Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z "[...]" r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania O.O., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w przedmiocie przyznania pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości w kwocie 18 501,80 zł.
W dniu 30 maja 2019 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) został złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus wniosek O.O. o przyznanie płatności na rok 2019 (dalej jako eWniosek). Strona ubiegała się m.in. o przyznanie pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) - wniosek o wypłatę do działek rolnych: ZD i ZE o łącznej powierzchni 14,35 ha, położonych na działkach ewidencyjnych: nr 2"[...]"/1, i nr 2"[...]"/2 w obrębie A., gmina B., powiat "[...]", woj. "[...]".
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U 2016, poz. 153 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW", pomoc na zalesianie obejmuje:
- 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;
- 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;
3)premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
Stosownie do § 8 ust. 4 "rozporządzenia MRiRW, wysokość pomocy na zalesianie, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej na hektar gruntu i powierzchni zalesionego gruntu objętego obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 640/2014", po uwzględnieniu zmniejszeń łub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, w szczególności zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 16 i art. 19 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, a w przypadku wsparcia na zalesienie - zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 63 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, ze zm.).
W ust. 4a prawodawca usankcjonował, że przy ustalaniu wysokości pomocy na zalesianie gruntów rolnych uwzględnia się deklarowaną przez rolnika powierzchnię tych gruntów, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia (UE) nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r., poz. 1853, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ewidencji producentów", system ten składa się m.in. z systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1306/2013".
Na podstawie art. 9a ust. 1 ustawy o ewidencji producentów system identyfikacji działek rolnych zawiera m.in. wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego walnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia UE, nr 640/2014 oraz identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków powadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W ust. 2 ustawodawca zapisał, że do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W trakcie ustalania powierzchni kwalifikującej się do płatności organ zobligowany jest stosować zaimplementowane w systemie informatycznym dane przestrzenne tzn. dane wektorowe granic działek ewidencyjnych, dane wektorowe granic pól zagospodarowania oraz ortofotomapy cyfrowe z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych (GIS).
System identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, co zostało określone w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 uzupełnionego art. 5 ust. 2 lit. b delegowanego rozporządzeniem (UE) Nr 640/2014.
W celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów do pomocy, zgodność pomiędzy zadeklarowanymi we wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, sprawdzana jest w trakcie kontroli administracyjnej. Reasumując nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie identyfikacji działek rolnych powierzchnię referencyjną i zakwalifikować do płatności powierzchni większej niż maksymalny obszar kwalifikowany (dalej: MKO). Kierownik BP ARiMR wydając decyzję administracyjną opierał się na wszystkich będących w jego posiadaniu środkach dowodowych, przy czym istotny jest art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 1936, ze zm.), zwanej dalej "ustawą EFRROW", który wprowadza pewne ograniczenia stosowania przepisów k.p.a..
W pkt 3 i 4 prawodawca wskazał, że organy ARiMR udzielają stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także zapewniają stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 79a i art. 81 k.p.a. nie stosuje się.
Ponadto zgodnie z ust. 3 ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Natomiast na podstawie ust. 3a w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 14, lub w postępowaniu w sprawie o wypłatę pomocy w ramach działania, o którym mowa w art, 5 ust. 1 pkt 15, do informacji dotyczącej maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia (UE) nr 640/2014, udostępnionej rolnikowi, przepisu art. 77 § 4 zdanie drugie k.p.a. nie stosuje się.
Organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom, w zaskarżonej decyzji organ I instancji nie zarzucał wnioskodawcy celowego wprowadzenia w błąd, co do powierzchni zalesionej.
Organ odwoławczy podkreślił, że MKO gruntów zalesionych w ramach PROW 2007-2013, wyznaczony na rok 2019 na działce ewidencyjnej nr 2"[...]"/2, jest mniejszy od powierzchni deklarowanej do wypłaty pomocy dla zalesiania na tej działce o 0,88 ha.
Fakt przekwalifikowania przez Starostę Powiatu "[...]" uprawy leśnej na las, gdyż czynność ta była przeprowadzona w roku 2012, a więc 7 lat przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w żaden sposób nie stanowi o stanie oraz powierzchni uprawy leśnej w roku 2019.
