Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w sprawie przyznania P. B. (dalej jako wnioskodawca, strona, skarżący) płatności rolnośrodowiskowej w kwocie 16.827 zł na rok 2012, w pomniejszonej wysokości.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w 2012r. strona ubiegała się przyznanie płatności:
- 1. w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), do powierzchni 27,09 ha,
- 2. w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3. - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), do powierzchni 12,34 ha,
- 3. w ramach pakietu 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, do powierzchni 7,08 ha,
- 4. w ramach pakietu 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.2 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000, do powierzchni 5,26 ha.
W dniach 6 – 20 listopada 2012r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu, w oparciu o którą stwierdzono niedobory powierzchni skontrolowanych działek rolnych. Następnie na skutek odwołania wnioskodawcy od wyników kontroli przeprowadzono weryfikację przedmiotowej kontroli w dniu 7-8 maja 2013r. tj. ponowny pomiar działek rolnych B, C, D, E, F, J, K, L, N, S, T, X, Z przeprowadzony w obecności pełnomocnika strony.
Organ I instancji wyliczył należną stronie płatność, w oparciu o kontrolę z dnia 6 - 20 listopada 2012r. i kontrolę administracyjną, ustalając powierzchnię użytkowaną rolniczo na 25,16 ha - pakiet 2 - wariant 2.1; 9,44 ha - pakiet 2 - wariant 2.3 oraz 5,38 ha - pakiet 3 - wariant 3.1.1; 4,06 ha- pakiet 3 - wariant 3.1.2.
Dyrektor wskazał, że organ I instancji błędnie przyjął do obliczenia płatności rolnośrodowiskowej, w pakiecie 2 - wariancie 2.3. powierzchnię 9,44 ha oraz w pakiecie 3 - wariancie 3.1.1. powierzchnię 5,38 ha. Jego zdaniem ww. błędnie wskazane powierzchnie, zakwalifikować należy jako błąd rachunkowy. Faktycznie organ I instancji przyjmując niewłaściwe powierzchnie dokonał błędnych wyliczeń, jednakże prawidłowe wartości dla powierzchni użytkowanej rolniczo, jak ustalił organ II instancji - większe o 0,20 ha tj. dla pakietu 2 /wariant 2.3/ 9,64 ha i dla pakietu 3 /wariant 3.1.11 5,58 ha nie mają wpływu na końcowe rozstrzygnięcie.
Organ I instancji prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji powierzchnie użytkowane rolniczo dla poszczególnych działek rolnych. Prawidłowe dane zawarł w zestawieniach tabelarycznych dla ww. pakietów i szczegółowo opisał je w treści decyzji. Jedyna nieścisłość polega na omyłce w sumowaniu całkowitej powierzchni użytkowanej rolniczo w tych dwóch przypadkach. W związku z powyższym nieścisłość ta zostanie skorygowana w niniejszej decyzji i wskazane zostaną prawidłowe wyliczenia, które jak już wyżej wskazano nie mają wpływu na rozstrzygnięcie tj. odmowę przyznania przedmiotowych płatności.
Powierzchnie kwalifikowane do przyznania płatności zostały ustalone w oparciu o treść art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30, dalej jako rozporządzenie Nr 73/2009) oraz art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, dalej jako rozporządzeniem Nr 65/2011), § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U., Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej jako rozporządzenie).
Wnioskodawca podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2008, terminem rozpoczęcia 5-cio letniego okresu zobowiązania jest dzień 1 marca 2008r. Wraz z podjęciem zobowiązania rolnośrodowiskowego, strona winna corocznie składać wniosek w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Elementy składające się na zobowiązanie rolnośrodowiskowe kształtowane są przez pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolno środowiskowej oraz wydaną na jego podstawie decyzję. Dla strony postępowania rok 2008 był pierwszym, w którym ubiegała się o płatność rolnośrodowiskową, a co za tym idzie rokiem, od którego zaczęło się zobowiązanie rolnośrodowiskowe.
