Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lipca 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 10 maja 2005 roku, którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996 r. ustalającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od października 1995. do czerwca 1996 roku, w łącznej kwocie 24.688 zł.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ustalono, że:
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania, podniósł, że stosownie do treści art. 24 § 1 ustawy z dnia 12.09.2002r. o zmianie ustawy- Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed 1 stycznia 2003 r., podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej, zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli do dnia 31.12.2002 r..
Przepis § 1 art.24 cyt. ustawy, stosuje się odpowiednio do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (§ 2 cyt. przepisu).
Zgodnie z art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.-Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. - organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia.
Termin określony w § 1 stosuje się również do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (art. 249 § 2).
Stosownie do art. 337 w/w ustawy Ordynacja podatkowa żądanie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej wysokość zaległości podatkowej, wniesione przed dniem 1 stycznia 1998 r., podlega rozpatrzeniu na zasadach przewidzianych w dotychczasowych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia, czy do wniosku strony z dnia 4 marca 2005 roku, zawierającego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31.07.1996 r., w tym postępowaniu szczególnym wskazano prawidłowe przepisy intertemporalne oraz regulacje prawne, do których te przepisy przejściowe odsyłają.
Organ uznał, że w zakresie ustalenia, które przepisy materialnoprawne winny być zastosowane oraz jaki przysługiwał termin do wniesienia żądania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 31.07.1996 r., poprawnie powołano podstawę prawną w decyzji wydanej w I instancji, tj. przepis przejściowy art. 24 ustawy z dnia 12.09.2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) i w związku z tymże przepisem normę art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r.
Zdaniem organu odwoławczego nieuzasadnionym jest w świetle brzmienia przytoczonych powyżej przepisów pogląd pełnomocnika, iż w sprawie ma zastosowanie przepis art. 337 Ordynacji podatkowej i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996r., pełnomocnik strony nadał w dniu 04.03.2005r.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, aby takie żądanie rozpatrzyć na podstawie art.337 Ordynacji podatkowej oraz zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to tenże wniosek musiałby być wniesiony przed dniem 1 stycznia 1998 r.
Ta przesłanka jednak w przedmiotowej sprawie nie zachodzi z uwagi na złożenie wniosku po dacie granicznej określonej w tym przepisie, tj. po 1 stycznia 1998r.
Dyrektor w swojej decyzji podkreślił, że aby wniosek pełnomocnika o stwierdzenie nieważności decyzji mógł podlegać rozpatrzeniu, musiał spełniać ustawowy wymóg do jego rozpoznania, jakim jest wniesienie takiego żądania w przepisanym terminie. Jak ustalono, terminowi do złożenia takiego wniosku Pełnomocnik uchybił.
Argumentacja podniesiona w odwołaniu strony oraz w piśmie uzupełniającym z dnia 09.06.2005r., nie może zostać uwzględniona. Zarzuty tam zawarte mają charakter merytoryczny i odnoszą się do wymiaru podatku od towarów i usług, jako rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996r.. Z uwagi na fakt, iż nie dotrzymano terminu do wniesienia wniosku, nie można rozpatrzyć żądania pod względem prawidłowości zawartego w decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996r. rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Byłoby to sprzeczne z dyspozycją art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, który ustanawia przesłankę o charakterze czasowym, od której spełnienia uzależnione jest merytoryczne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji.
Skarga pełnomocnika strony z dnia 22 lipca 2005r.na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzuca działania, które osłaniają błędnie wydaną decyzję Urzędu Skarbowego z dn. 31.07.1996r. Działanie organu jest sprzeczne z art.12 k.pa, gdyż hamuje możliwość szybkiego załatwienia sprawy i niepotrzebnie doprowadza do przedawnienia wnoszonych odwołań. Sprawa obecnie kierowana do Sądu trwa od 1996r. i ciągle pozostaje bez obiektywno-prawnych rozstrzygnięć, pomimo wielokrotnych odwołań.
Pełnomocnik Skarżącej zarzuca fragmentaryczne rozpatrywanie sprawy przez organ odwoławczy, nie zaś całościowe.
Podważa prawidłowość ustalenia stanu faktycznego i podjętego rozstrzygnięcia w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996r. i pominięcie szeregu przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993r., które winny być zastosowane.
