Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 8 kwietnia 2022 r., nr SKO.53.604.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej SKO) po rozpatrzeniu wniosku K. N. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 15 grudnia 2021 r. nr RFK-PO.3123.12/0184.2016.2021.KR wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Giżycko przez Skarbnika Gminy w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia 15 grudnia 2021 r. wymierzył K. N. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2016 w kwocie 17.572 zł.
Tę decyzję w dniu 21 grudnia 2021 r. odebrała żona skarżącego E. N..
W dniu 1 marca 2022 r. K. N. w siedzibie Urzędu Gminy Giżycko złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia 15 grudnia 2021 r. oraz odwołanie od ww. decyzji.
W uzasadnieniu swojego wniosku wskazał, że decyzja z dnia 15 grudnia 2021 r. nigdy nie została mu doręczona. Dopiero w dniu 22 lutego tego roku dowiedział się o niniejszej decyzji, kiedy otrzymał upomnienie nr UP 275/2022 z dnia 15 lutego 2022 r. wzywające do zapłaty podatku.
SKO uznało, że odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Uznało, że termin do wniesienia środka zaskarżenia jest terminem ustawowym, zawitym. Uchybienie terminu zawitego powoduje, że dokonanie czynności jest prawnie bezskuteczne. W takiej sytuacji organ podatkowy ma obowiązek stwierdzić, w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co skutkuje tym, że decyzja organu pierwszej instancji uzyskuje przymiot ostateczności.
Przepis art. 162 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (§ 1), wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony (§ 1).
Z powyższej regulacji wynika, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie przez stronę łącznie trzech przesłanek, a mianowicie wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano (w tym wypadku złożenie odwołania) oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
W rozpatrywanej sprawie powyższe wymogi nie zostały spełnione, bowiem w ocenie SKO skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazywane bowiem przez niego okoliczności, nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia od przedmiotowej decyzji.
Przedmiotową decyzję z 15 grudnia 2021 r. odebrała żona podatnika E. N. i zobowiązała się jako dorosły domownik do oddania pisma adresatowi. Zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji potwierdza te okoliczności. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania od ww. decyzji. Odwołanie mogło być wniesione najpóźniej w dniu 4 stycznia 2022 r. Odwołanie od decyzji zostało sporządzone i złożone w dniu 1 marca tego roku, czyli prawie dwa miesiące po terminie.
SKO wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że prawidłowe doręczenie pisma domownikowi, w warunkach przewidzianych w art. 149 Ordynacji podatkowej, rozpoczyna bieg terminu, który jest z tym pismem związany, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi. W samej konstrukcji doręczenia do rąk domownika pisma przeznaczonego dla strony (art. 149 o.p.) tkwi założenie, iż w sytuacji objętej hipotezą powołanego przepisu dopuszczalne jest pozostawienie korespondencji zamiast bezpośrednio adresatowi innej osobie będącej domownikiem gotowym do dalszego przekazania pisma podmiotowi nieobecnemu w mieszkaniu. Zobowiązanie to następuje już z momentem przyjęcia pisma przez dorosłego domownika i złożenia czytelnego podpisu na potwierdzeniu odbioru, a odbierający pismo domownik nie musi składać oświadczenia, iż zobowiązuje się oddać pismo adresatowi.
Doręczenie decyzji zgodnie z art. 149 Ordynacji, żonie podatnika należy uznać za prawnie skuteczne wobec podatnika, a data doręczenia jest miarodajna dla oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w ustawowym terminie.
W ocenie SKO skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Decyzję odebrała jego żona i potwierdziła to własnoręcznym podpisem. Skarżący nie wykazał też, że małżonka nie była uprawniona do odbioru jego korespondencji. Jej ewentualne zaniechania lub zaniedbania w przekazaniu korespondencji, w związku z tym, obciążają samego podatnika.
W konsekwencji, SKO uznało, że dopuścił się on niedbalstwa w prowadzeniu swoich spraw i nie złożył odwołania w ustawowym terminie. Dlatego też mając na względzie powyższe, z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 162 Ordynacji podatkowej, SKO uznało, nie może przywrócić terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016.
