Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 października 2022 r. Dyrektor Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej jako Dyrektor, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olecku (dalej jako Kierownik, organ I instancji) z 9 sierpnia 2022 r. przyznającą G. P. (dalej jako strona, producent, skarżąca) pomoc w formie refundacji wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa) o wartości brutto 35.876,31 zł oraz odmawiającą przyznania pomocy finansowej w kwocie 21.021,12 zł.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 22 lipca 2022r. do Biura Powiatowego wpłynął Wniosek o udzielenie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie na refundację do 50% wydatków poniesionych na: kosiarkę K., wykaszarkę spalinową H., pilarkę spalinową H., foto pułapkę kamery leśnej oraz usługę transportową przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa).
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor wskazał, że zasady udzielania pomocy finansowej o charakterze pomocy de mimis w rolnictwie na refundację do 50% wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa) zostały określone w § 13e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej jako rozporządzenie).
Producent wystąpił o przyznanie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie, w kwocie 56.897,43 zł, co stanowiło 50% wydatków poniesionych przez stronę w roku kalendarzowym 2022 r. na zakup: mat dezynfekcyjnych; sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub derafyzacyjnych; odzieży ochronnej i obuwia ochronnego; zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych; przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach, mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne - w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń.
W ocenie organu odwoławczego zasadnie organ I instancji uznał, że niektóre koszty poniesione przez stronę nie spełniały warunków do przyznania pomocy określonej w § 13e rozporządzenia tj. koszty: kosiarki K., wykaszarki spalinowej H., pilarki spalinowej H., wykaszarki spalinowej H., fotopułapki kamery leśnej, usługi transportowej. Zgodnie z § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia należy zabezpieczyć budynki, w których utrzymywane są świnie, przed dostępem zwierząt domowych. Zakupione zaś urządzenia w żaden sposób nie zabezpieczają budynków przed dostępem zwierząt wolno żyjących i domowych.
Odnośnie twierdzenia strony, że producenta świń obowiązują wytyczne GLW podkreślono, że każda działalność wiąże się z ryzykiem przestrzegania określonych wytycznych.
Powyższą decyzję zaskarżyła w całości strona wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zarzucając naruszenie przepisu § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia mającego bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającego na tym, że zakupu: kosiarki K., wykaszarki spalinowej H., pilarki spalinowej H., wykaszarki spalinowej H., fotopułapki kamery leśnej, usługi transportowej nie zakwalifikowano do przyznania pomocy.
W uzasadnieniu podniesiono, że w sprawie bezsporne jest, że skarżąca prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie i poniosła wydatki jako producent rolny, które zostały w sposób prawidłowy udokumentowane. Dlatego doszło do ich nieprawidłowego zakwestionowania.
Przy wydaniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy pominął prawo budowlane, rozporządzenie wykonawcze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie; plany bioasekuracji gospodarstwa rolnego skarżącej oraz zalecenia GLW i nie wziął pod uwagę realiów prowadzenia hodowli zwierząt oraz nie ustalił należycie stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżąca nie ustosunkowała się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Skarga okazała się bezzasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 217) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja – o ile nie zachodzą warunki z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 – może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej jest zaskarżona w całości decyzja Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z 27 października 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olecku przyznającą G. P. pomoc w formie refundacji wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (sus scrofa) o wartości brutto 35.876,31 zł oraz odmawiającą przyznania pomocy finansowej w kwocie 21.021,12 zł.
Istota sporu dotyczy tego, czy w ramach pomocy finansowej przyznanej przez organ w oparciu o § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa możliwe jest refundowanie przedmiotów i usług przedłożonych do dofinansowania przez skarżącą takich jak:
- - Kosiarka K. (Faktura VAT [...] poz. 1, wartość netto 34741,00 zł);
- - Wykaszarka spalinowej H. (Faktura VAT [...] poz. 1, wartość netto 1869,11 zł);
- - Pilarka spalinowa H. (Faktura VAT [...] poz. 2, wartość netto 1869,11 zł);
- - Wykaszarka spalinowa H. (Faktura VAT [...] poz. 3, wartość netto 2722,76 zł);
- - Fotopułapka kamera leśna 3.5 [...] (Faktura VAT [...] poz. 1, wartość netto 690,24 zł);
- - Usługa transportowa (faktura VAT nr [...] poz. 1, wartość netto 150,00 zł).
Organ wyżej wymienionych pozycji nie zakwalifikował do przyznania pomocy. W ocenie Sądu rozstrzygając zaistniały spór rację należy przyznać organowi.
Zgodnie z § 13e ust. 1 rozporządzenia, Agencja udziela corocznie pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług - według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych - według ceny netto, poniesionych w danym roku kalendarzowym, na:
- 1) zakup mat dezynfekcyjnych;
- 2) zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych;
- 3) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego;
- 4) zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych (§ 13e ust. 3).
W ocenie Sądu stanowisko organu jest trafne i zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że użyte przez prawodawcę w § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., sformułowanie "zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie" zawiera dwie okoliczności podlegające ustaleniu. Pierwszą jest okoliczność dotycząca "zabezpieczenia", czyli wykonania takiego działania, które pozostawi w terenie widoczny jego skutek, materializujący uniemożliwienie zwierzętom domowym dostępu do budynków, w których utrzymywane są świnie. Prawodawca nie określa formy i treści takiego działania. Niewątpliwie może nim być wykonanie ogrodzenia właściwego terenu. Drugą okoliczność, konieczną do ustalenia, stanowi prawodawcze określenie odnoszące się do zabezpieczenia "budynków, w których są utrzymywane świnie". Określenie to odnosi się zarówno do "budynku" (chlewni) jak i do "utrzymywania świń". "Utrzymywanie świń" wymaga niewątpliwie działań dotyczących dostarczania im karmy i odprowadzenia ich odchodów.
Zatem jeżeli budynek, w którym przebywają świnie jest funkcjonalnie powiązany z budowlami znajdującymi się w bezpośredniej z nim odległości i służącymi do "utrzymywania świń" (silosy paszowe i zbiorniki na gnojowice), to niewątpliwie powinno to być uwzględnione przy celowościowej, funkcjonalnej wykładni § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.
Wskazane do refundacji kosiarki oraz wykaszarki (Kosiarka K.; Wykaszarki spalinowej H.; Pilarki spalinowej H.; Wykaszarki spalinowej H.; Fotopułapki kamery leśnej 3.5 [...]) nie mieszczą się w sposób oczywisty w dyspozycji przywołanych przepisów.
W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się także, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek, by udzielane informacje były zgodne z rzeczywistością. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności, odpowiada występująca o nie strona. Rozpatrywanie przez organ wniosków o przyznanie płatności odbywa się zatem w systemie bazującym z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej – na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli (por. wyroki NSA: z 8 stycznia 2020 r., I GSK 1587/18; z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19; z 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18).
Zdaniem Sądu, ustalenia stanu faktycznego znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy i zostały należycie opisane w decyzjach organów obu instancji. Organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, wnikliwie rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, w tym materiał przedstawiony przez stronę skarżącą, i na podstawie jego całokształtu trafnie oceniły okoliczności faktyczne, czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.