Podkreśla, że Urząd Skarbowy przeprowadził postępowanie kontrolne i przyjął pełny obrót z kolportażu prasy.
W opinii Pełnomocnika w tej sprawie należało za podstawę opodatkowania przyjąć marżę, z uwagi na fakt, że umowa pomiędzy Skarżącą a "A" SA dotyczyła pośrednictwa w sprzedaży prasy, a nie była, jak stwierdzono w decyzji Urzędu Skarbowego dnia 31.07.1996r., umową kupna-sprzedaży.
Pełnomocnik stwierdza, że po otrzymaniu decyzji z naliczeniem pełnego obrotu z kolportażu prasy i rzekomo przekroczenia limitu obrotu 80 tys. zł, co ustawowo uczyniło go podatnikiem podatku VAT, ukarano go sankcjami z art. 27 ust.4 i 5 ustawy VAT, naliczając do wpłaty 24.688 zł.
Wywodzi, iż w postępowaniu naruszono art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 1 i 2 kpa oraz zasady w zakresie gromadzenia dowodów poprzez nieuwzględnianie wniosków dowodowych oraz przeprowadzanie potajemnie dowodów bez udziału Strony.
Wskazuje, że dokonał korekty PIT 28, które określały osiągane obroty za lata 1995 r. i 1996 r. i nie przekraczały one kwoty 80 tys. zł w stosunku rocznym.
Twierdzi, że posiada dowody niewinności w postaci zaświadczenia Urzędu Skarbowego i odpisów PIT 28 za lata 1995 i 1996, przez co nie przestał być płatnikiem zryczałtowanego podatku, zwolnionego z VAT na podstawie art.14 ust.1 pkt 1.
Ponadto domaga się odszkodowania na podstawie art. 77 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Podkreśla, iż decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996r., została wydana na podstawie przepisów kpa, zatem zgodnie z art. 337 Ordynacji podatkowej zasadnie wniósł żądanie uchylenia tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa.
Twierdzi, że w odniesieniu do jego żądań ma zastosowanie art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż wnosił skargi do NSA, co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Uwzględnienie tych przepisów skutkuje wydłużeniem terminu odwoławczego tj. nie do 01.01.1997r. a do 01.08.1999r.
Wskazuje, iż w związku z powyższymi wywodami w sprawie wiążąca jest interpretacja Urzędu Skarbowego z dnia 01.02.1999r., znak: "[...]", jak również żądanie z dnia 14.04.1999r. o stwierdzenie nadpłaty i zwrot kwot określonych decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej.
Odpowiadając na zarzuty skargi, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej.
Podkreślił, że podnoszone w skardze zarzuty odnoszą się bezpośrednio do ustaleń faktycznych i zawartego w decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996r. rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego.
Zatem warunkiem koniecznym do ich rozpoznania w trybie wskazanym przez pełnomocnika, było spełnienie wymogów formalnoprawnych, ustanowionych przepisami prawa. Przesłanki te w niniejszej sprawie nie wystąpiły, bowiem Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia rzeczonego wniosku.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, bezzasadne i pozbawione podstaw prawnych, jest twierdzenie pełnomocnika, że w tym przypadku ma zastosowanie art. 337 w związku z art. 70 § 6 pkt 2 i 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co skutkuje obowiązkiem rozpoznania sprawy na podstawie przepisów kpa. Podkreślić trzeba, iż powołane regulacje, tj. art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 Op, normują kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Nie ma podstaw do łączenia tychże norm, tj. art. 337 i art. 70 § 6 pkt 2 i 7 pkt 2. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie czy w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy trybu o stwierdzeniu nieważności decyzji uregulowanego albo w Ordynacji podatkowej albo w kpa może nastąpić wyłącznie w oparciu o samodzielną podstawę, jaką jest art. 337 Ordynacji podatkowej.
Pełnomocnik skarżącej skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, pismo procesowe z dnia 22.09.2005 r., w którym podniósł, że Izba Skarbowa nie przekazała wszystkich dokumentów adresowanych do Sądu, mimo zawiadomienia na piśmie o ich przekazaniu.
Ten lekceważący stosunek Dyrektora Izby Skarbowej świadczy o lekceważeniu, trwającej od 10 lat nie załatwionej sprawy, gdyż, pełnomocnik przesyłał dodatkowe dokumenty, na których opierał swoje wywody w skargach skierowanych do Sądu.