Zgodnie z § 46 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361), w niniejszym przypadku zastosowanie ma nadal ww. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r., a co za tym idzie podstawowymi wymogami, które winien spełnić rolnik ubiegający się o płatności rolnośrodowiskowe są wymogi z § 3 ust. 1 i § 4 ust. 2 rozporządzenia, szczegółowo określone w stosunku do poszczególnych pakietów w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
W ocenie Dyrektora, uwzględniając przeprowadzoną w gospodarstwie strony kontrolę ma miejscu z dnia 6- 20 listopada 2012r. i kontrolę administracyjną należało przyznać stronie płatności rolnośrodowiskowe: pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne - wariant 2.1., biorąc pod uwagę załącznik Nr 5 do rozporządzenia, art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 65/2011, w wysokości 16.827 zł; zaś za pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne - wariant 2.3., pakiet 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone - wariant 3.1.1 oraz pakiet 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone - wariant 3.1.2, biorąc pod uwagę art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 65/2011, odmówić przyznania płatności.
Podniesiono, że przy ustalaniu powierzchni uwzględniono tylko wyniki kontroli na miejscu z dnia 6-20 listopada 2012r., a nie wyniki z weryfikacji z dnia 7-8 maja 2013r., gdyż stwierdzono, że od pierwotnej kontroli wykonane zostały czynności mające przywrócić działki do użytkowania rolniczego zgodnego z zasadami dobrej kultury rolnej. Rolnik dokonał tak idącej ingerencji w działki rolne, że wynik pomiarów z weryfikacji kontroli rolnośrodowiskowej (maj 2013r.), nie odzwierciedla sytuacji panującej na działkach w dniu kontroli rolnośrodowiskowej (listopad 2012r.). Dowodem na wykonanie czynności rekultywacyjnych było m.in. usunięcie powierzchni nieskoszonej pozostawionej w 2012r. oraz to, że na działkach widoczne były także karpy świeżo ściętych drzew, zakrzaczeń. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego zasadnym było uwzględnienie jako odwodu użytkowania gruntów rolnych jedynie wyników pierwotnej kontroli ma miejscu przeprowadzonej w roku 2012. Dodatkowo wyjaśnienia Biura Kontroli na Miejscu skierowane do strony wyjaśniły zasadność skorygowania błędów rachunkowych w raporcie z kontroli, skorygowania daty zakończenia czynności kontrolnych, daty otrzymania i podpisania raportu.
Zatem zdaniem organ II instancji błędy w raporcie zostały skorygowane w sposób właściwy tj. skreślone-podano prawidłowe wartości i zaparafowano. BKM dokonało uczytelnienia raportu wersji papierowej i nowo wydany raport /wraz z oryginałem raportu polowego, kopii uczytelnionego i polowego raportu przekazano stronie celem zapoznania i podpisania. Wyjaśnione zostały zasady wykonywania pomiarów w trakcie kontroli kwalifikowalności powierzchni w kontekście pomiarów geodezyjnych. Wyjaśniono zasady kwalifikowania w gospodarstwie ekologicznym obszarów znajdujących się pod oczkami wodnymi i zadrzewieniami. Dlatego też organ II instancji uznał, że nie ma podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli gospodarstwa odwołującego i dokonania korekty wyników wykonanej kontroli.