ARiMR nigdy na spornych działkach nie wykonywała kontroli na miejscu. Organ odwoławczy odrzucił twierdzenie strony, że nie miała i nie ma możliwości weryfikacji powierzchni zalesionych gruntów. Ma taką możliwość, np.: zlecając wykonanie takiej czynności osobie posiadającej kompetencje w zakresie wykonywania pomiarów powierzchni, a nawet jest do tego zobowiązana w celu udowodnienia swoich twierdzeń, o czym stanowi przytaczany art. 21 ust. 3 ustawy EFRROW.
Organ odwoławczy wskazał, że nie mają wpływu na stan sprawy informacje udzielone przez beneficjentkę w uzupełnieniu odwołania złożonym w dniu 22 maja 2020 r., wskazujące, że przyczyną pomniejszenia MKO na zalesionych działkach mogła być modernizacja ewidencji gruntów i budynków przeprowadzona w gminie B. w roku 2018 przez Starostwo Powiatowe.
Do ustalenia powierzchni kwalifikowanej do wypłaty pomocy na zalesienie w roku gospodarczym 2019 posłużono się najbardziej aktualną powierzchnią MKO dla gruntów zalesionych w ramach PROW 2007-2013 na działkach ewidencyjnych nr 2"[...]"/1 i 2"[...]"/2. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ zweryfikował poprawność wyznaczonej powierzchni kwalifikowanej w kontekście posiadanych dowodów i stwierdził, że jest ona wyznaczona poprawnie. W przypadku działki rolnej ZE położonej na działce ewidencyjnej nr 2"[...]"/2 stwierdzono, iż maksymalny obszar uprawniony do wypłaty pomocy na zalesienie wynosi 13,47 ha, natomiast ustalony w trakcie kontroli administracyjnej obszar zatwierdzony 13,27 ha, wobec zadeklarowanego do płatności 14,15 ha. Wobec stwierdzenia, że powierzchnia MKO dla zalesionych gruntów jest mniejsza od wnioskowanej organ zobowiązany był zastosować § 8 ust. 4 "rozporządzenia MRiRW.
Natomiast mając na względzie stwierdzony procent różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i MKO konieczne było również uwzględnienie normy z art. 19 ust. 1, w związku z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014, a więc, w postaci dodatkowego zmniejszenia płatności.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a kwalifikującą się do płatności wyniosła 0,88 ha (14,35 ha-13,47 ha = 0,88 ha). Procentowe przedeklarowanie wyniosło 6,53%. Początkowa kwota premii zalesieniowej na rok 2019 wyniosła 21 282,60 zł (13,47 ha x 1 580,00 zł = 21 282,60 zł). Przyznana stronie płatność na rok 2019 wyniosła 18 501,80 zł, z uwzględnieniem pomniejszenia o kwotę przypadającą na dwukrotną stwierdzoną różnicę: 2 x 0,88 ha = 1,76 ha. Podwójna stwierdzona różnica 1,76 ha x 1 580,00 zł = 2 780,80 zł.
Mając na uwadze powyższe ustalono O.O. do wypłaty z tytułu premii zalesieniowej w ramach działania: zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007-2013 kwotę w wysokości 18 501,80 zł.
W toku prowadzonego postępowania odwołująca nie informowała na piśmie organów ARiMR, że wniosek jest niepoprawny lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 418 z 20 czerwca 2014 r., Nr 181, poz. 48).
Zgodnie z tym przepisem kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność; podane przez beneficjenta informacje, o których mowa w ust. 1, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji.
Organ I, jak i II instancji ARiMR, rozpoznając wnioski o przyznanie pomocy publicznej obowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności, tj. na podstawie i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organ administracji działa na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1505) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U 2016, poz. 153 ze zm.), tj. wykonuje zadania wynikające z przepisów, a jednoznaczne brzmienie przedmiotowych przepisów regulujących kwestie udzielenia pomocy finansowej na zalesianie, uniemożliwia organom ARiMR stosowanie odstępstw.
