Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 września 2011r. sygn. akt I SA/Ol 494/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę podmiotu: Spółka A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2002-2005. Na wniosek strony skarżącej Sąd sporządził uzasadnienie wyroku. Po jego doręczeniu wraz z odpisem sentencji skarżąca nie złożyła jednak skargi kasacyjnej, w wyniku czego wyrok stał się prawomocny od dnia 8 grudnia 2011r. (karta nr 69 akt sądowych sprawy o sygn. akt I SA/Ol 494/11).
Spółka A. (dalej skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 27 marca 2018r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym – k. 9 akt sądowych niniejszej sprawy) skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem ww. Sądu z dnia 22 września 2011r.
Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 272 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2017r. sygn. akt SK 48/15, ogłoszony w dniu 27 grudnia 2017r. Strona podniosła, że TK uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie umożliwiającym uznanie budynku za budowlę, natomiast WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 22 września 2011r. sygn. akt I SA/Ol 494/11 podzielił stanowisko organów, że stacje transformatorowe winny podlegać opodatkowaniu jako budowle.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie której zostało wydane orzeczenie.
Stosownie do art. 278 p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
Wskazany w art. 278 termin ten jest terminem materialnym, a zatem nie podlega przywróceniu i biegnie niezależnie od terminów wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidzianych w art. 272 § 2 p.p.s.a. i art. 277 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona z zachowaniem terminów określonych w art. 272 § 2 p.p.s.a. lub 277 p.p.s.a., ale po upływie terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a., będzie podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, bez konieczności badania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw (A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz LEX 2013).
Termin pięcioletni nie obowiązuje jedynie wówczas, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie miała należytej reprezentacji. Jak natomiast wynika z akt sprawy o sygn. akt I SA/Ol 494/11 wyrok został ogłoszony w dniu 22 września 2011r. (nie wyznaczono wcześniejszych terminów rozpraw), strona skarżąca była na rozprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (k. 67 akt sądowych sprawy o sygn. akt I SA/Ol 494/11), a następnie wnioskowała o sporządzenie uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia. Nie złożono skargi kasacyjnej od wyroku, w wyniku czego stał się on prawomocny od dnia 8 grudnia 2011r.
Zatem powołany w art. 278 p.p.s.a. termin pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia upłynął w dniu 8 grudnia 2016r. Natomiast skargę o wznowienie zakończonego postępowania sądowego wniesiono w dniu 27 marca 2018r., czyli ponad piętnaście miesięcy po upływie terminu wyznaczonego w art. 278 p.p.s.a.
Sąd wyjaśnia, że instytucja wznowienia postępowania pozwala na podważenie orzeczenia mającego rangę prawomocności, dlatego też przyczyny usprawiedliwiające jej zastosowanie muszą mieć charakter wyjątkowy oraz odpowiednio dużą wagę. Skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna w określonych przez prawo procesowe terminach i ze względu na to, że służy wyłącznie od prawomocnego orzeczenia, tych unormowań nie można w żadnej mierze interpretować w sposób rozszerzający. Termin określony w art. 278 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i rozpoczyna bieg w chwili uprawomocnienia się orzeczenia, przeciwko któremu skierowana jest skarga o wznowienie postępowania. Zasadniczą funkcją terminu oznaczonego w art. 278 p.p.s.a. jest ustanowienie bezwzględnej granicy czasowej, po upływie której skarga o wznowienie nie może być skutecznie wniesiona. Jego brak z uwagi na sposób określenia terminu początkowego skutkowałby tym, że stan niepewności, co do możliwości podważenia prawomocnego orzeczenia mógłby trwać ad infinitum (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2014r. sygn. akt II FSK 1093/14, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia, przytaczane w dalszej części uzasadnienia).
Wskazać należy także na zapewnienie pewności obrotu prawnego, któremu mają służyć przepisy proceduralne. Chodzi bowiem o zagwarantowanie wszystkim podmiotom stosunków prawnych niezbędnej stabilizacji. Zasada ograniczonej w czasie kontroli, w trybie nadzwyczajnym orzeczenia sądu administracyjnego, cieszącego się walorem prawomocności z uwagi na postanowienia art. 170 p.p.s.a., służy ochronie ogólnego porządku prawnego i chroni przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2014r. sygn. akt II FSK 1864/14).
Mając zatem na względzie powyższe uznać należy, że skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie wniesiona została z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 278 p.p.s.a., liczonym od uprawomocnienia się orzeczenia objętego skargą, tj. od dnia 8 grudnia 2011r., co uzasadniało jej odrzucenie w powiązaniu z art. 281 p.p.s.a.