Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę R. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016r. Starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (k. 69-70 akt sąd.). Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu – radcę prawnego M. I. (k.93 akt sąd.).
W dniu 1 października 2016r. pełnomocnik strony złożył skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z oświadczeniem, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nie zostało opłacone w całości ani w części (strona 2 skargi kasacyjnej, k. 103 akt sąd.).
Wyrokiem z dnia z dnia 30 marca 2017r. sygn. akt II GSK 5275/16 Naczelny Sąd Administracyjny, na posiedzeniu niejawnym, uchylił zaskarżony wyrok tut. Sądu z dnia 14 kwietnia 2016r. oraz zaskarżoną decyzję, bez orzekania o wynagrodzeniu za wykonane na zasadzie prawa pomocy zastępstwo prawne (k. 122-127 akt sąd.).
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Wniosek podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Od dnia 2 listopada 2016 roku szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. poz.1715)- dalej jako rozporządzenie z 2016r.. Zgodnie jednak z brzmieniem § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Przepisami stosowanymi przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016r. były przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2015 poz. 1805) – dalej jako rozporządzenie z 2015r., obowiązujące od dnia 1 stycznia 2016r.
W analogicznej sytuacji Sąd Najwyższy, analizując treść przepisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych – w postanowieniu z 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZ 36/06 stwierdził, że przez pojęcie "zakończenie postępowania w (danej) instancji" trzeba rozumieć wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, a więc wydanie wyroku lub innego orzeczenia trwale zamykającego drogę do wydania wyroku. Podobnie należy rozumieć pojęcie "czasu zakończenia postępowania w danej instancji" użyte w cytowanym § 22 rozporządzenia z 22 października 2015 r. (por. postanowienie WSA z 18 lutego 2016 r., IV SA/Wr 93/15, publ. CBOiS).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że sprawa została wszczęta i niezakończona przed dniem wejścia w życie aktualnie obowiązującego rozporządzenia. Postępowanie kasacyjne, za czynności w którym pełnomocnik ubiega się o wynagrodzenie, wszczęte zostało przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2016r. W rozpoznawanej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie został wydany w dniu 14 kwietnia 2016r., natomiast wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadł w dniu 30 marca 2017r. Skoro zatem postępowanie sądowe w II instancji rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2016r i nie zostało zakończone przed tym dniem, do przyznania kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej zastosowanie znajduje uprzednio obowiązujący w tym zakresie akt tj. rozporządzenie z 2015r.
Zgodnie z § 2 tego aktu wykonawczego, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2015 r. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji, wynosi 75 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 (tj. w sprawie niniejszej 480 zł), nie mniej niż 240 zł.
Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015r., opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust.1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W przedmiotowej sprawie pomoc prawna z urzędu, o przyznanie kosztów której zwrócił się radca prawny, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 185/16.
Biorąc pod uwagę, iż rezultat wywiedzionej skargi kasacyjnej stanowi wkład pracy wnioskodawcy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, uznano za podstawę do zastosowania w przedmiotowej sprawie § 4 ust. 2 rozporządzenia, tj. ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1 § 4 rozporządzenia z 2015r.
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r., przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w postaci wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 360 zł zgodnie z § 21 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia. Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z pkt 1 lit. c. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015r. należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%), co w konsekwencji daje kwotę 442,80 zł (360 zł + 82,80 zł).
W związku z powyższym, na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.