W skardze wniesionej do Sądu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 kpa - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie całości zebranego materiału dowodowego, na skutek czego wydano decyzję administracyjną naruszającą interes strony; art. 8, art. 9 i art. 11 kpa - poprzez nieprzyczynienie się przez Organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa oraz niewyjaśnienie Stronie zasadności przesłanek, z uwagi na które Organ wydał zaskarżoną decyzję; art. 107 § 3 kpa - poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu w sposób dostateczny przyczyn podjętego rozstrzygnięcia; oraz przepisów prawa materialnego, tj.: art. 15 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności - poprzez niezastosowanie wykładni celowościowej przepisu i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, wyłączając odpowiedzialność Beneficjenta za podanie nieprawidłowych informacji we wniosku o premię zalesieniową, które winny stanowić podstawę do braku jej ukarania administracyjną karą pieniężną.
Skarżąca przedstawiła przebieg postępowania o przyznanie płatności. Wskazała, że w 2006 r. zakupiono od ANR dwie działki o łącznej powierzchni 14,85 ha (działka 2"[...]"/1 o pow. 0,20 ha oraz działka 2"[...]"/2 o pow. 14,65 ha). Z uwagi na słabą jakość gleb zdecydowano się na przekształcenie ich charakteru z rolnego na leśny - co zakończyło się w 2012 r. przekwalifikowaniem terenu przez Starostę "[...]" (przekształceniu uległy grunty o pow. 14,35 ha). Przez cały okres posiadania nieruchomości nie miała świadomości, iż powierzchnia posiadanego przez nią areału jest inna (niższa). Organ odrzucił stwierdzenie Strony, iż nie miała ona możliwości weryfikacji powierzchni zalesionych gruntów.
Nie zgodziła się z konkluzjami Organu, że przed złożeniem wniosku istniała możliwość wykonania pomiarów powierzchni przez geodetę, że beneficjenta nie usprawiedliwia również fakt, że Starostwo Powiatowe nie miało obowiązku informować właścicieli nieruchomości rolnych, w formie pisemnej o zmianie sytuacji na gruntach zalesionych, że przy założeniu minimum staranności i troski o interes własny, miała ona możliwość uzyskania informacji o zaistnieniu zmian w zakresie danych geodezyjnych na gruntach deklarowanych do wypłaty pomocy na zalesianie. Organ odwoławczy nie rozważył podniesionych przez nią w odwołaniu z dnia 18 maja 2020 r. zarzutów.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 15 ust.
1. rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. - kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność.
Interpretacja celowościowa ww. przepisu jasno wskazuje, iż kary administracyjne winny być wymierzane jedynie w przypadku zawinienia beneficjenta składającego niepoprawnie wniosek o pomoc. W niniejszej sprawie nie zawiniła deklarując powierzchnię inną, iż stwierdzona przez Starostę "[...]". Podała, że nabywając ziemię od ANR miała ona pełne prawo uważać, iż jej powierzchnia jest prawidłowa i była o tym przekonana. Istotne dla sprawy jest, że zmiany powierzchni ustalone przez Starostę "[...]" nie zostały ujawnione w księgach wieczystych do dnia wszczęcia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postępowania wyjaśniającego.
Tym samym Beneficjent w oparciu o zaufanie do treści ksiąg wieczystych, wobec braku doręczenia przez Starostę "[...]" informacji o zmianie powierzchni nieruchomości, żył w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, iż powierzchnia działek zalesionych jest prawidłowa.
Wskazała, że ustawodawca na poziomie europejskim np. w przepisach rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności uzależnia możliwość nałożenia na beneficjenta dotacji / pomocy administracyjnej / kary pieniężnej od jego zawinienia przy niepoprawnym składaniu wniosku.
