Uzasadnienie
T.U. – W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wierzytelności.
Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem z dnia 20 czerwca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i pełnoletnim synem. Łączny dochód miesięczny rodziny z tytułu świadczenia emerytalnego skarżącej i rentowego jej męża wynosi 1.205,59 zł. Syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżąca jest właścicielem domu o powierzchni 160 m2, działki rolnej o powierzchni 0,47 ha oraz nieczynnego od 1990 r. obiektu szklarniowego o powierzchni 600 m2. Innego majątku nie posiada. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, iż do obowiązkowych opłat i kosztów utrzymania rodziny należą wydatki na podatek od nieruchomości, energię elektryczną, ogrzewanie domu, telefon, wywóz odpadów stałych, środki czystości, lekarstwa oraz wyżywienie.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącej – F.W. wyraził swoje niezadowolenie z powodu wezwania go do dostarczenia dodatkowych dokumentów i informacji. Wskazał, że zgromadzenie żądanych dokumentów zajęłoby mu ok. 1 m – ca i wymagałoby poniesienia kosztów. Podniósł, iż kwestia posiadania rachunków bankowych została wyjaśniona w formularzu PPF. Ponadto wskazał, że nie ma podstaw do ujawnienia rachunków bankowych członków rodziny. Odnośnie posiadanej działki rolnej podał, iż jest ona zabudowana budynkiem mieszkalnym i obiektami szklarniowymi, zaś jej pozostała część wykorzystywana jest jako ogród oraz służy rekreacji. Wyjaśnił ponadto, iż nie uzyskuje żadnych dochodów w związku z posiadaniem tej działki.
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw, w którym nie zgadzając się z powołanym rozstrzygnięciem wskazał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny ze względu na skomplikowany charakter sprawy i zasadność skargi. Dalej strona zarzuciła postanowieniu przekroczenie granicy swobodnej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części zwanej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do § 2 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przedstawione przez skarżącą okoliczności, dotyczące jej sytuacji finansowej i osobistej, pozwoliły stwierdzić, iż złożony przez nią wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Nie sposób bowiem przyjąć, że wnioskodawczyni będzie w stanie ponieść koszty sądowe oraz koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, w której jej 3 – osobowa rodzina dysponuje dochodem w postaci emerytury i renty w łącznej wysokości 1.205,59 zł miesięcznie, pozwalającym jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych. Uwzględniając powyższe okoliczności, uznać należy, że strona nie miała możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności celem poniesienia kosztów postępowania.
W tej sytuacji należało przyjąć, że zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co wnosiła strona. Odmowa przyznania prawa pomocy w powołanych wyżej okolicznościach powodowałaby bowiem ograniczenia w realizacji zasady prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.