Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 115, art. 115 b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2005 r., Dz.U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w skrócie ueg, w sprawie egzekucji z nieruchomości prowadzonej z wniosku wierzyciela hipotecznego Naczelnika Urzędu Skarbowego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach "[...]" i "[...]" do majątku R. i A. M. sporządził w dniu "[...]" plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości.
Jednocześnie powołując się na art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ pouczył, że na plan podziału wierzycielowi przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.
Powyższy plan został doręczony R. i A. M. w dniu 14 czerwca 2012 r. Pismem z dnia 21.06.2012 r. (data nadania) R. i A. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na odrzucenie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że Sądy administracyjne zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę sądową zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Kontrola ta sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie istotne jest rozstrzygnięcie, co do formy, jaką winien przyjąć plan podziału – a więc de facto formy, w jakiej organ powinien się wypowiedzieć co do sposobu podziału uzyskanej kwoty. Należy bowiem zauważyć, że w obowiązującym stanie prawnym organ egzekucyjny ma obowiązek wydania postanowienia w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji w wypadku określonym w art. 115a ueg, tj. w razie zbiegu egzekucji. Zgodnie z ww. przepisem, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, na które przysługuje zażalenie. Nie budzi zatem wątpliwości, że wierzyciele będący w zbiegu mają wówczas prawo kwestionować na drodze administracyjnej rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w kwestii przypadających im z wyegzekwowanej kwoty należności. W konsekwencji wierzycielom tym służy również prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienie zapadłe w tym przedmiocie - na podstawnie art. 3 § 2 pkt 3 p.p. s.a.
Należy natomiast zauważyć, że obowiązek organu egzekucyjnego w zakresie dokonania podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości został jedynie ogólnie wyznaczony w art. 115 b, stanowiącym iż "organ egzekucyjny sporządza plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości niezwłocznie, gdy postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości staje się ostateczne". Ustawa milczy co do formy powyższego planu.
W związku z tym, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 17 § 1 ueg, o ile przepisy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (T.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - (art. 18 ueg).
W świetle ww. ogólnej reguły należy stwierdzić, iż również w przypadku sporządzenia planu podziału na podstawie art. 115b ueg postanowienie będzie właściwą formą wypowiedzi organu. Powyższy pogląd reprezentowany jest także w literaturze przedmiotu (patrz: System egzekucji administracyjnej pod red. J. Niczyporuka, S. Fundowicza, J. Radwanowicz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 s. 442, Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz 2006, LexisNexis Warszawa 2006, s.386.).
Jednocześnie należy zauważyć, że na postanowienie wydane na podstawie art. 115 b ueg nie służyły zażalenie. Przepisy ustawy są bowiem w tym względzie jednoznaczne. W myśl art. 17 zdanie drugie ueg, na postanowienie organu egzekucyjnego służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Z przepisów ustawy wynika, że plan podziału sporządzony w sytuacji zbiegu egzekucji ma formę postanowienia, na które służy zażalenie (art. 115a ueg). Brak jest analogicznego przepisu w odniesieniu do planu podziału wydanego na podstawie art. 115 b.
Tym samym, zdaniem Sądu, na postanowienie zawierające plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości (art. 115 b ueg), nie przysługuje skarga do Sądu. Stosownie bowiem do 3§2 pkt 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Mając na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że przedmiot niniejszej sprawy – plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych powołanych do rozpoznania spraw administracyjnych. Przepis art. 58 § 1 p.p.s.a. przewiduje natomiast, że sąd odrzuci skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Jednocześnie wskazać należy, że pomimo błędnego pouczenia co do środków zaskarżenia zawartego w postanowieniu z dnia "[...]", należy zaznaczyć że ustawodawca w art. 54 §1 ueg przewidział możliwość wniesienia przez zobowiązanego skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Zgodzić się przy tym należy z poglądem wyrażonym w literaturze, że: "przedmiotem zaskarżenia mogą być czynności egzekucyjne, na które nie przysługuje inny środek prawny, np. zarzut lub zażalenia czy wniosek o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego" (Z.Leoński (w:) R. Hauser, Z.Leoński, A,Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Wyd. Beck, Warszawa 2005., s. 152.).
Zdaniem Sądu, taki rodzaj skargi przysługiwał skarżącym, natomiast stosownie natomiast do art. 54 § 5 ueg, w sprawie skargi postanowienia wydaje organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie, a zatem także skarga do sądu administracyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.