Uzasadnienie
M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w O. (dalej jako spółka, strona, skarżąca), reprezentowana przez likwidatora A. K. (dalej jako likwidator) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 7 sierpnia 2025 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Wskutek wezwania z 5 listopada 2025 r. do usunięcia braków formalnych skargi likwidator podał numer KRS skarżącej i przedłożył dokumenty: sprostowanie do protokołu zgromadzenia wspólników z 23 grudnia 2024 r. ustanawiającego go likwidatorem spółki, kopię wniosku o zmianę danych spółki w KRS oraz informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców – stan na dzień 28 listopada 2025 r. (k. 19-25 akt sądowych).
Po załatwieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy i uzupełnieniu braków fiskalnych skargi, na podstawie zarządzenia sądowego z 2 kwietnia 2026 r. wezwano likwidatora do usunięcia braków w składzie organów spółki poprzez przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikało podjęcie działań zmierzających do powołania likwidatora bądź składu organów reprezentacji spółki (w KRS nie została ujawniona żadna osoba jako organ spółki), w terminie trzech miesięcy pod rygorem zniesienia postępowania sądowego zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", i umorzenia postępowania. Wezwanie zostało uznane za doręczone z dniem 28 kwietnia 2026 r. (k. 34-42 akt sądowych).
W odpowiedzi na wezwanie Sądu udzielonej 19 czerwca 2026 r. (data oddania w Biurze Podawczym Sądu) A. K. poinformował, że spółka posiada likwidatora powołanego na zgromadzeniu wspólników 23 grudnia 2024 r. i z nieznanych przyczyn KRS nie wpisał likwidatora. Do pisma dołączono wydruk postanowienia Sądu Rejonowego w Olsztynie VIII Wydział Gospodarczy KRS z 27 maja 2025 r. w zakresie wniosku spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, a ponadto ponownie nadesłano sprostowanie do protokołu zgromadzenia wspólników z 23 grudnia 2024 r. (k. 44-47).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Stosownie zaś do art. 31 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Natomiast w myśl art. 31 § 3 tej ustawy, jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie w zakresie, w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.
Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie braki w zakresie zdolności procesowej strony miały charakter usuwalny, sąd na podstawie art. 31 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., wyznaczył termin do ich usunięcia. Pomimo wezwań z 5 listopada 2025 r. i z 2 kwietnia 2026 r. wnoszący nie przedłożył dokumentacji, z której wynikało podjęcie działań zmierzających do powołania likwidatora bądź składu organów reprezentacji spółki. Przedstawiane sprostowanie protokołu z 23 grudnia 2024 r. ustanawiającego A. K. likwidatorem spółki okazało się niewystarczające do uznania dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez organy spółki albo osobę uprawnioną do działania w jej imieniu. Udzielona przez wnoszącego skargę w dniu 19 czerwca 2026 r. informacja, że z nieznanych przyczyn KRS nie wpisał likwidatora, nie pozwala na formalne uznanie A. K. za likwidatora spółki i w dalszej konsekwencji za osobę uprawnioną do występowania w imieniu spółki i wywodzenia skargi do Sądu.
Niewystarczające jest bowiem przedkładanie Sądowi dokumentacji potwierdzającej podjęcie działań zmierzających do powołania likwidatora bądź składu organów reprezentacji spółki w sytuacji, gdy KRS nie wpisuje likwidatora.
Przypomnieć należy, że postępowanie sądowe nie może się toczyć, gdy będąca jego stroną spółka nie ma właściwej reprezentacji i nie może w związku z tym działać w tym postępowaniu. Konieczne zatem stało się zniesienie postępowania sądowego w całości.
Jak podkreśla się w doktrynie, pojęcie zniesienia postępowania, jakim ustawodawca posłużył się w powołanym wyżej przepisie, oznacza uznanie tego postępowania za niebyłe (w całości lub w części) zarówno w zakresie czynności procesowych stron, jak i czynności sądu. W razie zniesienia postępowania, na skutek czego dokonane przez stronę czynności zostaną uznane za niebyłe, może także wystąpić potrzeba wydania odpowiedniego postanowienia kończącego postępowanie (o odrzuceniu skargi – art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., umorzeniu postępowania – art. 161 § 1 pkt 2 lub 3 p.p.s.a.). Wskazuje na to końcowa część przepisu art. 31 § 3 p.p.s.a. (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el. 2021, art. 31).
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Art. 58 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony.
W niniejszej sprawie, wobec doręczenia wezwania 28 kwietnia 2026 r. termin do uzupełnienia braku upływał z dniem 28 lipca 2026 r. Pomimo udzielenia odpowiedzi 19 czerwca 2026 r., a więc w wyznaczonym przez Sąd terminie trzech miesięcy, omówiony wyżej brak nie został uzupełniony. Nie pozwala na uznanie wykonania wezwania udzielona przez wnoszącego skargę informacja, że z nieznanych przyczyn KRS nie wpisał likwidatora, co wyjaśnił już Sąd powyżej. Wobec tego nie przedłożono do akt sprawy stosownego dokumentu, z którego wynika podjęcie działań zmierzających do powołania likwidatora bądź składu organów reprezentacji spółki, a w KRS nie została ujawniona żadna osoba jako organ spółki. W składzie organów spółki będącej stroną skarżącą zachodzą więc braki uniemożliwiające jej działanie.
Niewykazanie powyższego umocowania sprawiło, że skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5, § 2 i § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1. sentencji.
W związku ze spełnieniem się przesłanki, o której mowa w art. 31 § 3 p.p.s.a., uzasadniającej zniesienie postępowania, mając na uwadze, że brak ten istniał już przed wniesieniem skargi do Sądu - postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało znieść w całości, o czym Sąd orzekł w pkt 2. sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3. sentencji znalazło swoje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.