Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 maja 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę G. D. na działanie organu administracji – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata
Z oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) wynikało, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z córką w wieku 16 lat. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni "[...]" m2 obciążonego hipoteką i zajęciem komorniczym na kwotę około "[...]" zł. Innego majątku nie posiada. Majątku nie posiada także jego niepełnoletnia córka. Wnioskodawca wyjaśnił, iż jest bezrobotny. Jedynym jego dochodem są alimenty na dziecko w kwocie "[...]" zł miesięcznie. Wskazał, iż obciążają go następujące miesięczne wydatki: kredyt hipoteczny "[...]" zł, kredyt gotówkowy "[...]" zł, koszty utrzymania mieszkania + media około "[...]" zł.
W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego w zakresie m.in. sposobu utrzymywania się, ponoszenia wykazanych kosztów utrzymania, korzystania z pomocy innych osób, ewentualnego pozostawania w związku małżeńskim i stanu majątkowego żony, korzystania z pomocy społecznej, salda na ewentualnych rachunkach bankowych, ewentualnego prowadzenia działalności gospodarczej i dochodów z niej uzyskiwanych, skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej. W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.
Termin uzupełnienia wniosku o wskazane w wezwaniu dokumenty i oświadczenia został zakreślony na 7 dni od daty doręczenia wezwania. Przesyłka zawierająca to wezwanie, została wysłana na adres wskazany przez skarżącego. Do dnia posiedzenia niejawnego do tutejszego sądu nie wpłynęły żądane w wezwaniu dokumenty i oświadczenia skarżącego.
Rozpoznając niniejszy wniosek, zważono co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 249 a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skoro zatem skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Z kolei wniosek o ustanowienie adwokata podlegał rozpoznaniu w kontekście brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., według którego prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W warunkach niniejszej sprawy zauważenia wymaga, iż informacje zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. Nie było zatem możliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy ani jego możliwości płatniczych. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób pełny i wyczerpujący wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący w związku z niepodjęciem przesyłki, nie przedłożył jakichkolwiek dodatkowych dokumentów.
Należy odnotować, że doręczenie wezwania, o którym mowa wyżej nastąpiło na zasadach określonych w art. 73 §1 - 4 p.p.s.a., to jest w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Zgodnie z treścią przywołanego unormowania, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa wyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wspomnianego czternastodniowego okresu.
Wezwanie do uzupełnienia wniosku wysłane na wskazany w formularzu "PPF" adres ("[...]") awizowano w dniu 29 czerwca 2018 r. oraz powtórnie w dniu 9 lipca 2018 r (vide: adnotacje umieszczone na zwróconej przesyłce). Przesyłka nie została jednak podjęta. Taki stan rzeczy skutkować musiał przyjęciem, że doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 13 lipca 2018r., w trybie tzw. doręczenia zastępczego wynikającego z art. 73 p.p.s.a., zaś wyznaczony w jego treści siedmiodniowy termin upłynął odpowiednio z dniem 20 lipca 2017r. W terminie tym skarżący nie uzupełnił danych dotyczących jego sytuacji materialnej.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249 a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.