Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 286/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A s.c. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r., nr "[...]"w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi – nie podpisanie przez wszystkich wspólników Spółki.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik wspólnika A s.c., A.W.wniósł skargę kasacyjną. Pełnomocnictwo do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz do reprezentowania i dokonywania czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostało udzielone przez A. W. Zarządzeniem z dnia 14 września 2010 r. pełnomocnik A.W. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa udzielonego także przez A. G. do reprezentowania Spółki cywilnej A w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia odwołania w przedmiocie podatku od towarów i usług, w terminie 7 dni od daty doręczenia w/w zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik A. W. nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie. W piśmie z dnia 20 września 2010 r. wskazał, iż skarga kasacyjna nie zawiera braków formalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wstępne badanie wymogów formalnych skargi kasacyjnej z dnia 6 września 2010 r. złożonej przez pełnomocnika wspólnika Spółki cywilnej A doprowadziło do ustalenia braków formalnych, w zakresie udzielonego pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania przed sądami administracyjnymi, przez drugiego ze wspólników spółki cywilnej – A. G. Wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisów Kodeksu cywilnego regulujących umowę spółki (art. 860-875 K.c.) każdy ze wspólników spółki cywilnej jest jednocześnie uprawniony jak i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Przepisy rozróżniają w art. 865 Kodeksu cywilnego "prowadzenie spraw spółki" oraz w art. 866 Kodeksu cywilnego "reprezentowanie spółki". Prowadzenie spraw spółki odnosi się do dziedziny stosunków wewnętrznych i zarządzania jej sprawami w tym zakresie, natomiast reprezentowanie spółki obejmuje problematykę składania i przyjmowania oświadczeń woli w sprawach prawno-majątkowych w dziedzinie stosunków zewnętrznych.
Uprawnienia te pozostają ze sobą w ścisłym związku, gdyż na podstawie art. 866 kodeksu cywilnego, o ile umowa lub uchwała wspólników inaczej tego nie normuje, zakres umocowania do reprezentowania spółki uzależniony jest od zakresu uprawnień wspólnika do prowadzenia jej spraw. Bez podjęcia uprzedniej uchwały przez wszystkich wspólników każdy z nich może prowadzić sprawy, które nie przekraczają zwykłych czynności spółki oraz wykonać czynność nagłą, której zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty (art. 865 par. 2 i 3 Kodeksu cywilnego). Do prowadzenia spraw, które przekraczają zakres zwykłych czynności spółki, wspólnik jest upoważniony, jeżeli wynika to z umowy lub z podjętej uchwały upoważniającej wspólnika do takich czynności. Odnośnie reprezentacji spółki cywilnej w postępowaniu podatkowym art. 135§3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm. - dalej jako O.p., stanowi, że strona nie będąca osobą fizyczną działa przez swego ustawowego przedstawiciela albo przez właściwy do tego organ.
Ponieważ spółka cywilna nie dysponuje organem uprawnionym do jej reprezentowania, w postępowaniu podatkowym może działać jedynie przez swego ustawowego przedstawiciela. Natomiast działanie przez ustawowego przedstawiciela może odbyć się jedynie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym w art. 865 i art. 866. Z uwagi na fakt, że prowadzenie postępowania podatkowego przekracza zakres zwykłych czynności spółki (por.: Janusz Zubrzycki, Opodatkowanie spółek cywilnych i ich wspólników - Wybrane zagadnienia - materiały na konferencję Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Popowo 18-20 października 1999 r., Warszawa, wrzesień 1999 r., wyrok NSA z 11 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 1065/02), nie może jej w takim postępowaniu reprezentować pojedynczy wspólnik, nie dysponujący uchwałą wspólników umocowującą go w ich imieniu do reprezentowania spółki w tym postępowaniu, chyba że reprezentacja taka jest możliwa na podstawie samej umowy spółki.
Wniesienie skargi kasacyjnej przekracza zakres zwykłych czynności spółki cywilnej, dlatego też skarga kasacyjna sporządzone przez pełnomocnika A. W. jako wspólnika spółki cywilnej A przy braku określenia w umowie spółki, że spółka może być w tych sprawach reprezentowana przez jednego wspólnika, winna być sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika, umocowanego przez oboje wspólników spółki cywilnej A. Na wezwanie Sądu dotyczące uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej pełnomocnik A. W. odpowiedział pismem z dnia 20 września 2010 r., wskazując, iż skarżący podniósł, że skarga została wniesiona przez niego i w jego imieniu, jako osoby posiadającej interes prawny (przedsiębiorcy), a nie w imieniu spółki cywilnej. Nie zgodzono się z Sądem w zakresie przyznania spółce cywilnej zdolności sądowej zamiast wspólnikom (przedsiębiorcom) oraz uznania, że skarga nie została podpisana przez osobę uprawnioną.
Ze względu na fakt, iż w zakreślonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie pełnomocnictwa udzielonego także przez A. G. do reprezentowania Spółki cywilnej A w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia odwołania w przedmiocie podatku od towarów i usług, Sąd na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a, - odrzucił skargę kasacyjną (pkt 1 postanowienia).
Z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, Sąd na podstawie art. 232§1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązany był do zwrotu wpisu od odrzuconej skargi (pkt 2 postanowienia).