Organ I instancji zasadnie wyjaśnił stronie ustalone powierzchnie użytkowane rolniczo po weryfikacji w ramach zastosowanego w kontroli na miejscu kodu DR 50 /granice uprawy wykraczają poza granice działki/ek referencyjnej/ych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej tj. dla działek rolnych E, X, R, J, F, H, K, N. Ponadto w kontroli administracyjnej wniosku organ I instancji zweryfikował powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą dla działek rolnych U i V. Zdaniem Dyrektora zgromadzony materiał dowodowy w sprawie areału uprawnionego do przyznania płatności jest kompletny i pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, a postępowanie dowodowe nie wymaga uzupełnienia.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316, dalej jako rozporządzenie Nr 1122/2009) i art. 4 ust 7 rozporządzeniem Nr 65/2011, obecność producenta rolnego podczas dokonywania pomiarów przez inspektorów terenowych nie jest obligatoryjna, tym samym zarzut skarżącego dotyczący braku obecności przy pomiarach nie zasługuje na uwzględnienie i nie miał wpływu na jakość przeprowadzonej kontroli na miejscu. Po przeprowadzonej wizytacji terenowej działek rolnych oraz obróbce formalnej raportu wyniki kontroli zostały z pełnomocnikiem strony szczegółowo omówione.
Zatem stan gruntów zadeklarowanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności został oceniony w rzeczywistości. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to powierzchnia działki ewidencyjnej, wykorzystywana do celów rolniczych (pod uprawy rolne). Oznacza to, że należy odliczyć od niej powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze.
Dodatkowo organ podniósł, że wnioskodawca podpisując wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz o każdej zmianie w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Strona nie poinformowała organu, że wniosek jest nieprawidłowy lub się zdezaktualizował. Dopiero w pisemnych uwagach do wyniku kontroli z dnia 6 - 20 listopada 2012r. podniosła, że nie zgadza się z powierzchnią zakwalifikowaną do przyznania płatności. Tymczasem kontrola na miejscu wraz z wykonaną wówczas dokumentacją fotograficzną potwierdza, że grunty rolne nie były użytkowane rolniczo zgodnie z deklaracją we wniosku, o czym strona nie poinformowała organu.
Zgodnie z powyższymi ustaleniami oraz faktem nieprzedłożenia przez stronę w toku przeprowadzonego postępowania żadnych dowodów na potwierdzenie prawidłowości deklaracji przedstawionej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, nie ma zdaniem organu odwoławczego zastosowania w niniejszej sprawie art. 73 rozporządzenia Nr 1122/2009r, który stanowi o wyjątkach od stosowania obniżek i wykluczeń. Strona nie wykazała bowiem, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.
Stosownie do przepisu art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.), w sytuacji, gdy producent rolny nie zgadza się z pomiarami działek rolnych dokonanych przez ARiMR powinien dostarczyć dokumenty, tj. aktualne pomiary dokonane przez uprawnionego geodetę, na podkładzie mapowym potwierdzające jego deklarację we wniosku, bądź inną dokumentację bezwzględnie potwierdzającą użytkowanie rolnicze wnioskowanych do przyznania płatności gruntów rolnych. W niniejszej sprawie, producent rolny nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie prawidłowości deklaracji we wniosku. Zatem jedynie przeprowadzona w 2012r. kontrola odzwierciedla ówczesny stan gruntów rolnych.
W ocenie organu II instancji zgromadzony przed organem pierwszej instancji materiał dowodowy jest wystarczający i odpowiedni do rozpatrzenia go w oparciu o istniejący w dniu orzekania stan prawny. Zgromadzone dowody zostały w poprawny sposób ocenione, a stan sprawy wyjaśniony oraz rozważony zgodnie z treścią art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej jako kpa).
Skargę na w/w decyzję wniósł skarżący, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna ze stanem faktycznym upraw oraz pomiarów w gospodarstwie. W raportach były skreślenia, poprzemieniane daty, zmieniane symbole oraz naliczenia. Występowała opieszałość w przekazywaniu dokumentów i nieterminowe udzielanie odpowiedzi na podania, zwlekano z przeprowadzeniem rekontroli.
