, powinno ono być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma, w jego osnowie, z której wynikać powinien rzeczywisty zamiar wnoszącego pismo (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, OSNC 1998, nr 5, poz.90).
Biorąc pod uwagę treść uzasadnienia pisma A. U. i wyraźne żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego należało potraktować pismo podatnika jako skargę na wymienioną w nim decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.
W literaturze prawniczej przyjmuje się, że za wszczynający postępowanie sądowe na podstawie art. 63 należy uznać wniosek o wymierzenie organowi grzywny (art. 51 § 1), wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania w sprawie (art. 243 § 1), wniosek o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt (art. 288, 289), a także wniosek prezesa NSA o unieważnienie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu sądu administracyjnego w chwili orzekania (art. 172) oraz wniosek prezesa NSA, Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich o podjęcie uchwały abstrakcyjnej przez NSA. (por. Komentarz do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II).
Skoro więc pismo strony jest w istocie skargą należało mieć na uwadze 52 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zaznaczyć jednak trzeba, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa wart. 52 § 1. O spełnieniu tego warunku można bowiem mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zajął takie stanowisko w postanowieniu z dnia 9 marca 2004 r., I SA 2813/03 (niepubl.) stwierdzając, że brak wyczerpania środków zaskarżenia (art. 51 § 1 p.p.s.a.) ma miejsce również w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, przysługującego w postępowaniu administracyjnym, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznaje za trafne stanowisko WSA w Warszawie zakresie interpretacji art.51§1 p.p.s.a.
Ponieważ więc odwołanie podatnika od decyzji z dnia "[...]" r. nie zostało rozpoznane w chwili wnoszenia skargi należało przyjąć, że nie wyczerpał on środków zaskarżenia przysługujących mu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. W tej sytuacji wniesienie skargi jest niedopuszczalne, w związku z czym na podstawie art.58§1 pkt 6 p.p.s.a. skargę należało odrzucić.