Zauważył również brak podstawowego dowodu w sprawie jakim jest pismo z Urzędu Skarbowego z dnia.01.02.1999r.
Dodatkowo wniósł o wynagrodzenie szkody, jaka została żonie i jemu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu podatkowego.
Wykazał jej wartość na kwotę 13.277,40 zł i domagał się również odsetek od tej kwoty od dnia 6.09.1996r.
Do pisma procesowego pełnomocnik załączył dokumenty jak następuje:
- 1. decyzja U.S. z dn.18.06.1996r,
- 2. decyzja U.S. z dn.30.08.1996r,
- 3. pismo U.S. z dn.01.02,1999r,
- 4. korekta zeznania podatkowego PIT-28 za lata 1995 i 1996r.
- 5. żądanie z dn.14 kwietnia 1999r,
- 6. odwołanie z dn. 4 czerwca 1999r,
- 7. decyzja I.S. z dn.06.09.1999r,
- 8. odwołanie do I.S. z dn.09.12.1999r,
- 9. decyzja I.S. z dn.29.02.2000r,
- 10. skarga do NSA z dn.16.05.2000r,
- 11. pismo I.S. do NSA z dn.16.10.2000r,
- 12. wniosek do U.S. z dn.15.05.2005r,
- 13. skarga do WSA na decyzję Dyr. IS z dn,16.08.2005r,
- 14. skarga do WSA na decyzję Dyr. IS z dnia 22 lipca 2005 r.,
Pełnomocnik w końcówce pisma stwierdził, że uważa, że przesłane dokumenty ułatwią rozpoznanie sprawy.
Pismo procesowe z dnia 22 września 2005 roku, zostało przesłane Dyrektorowi Izby Skarbowej, celem ustosunkowania się do zarzutów w terminie do rozprawy sądowej.
W kolejnym piśmie z dnia 26 września 2005 rok, skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wyraził zastrzeżenia do otrzymanej odpowiedzi Dyr. Izby Skarbowej na jego skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje
Zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Na podstawie art.1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, która polega na orzekaniu pod względem zgodności z prawem.
W świetle przepisu art.3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z 2002 roku, poz.1270), zwane dalej "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzję administracyjne.
Zatem, kiedy na podstawie art.145 ppsa, sąd stwierdzi istotne naruszenie prawa, uwzględnia skargę i uchyla zaskarżona decyzję, natomiast, kiedy stwierdzi, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu skargę oddala, na podstawie art.151 ppsa.
Regulacja w Ordynacji podatkowej, postępowania nadzwyczajnego, w art.247 - 252, w Rozdziale 18, pt. "Stwierdzenie nieważności decyzji", jest postępowaniem odrębnym od postępowania zwyczajnego które nie może być poświęcone ponownej ocenie, czy to w zakresie wysokości zobowiązań podatkowych, jak też podstawy opodatkowania.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzją, której wniosek dotyczy, obarczona jest wadami, które wymienione są w art.247 § 1 Ordynacji podatkowej, a także określenia czy przesłanki nieważności decyzji nie występują.
Postępowanie to wymaga wszczęcia postępowania, z urzędu lub na żądanie strony, po wydaniu postanowienia w tym przedmiocie. Właściwym organem do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia(art.248 Op).
Sąd na rozprawie dopuścił dowód z akt sprawy Urzędu Skarbowego, nr 739 105 1642, dot. M. K. W tych aktach podatkowych znajduje się decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 31 lipca 1996 roku, skierowana do M. K., wydana na podstawie art.104 kpa oraz art.10 ust.2, art.27 ust.4 i ust.5 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U nr 11, poz. 50 z późn. zm.), k.70.
Decyzja ta ustalała wysokość podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące: październik, listopad i grudzień 1995 roku, a także styczeń, luty, marzec i kwiecień 1996 roku.
Na ostatniej stronie decyzji znajduje się pokwitowanie odbioru i data 2.08.1996r. i podpis E. K. Fakt ten ma decydujące znaczenie do rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie art.249 § 1 Ordynacji podatkowej.
Przedmiotową decyzje wymiarową wydano w 1996 roku, a więc pod rządami przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych i kodeksu postępowania administracyjnego.