Zdaniem skarżącego sposób przeprowadzenia kontroli (z samochodu) spowodował, że była ona niewiarygodna o czym świadczy kontrola przeprowadzona w jego obecności i bez użycia samochodu. W pomiarach z samochodu i raportach nie uwzględniono dopuszczalnej ilości drzew, czy rowów melioracyjnych. To wszystko spowodowało, że nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego. Nie udzielono skarżącemu bezzwłocznie informacji odnośnie pomiarów tylko po weryfikacji. Nie poinformowano go, że może powołać geodetę aby sprawdzić pomiary z kontroli.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. w Dz. U. z 2012r., poz. 270, cyt. dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga,jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Prawidłowe poczynienie ustaleń faktycznych jest warunkiem właściwej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że w niektórych sytuacjach zakres niezbędnych ustaleń faktycznych i ich ocena są konsekwencją przyjętej wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w sprawie. Nadto zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń fatycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji.
Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że jest ona zgodna z prawem.
Skarżący kwestionuje poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne dotyczące powierzchni działek uprawniających do otrzymania płatności. Tymczasem w ocenie sądu zarzut ten należy uznać za niezasadny. Organy prawidłowo zastosowały art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
W toku postępowania organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i na jego podstawie oceniły, jakie okoliczności zostały udowodnione. Wnioski wyprowadzone z tak zgromadzonego materiału dowodowego są spójne i logiczne, czego odzwierciedleniem są uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie decyzji, zarówno organu I jaki i II instancji jest zgodne z art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa.
W szczególności organ odwoławczy wykazał, że przyznanie skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne - wariant 2.1., winno nastąpić w wysokości 16.827 zł; zaś za pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne - wariant 2.3., pakiet 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone - wariant 3.1.1 oraz pakiet 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone - wariant 3.1.2, płatności nie mogły zostać przyznane, zgodnie z warunkami określonymi w art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 65/2011. Przedmiotowe powierzchnie kwalifikowane do przyznania płatności zostały ustalone w oparciu o treść rozporządzenia Nr 73/2009, rozporządzenia Nr 1122/2009 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r.
Podkreślić jednakże należy, czego zdaje się nie dostrzega strona skarżąca, że na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, istotniej zmianie ulegają obowiązki organu przed którym toczy się postępowanie i pozycja strony, w stosunku do reguł określonych w kpa. W szczególności różnica polega na fakcie, że organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Nie stosuje się w tym postępowaniu art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała.
Ponadto, zgodnie z ust. 3 art. 21 ustawy, strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe wskazuje, że to na rolniku, który złożył wniosek o płatności, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwania. Tym samym zarzut skarżącego dotyczący braku informowania o możliwości weryfikacji stwierdzonej powierzchni oraz braku pouczania strony przez organ należy uznać za niezasadny.
Ograniczenie stosowania pewnych zasad określonych przepisami kpa wynika z tego, że zasadnicze kwestie związane ze składaniem wniosków, wymogów jakie muszą być spełnione przez wnioskodawców, terminy ich składania i tryb załatwiania przez Agencję regulowane są przez powołane wyżej rozporządzenie Nr 1122/2009. W szczególności rozporządzenie stanowi o obowiązku przeprowadzania kontroli wniosków i określa tryb oraz zasady kontroli.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.
Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, c) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
Wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności obliguje organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych w nim informacji przez wnioskodawcę. Szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach wyłącza obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzania czynności kontrolnych. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 27 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009). Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym.
Tym samym podkreślić należy, że udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony, czego nie kwestionuje zresztą strona skarżąca.
Prawodawca dopuszcza możliwość popełnienia błędu w treści wniosku o płatność wprowadza jednak wymogi, aby można było zrezygnować ze zmniejszeń i wykluczeń. Zgodnie z art. 73 rozporządzenia Nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto, zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz, że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.
