Uzasadnienie
R. A. w związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargą z dnia 25 marca 2011 r., na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wymienionej wyżej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r. w wysokości 146.334 zł. W uzasadnieniu podniosła, iż natychmiastowe wykonanie decyzji będzie skutkować trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej prowadzonej przez męża, J. A. działalności gospodarczej, a ponadto spowoduje zniweczenie Jego wysiłków, które podejmuje na rzecz odzyskania udziału w rynku usług "[...]" od 2001 r.. Ponoszone do tego czasu straty są pokrywane z oszczędności stanowiących dorobek życia zawodowego.
Strata za 2010 r. wyniosła 18.623,60 zł, zaś za okres styczeń – luty 2011 r. – 9.824,87 zł. Wykonanie decyzji będzie się również wiązało z wystąpieniem nieodwracalnych skutków w postaci wstrzymania płatności rat leasingowych dotyczących maszyn, co będzie się wiązać z utratą wartości dotychczas nabytych praw majątkowych. Ponadto strona podniosła, że wstrzymanie wykonania decyzji nie narusza interesu publicznego, gdyż cała kwota zaległości podatkowych została zabezpieczona hipoteka przymusową.
Pismem z dnia 17 maja 2011 r. skarżąca, ponawiając skierowany do Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazała, że wszczęto wobec niej egzekucję pomimo dokonania uprzedniego zabezpieczenia roszczeń podatkowych poprzez wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej na należącej do skarżącego nieruchomości, której wartość przekracza w znaczący sposób wysokość ustalonych przez organy zobowiązań podatkowych. Podniosła też, że dokonano zajęcia rachunku bankowego przedsiębiorstwa i przystąpiono do egzekucji z maszyn, w tym z fotolabu. Tymczasem każda forma utrudnienia korzystania z tego urządzenia wiąże się z natychmiastowym zakończeniem prowadzonej od 46 lat działalności gospodarczej, która jest jedynym źródłem utrzymania obojga małżonków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powołanego przepisu wynika, iż wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.
W ukształtowanym na gruncie powołanego przepisu orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że "szkoda", o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Natomiast odnośnie pojęcia "trudnych do odwrócenia skutków" zwraca się uwagę, iż dotyczy ono takich prawnych lub faktycznych skutków, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13.05.2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl). Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, przy czym przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine, posługując się zwrotem "zachodzi niebezpieczeństwo", wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (postanowienie NSA z 30.06.2010 r., sygn. akt I GZ 196/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl).
Na tle powyższej wykładni Sąd uznał, iż w powołanych przez skarżącą okolicznościach, związanych m.in. z rozmiarami prowadzonej działalności gospodarczej i ponoszonymi, od 2001r. stratami, obowiązek zapłaty znacznej kwoty zobowiązania podatkowego (146.334 zł) może skutkować drastycznym pogorszeniem sytuacji życiowej obojga małżonków i utratą płynności finansowej. Tym bardziej w sytuacji, gdy względem nich prowadzone są postępowania w zakresie ustalenia wysokości podatku za inne okresy, zaś kwota zaległości podatkowych spornego roku została zabezpieczona hipoteką przymusową. Należy też mieć na uwadze, że wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., tut. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargi J. i R. A. na wydane w podobnym stanie faktycznym decyzje organu podatkowego w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r..
W tym kontekście jako uzasadnione jawią się zaprezentowane we wniosku uwagi o istnieniu realnego zagrożenia powstania trudności w prowadzonej działalności. To z kolei determinuje uznanie, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a zarazem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a..
Należy jednocześnie nadmienić, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.