Od dnia 1 stycznia 1998 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (Dz. U nr 137, poz.926 i zm.), która uchyliła ustawę o zobowiązaniach podatkowych i wyłączyła obowiązywanie kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu podatkowym.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest decyzja odwoławcza, wydana w oparciu o wniosek z dnia 4 marca 2005 r., zawierający żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996 roku, gdyż w ocenie wnioskodawcy, dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. Ponadto skarżący stwierdza, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa sfałszowania treści umowy o kolportaż prasy, powołując przy tym podstawę art.156 § 1 pkt 1 i 2 kpa.
W ocenie Sądu, zasadnie właściwy organ skarbowy - Dyrektor Izby Skarbowej, jako decydujący fakt w sprawie przyjął datę wniosku - 4.03.2005r., żądającego stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31.07.1996 r.
Zgodnie z treścią art.337 Ordynacji podatkowej, zawartego w przepisach przejściowych, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej zaległość podatkową, wniesione przed dniem 1 stycznia 1998 roku, podlega rozpatrzeniu na zasadach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Wobec złożenia wniosku w dniu 4.03.2005 r. regulacja, wynikająca z art.337 Op nie będzie miała zastosowania.
W tym przypadku będzie miała zastosowanie Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz.1387), albowiem z treści art. 24 § 1 ustawy z dnia 12.09.2002 r. wynika, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj.1.01.2003 roku, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.01.2003r.
Art.249 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu do 31.12.2002 r., określał zawity termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która stała się ostateczna przed dniem 1.01.2003 r. Termin wynosi 1 rok i rozpoczyna bieg od daty doręczenia decyzji. Jeżeli decyzję doręczono M. K. w dniu 2 sierpnia 1996 roku, co potwierdził na decyzji podpisem E. K., to roczny termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności upływał w dniu 1 sierpnia 1997 roku.
Wobec tego, że żądanie z dnia 4.03.2005 r., zostało złożone po upływie terminu jednego roku od daty doręczenia decyzji w dniu 2.08.1996 roku, zaistniały przesłanki do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996 roku, ustalającej zobowiązanie w podatku VAT dla M. K. Ponadto, Sąd zauważa, że w stanie prawnym przed 1.01.1998r. wg treści art.177 kpa, również obowiązywał zawity termin 1 roku do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, liczony od daty doręczenia decyzji. Zatem wniosek z dnia 4.03.2005r., obejmujący żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31.07.1996 r., na podstawie art. 177 kpa, w brzmieniu roku 1997, nie podlegałby rozpatrzeniu, z powodu jego uchybienia, tj. przekroczenia terminu o 7 letni okres.
Jednakże rozważania te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie wniosku z dnia 4.03.2005 r. na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.
Stąd, zasadnie w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 10 maja 2005 roku, odmówił w pierwszej instancji wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 31 lipca 1996 r, na podstawie art.249 § 1 O.p, wobec złożenia wniosku z dnia 4 marca 2005 r., po upływie jednego roku, od daty doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego, w dniu 2 sierpnia 1996 roku i zasadnie również zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 10.05.2005 r..
W myśl art. 249 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2003r. organ podatkowy obowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od doręczenia decyzji. W rozpoznawanej sprawie decyzja, której dotyczy żądanie strony z dnia 4 marca 2005 r., została doręczona w dniu 2 sierpnia 1996 r., a zatem termin roczny nie został zachowany.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ podatkowy postąpił właściwie, nie ustosunkowując się do merytorycznych zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności i odwołania, bowiem z mocy art. 249 O.p. był obowiązany wobec stwierdzenia upływu przewidzianego tym przepisem rocznego terminu do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy.
W tym stanie prawnym również Sąd, rozpatrujący skargę nie mógł ustosunkować się do merytorycznych zarzutów skargi oraz załączonych do skargi i pism procesowych dokumentów, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31.07.1996 r., będąc bowiem związanym treścią art.249 § 1 Op, w brzmieniu przed 1.01.2003r., oraz art.24 § 1 ustawy z dnia 12.09.2002r., w sytuacji zaistnienia zasadnych przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 31.07.1996 r., nie mógł ocenić merytorycznych przesłanek nieważności, zawartych w art.247 § 1Op.
Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w związku z tym skargę, na podstawie art.151 ppsa należało oddalić jako nieuzasadnioną.