Zdaniem sądu w niniejszej sprawie, jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, nie wystąpiły przesłanki do zastosowania zmniejszeń i wykluczeń. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby zaistniałe nieprawidłowości nie wynikały z jej winy, poza kwestionowaniem powierzchni działek faktycznie użytkowanych rolniczo stwierdzonej na podstawie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach 6-20 listopad 2012r. Jak prawidłowo uznał bowiem organ odwoławczy, nie można przyjąć powierzchni z weryfikacji kontroli przeprowadzonej w obecności pełnomocnika strony z 7-8 maja 2013r., gdyż rolnik dokonał tak daleko idącej ingerencji w działki rolne (usunięcie powierzchni nieskoszonej pozostawionej w 2012r., karpy świeżo ściętych drzew, zakrzaczeń), że wynik pomiarów nie odzwierciedla sytuacji panującej na działkach w dniu kwestionowanej kontroli rolnośrodowiskowej w listopadzie 2012r. Raport z czynności kontrolnych z daty 6- 20 listopada 2012r. zawiera dokumentację fotograficzną, szkice pomiarów zapisane na nośnikach optycznych, na których widoczne są powierzchnie niekwalifikujące się do płatności, a zadeklarowane przez skarżącego do płatności rolnośrodowiskowej oraz linie pomiarów uprawy.
Wyniki utrwalone w protokołach kontroli i dokumentacji fotograficznej ponad wszelką wątpliwość świadczą o tym, że skarżący zgłosił we wniosku powierzchnię działek rolnych, jako uprawnionych do płatności, niezgodną z rzeczywistością. Dokumentację tę organy wykorzystały następnie, ustalając powierzchnie stwierdzoną działek rolnych w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Skarżący nie przedstawił zaś żadnych dowodów mogących podważyć te ustalenia. Nie stanowi argumentu w sprawie zarzut skarżącego o nieuwzględnieniu przez organ faktu, że wyniki pomiaru dokonywane "bez samochodu" potwierdzają wskazywaną przez niego powierzchnię oraz, że organ nie uwzględnił dopuszczalnej ilości drzew oraz rowów melioracyjnych. Jak prawidłowo wskazał bowiem organ odwoławczy powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to powierzchnia działki ewidencyjnej wykorzystywanej do celów rolniczych (pod uprawy) rolne).
Tym samym działki takie muszą być faktycznie użytkowane rolniczo. Wskazać należy, że powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo. Tym samym działka rolna i działka ewidencyjna to zupełnie odrębne pojęcia, służące innym celom. Działka rolna to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Działka ewidencyjna zaś to wyodrębniony geodezyjnie obszar ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Spór w niniejszej sprawie nie toczy się jedynie o fizyczną powierzchnię zgłoszoną do uzyskania płatności, lecz o to co się na tej powierzchni faktycznie znajdowało w 2012r., a o tym świadczy jedynie kontrola przeprowadzona w dniach 6 – 20 listopada 2012r.
Przed rekontrolą z 7-8 maja 2013r. dokonano bowiem tak daleko idących zmian, że nie można było stwierdzić na jej podstawie podważać stanu działek faktycznie użytkowanych rolniczo w 2012 roku. Tymczasem faktem oczywistym jest, że w roku 2013 faktyczne obszary poszczególnych upraw mogą zdecydowanie różnić się od stanu z roku 2012. O kwalifikacji działek rolnych do płatności świadczy nie tylko sama powierzchnia działek ale również utrzymanie ich przez cały rok w dobrej kulturze rolnej.
Jak podkreśla się bowiem, w orzecznictwie płatności przysługują producentom rolnym, którzy zgłosili grunty spełniające wymóg kwalifikowalności. Jeżeli skarżący nie dba o zgłaszaną działkę dopuszczając do jej porośnięcia krzewami lub nawet drzewami, nie zasługuje na dobrodziejstwo wynikające z pomocy finansowej przyznawanej do gruntów rolnych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1609/12 dostępny w bazie www.orzeczenia.nsa.pl).
Mając powyższe na względzie wskazać należy, że konsekwencją uznania, iż stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, jest stwierdzenie prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów prawa materialnego, a tym samy prawidłowe ustalenie kwoty płatności rolnośrodowiskowych do poszczególnych pakietów na rok 2012.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.