W skardze na powyższe postanowienie SKO, pełnomocnik skarżącego zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a., oraz
- 2. art. 228 § 1 pkt 2, art 162 ordynacji podatkowej polegające na odmowie przywrócenia terminu pomimo istnienia przesłanki do przywrócenia terminu.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł on o:
- 1. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy Giżycko z dnia 15.012.2021 r. nr RFK- P0.3123.12/0184.2016.2021.KR;
- 2. zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz K. N. kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z kosztami opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;
- 3. dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego na okoliczność wskazania, że podpis złożony na potwierdzeniu odbioru decyzji nie należy do E. N..
Pełnomocnik skarżącego wskazał, że nigdy nie została doręczona decyzja organu pierwszej instancji. Potwierdzeniu odbioru decyzji nie znajduje się podpis E. N.. Tym samym zasadny jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albowiem decyzja nigdy nie została skarżącemu doręczona. Jednoznacznie potwierdzi to biegły z zakresu badania pisma ręcznego, wydając opinię w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Sąd procedował w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie z 8 kwietnia 2022r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Organu I instancji.
Ta decyzja została wydana 15 grudnia 2021r. i dotyczy wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016.
Na wstępie należy zauważyć, że argumentacja pełnomocnika skarżącego, podniesiona w skardze na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w istocie dotyczy prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji. Kwestia ta może być rozstrzygana w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Brak skutecznego doręczenia decyzji powoduje bowiem, że bieg terminu do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczyna się, a w konsekwencji nie może on zostać przekroczony i tym samym przywrócony stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli zatem stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, na mocy postanowienia wydanego w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, to nieprawidłowości w doręczaniu decyzji powinny być podnoszone w ramach skargi na to postanowienie (zob. P. Pietrasz w komentarzu do art. 162 Ordynacji podatkowej (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany pod red. L. Etela, LEX/el. 2020; R. Hauser w komentarzu do art. 162 Ordynacji podatkowej (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz i in., wyd. IX, WKP 2019; wyroki NSA z: 27 lutego 2020 r., I FSK 2241/19; 12 grudnia 2019 r., I FSK 1653/17; 25 kwietnia 2019 r., I FSK 776/17; 28 lutego 2019 r., I FSK 475/17; 10 lipca 2018 r., I FSK 1310/16; 14 stycznia 2021 r., II FSK 2427/20, CBOSA).
Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z treści skargi wynika, że skarżący nie uchybił terminu do wniesienia odwołania. Jego zdaniem decyzja Organu i Instancji nie weszła od obiegu, gdyż nie została mu skutecznie doręczona. Według niego jego żona nie potwierdziła odbioru decyzji. Jej podpis miał być sfałszowany. Te okoliczności skarżący może podnosić w kwestionując postanowienie wydanego w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej,
Natomiast Sąd podzielił stanowisko SKO, że w tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazane bowiem przez niego okoliczności, nie mogą stanowić przyczyny uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od przedmiotowej decyzji.
Wbrew zarzutom skargi – w ocenie Sądu – organ nie naruszył również przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a.. Przepisy kpa nie były stosowane w sprawie podatkowej.
W postępowaniu przed sadem administracyjnym nie jest dopuszczały dowód z opinii biegłego. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może jednak zastąpić postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ogranicza się wyłącznie do dowodu z dokumentu i ma ono charakter wyjątkowy. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów (np. dowodu z przesłuchania stron, dowodu z opinii biegłego) jest niedopuszczalne.
Ponadto kwestia skuteczności doręczania nie może być przedmiotem badania w tej sprawie. Jeżeli zatem stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, na mocy postanowienia wydanego w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, to nieprawidłowości w doręczaniu decyzji powinny być podnoszone w ramach skargi na to postanowienie.
Przepisy kpa nie były stasowane w sprawie podatkowej. Organ nie naruszył art. 228 § 1 pkt 2, gdyż nie był on stosowany w rozpoznawanej sprawie. Z podanych wcześniej przyczyn SKO nie naruszyło art. 162 ordynacji podatkowej. Wskazane przesłanki faktyczne nie pozwalają na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Ze względów przytoczonych wyżej skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.