Zatem a contrario i w przedmiotowym przypadku należy uznać, iż brak odpowiedzialności Beneficjenta winien uniemożliwiać zastosowanie wobec niego kary pieniężnej. Biorąc pod uwagę powyższe, w związku z brakiem odpowiedzialności beneficjenta, za nieprawidłowość znajdującą się we wniosku o pomoc, Organ prowadzący postępowanie dopuścił się naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego - co w rezultacie skutkowało nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wydaniem decyzji niezgodnej z wnioskiem Strony. Nadmienić należy, że obowiązek rozpoznania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oznacza, że organ zobligowany jest do oceny wszystkich informacji i danych, które są w jego posiadaniu. Na marginesie Beneficjent wskazuje, iż nie budzi jego wątpliwości zmniejszenie wysokości pomocy o kwotę wynikającą ze zmiany powierzchni rzeczywistej. Krzywdzącym jest natomiast karanie poprzez redukcję należnego dofinansowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z zarządzeniem z 16 grudnia 2020 r. przewodniczącej Wydziału I WSA w Olsztynie sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
W Ewniosku strona skarżąca ubiegała się m.in. o przyznanie pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) - wniosek o wypłatę do działek rolnych: ZD i ZE o łącznej powierzchni 14,35 ha, położonych na działkach ewidencyjnych: nr 2"[...]"/1, i nr 2"[...]"/2 w obrębie A., gmina B., powiat "[...]", woj. "[...]".
W trakcie kontroli administracyjnej sprawy wykryto przy pomocy systemu informatycznego ARiMR nieprawidłowości dotyczące różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a maksymalną powierzchnią uprawnioną do wypłaty pomocy na zalesianie, wyznaczoną na działce ewidencyjnej nr 2"[...]"/2, położonej w województwie "[...]", powiecie "[...]", gminie B., obręb A.. Stwierdzono, iż maksymalny obszar uprawniony do wypłaty pomocy na zalesienie wynosi: - na działce nr 2"[...]"/2 -13,47 ha wobec zadeklarowanego do płatności 14,15 ha. To znaczy, że skarżąca nie mogła zadeklarować więcej niż 13,47 ha.
Natomiast w trakcie kontroli administracyjnej, z uwzględnieniem urządzeń ewidencyjnych i dowodów, które zostały przedstawione w części wstępnej uzasadnienia wyroku, wynika, że w rzeczywistości powierzchnia zalesiona działki nr 2"[...]"/2 wynosiła 13,27 ha. Wobec powyższego dokonano zmniejszenia następujących działek rolnych zadeklarowanych do wypłaty pomocy na zalesianie: - dla działki rolnej ZE położonej na działce ewidencyjnej nr 2"[...]"/2 dokonano zmniejszenia powierzchni z 14,15 ha na 13,27 ha. Wobec powyższego łączna powierzchnia stwierdzona jest mniejsza od deklarowanej kwalifikowanej do wypłaty pomocy na zalesianie o 0,88 ha i wynosi 13,47 ha. Rozważania strony skarżącej dotyczące przyczyn zaistniałej rozbieżności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Zgodnie z przepisami, które mają zastosowanie w sprawie, skarżąca nie może otrzymać płatności za obszar, który przekracza rzeczywistą powierzchnię zalesioną.
Nie ma w tym przypadku znaczenia, z jakiej przyczyny nastąpiło przedeklarowanie zgłoszonego do płatności gruntu. Nie ma też znaczenia fakt, że subiektywnie skarżąca nie była świadoma stwierdzonej nieprawidłowości. Z obiektywnego punktu widzenia jej postępowanie było bezprawne, gdyż łączna powierzchnia stwierdzona wyniosła 13,47 ha i jest mniejsza od deklarowanej, 14,35 ha, o 0,88 ha. Pozbawione są zatem znaczenia rozważania Organu, który przedstawił historię spornych działek. W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego, które zmierzały do wykazania, że nie ponosi ona winy za zaistniały stan rzeczy. Skarżąca mogła uwolnić się od sankcji, gdyby poinformowała właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
W sprawie nie ma zatem zastosowania art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 418 z 20 czerwca 2014 r., Nr 181, poz. 48). Zgodnie z tym przepisem kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność; podane przez beneficjenta informacje, o których mowa w ust. 1, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji.
Należy podkreślić, iż zarówno organ I, jak i II instancji ARiMR, rozpoznając wnioski o przyznanie pomocy publicznej obowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności, tj. na podstawie i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Stosowanie przepisów prawa materialnego związane było z ustaleniami faktycznymi, których skarżąca nie kwestionowała i nie podważyła.
W konsekwencji Sąd nie uznał zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione. Ustalenia faktyczne są determinowane treścią norm prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. W konsekwencji nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, że decyzja narusza interes strony. Organ nie naruszył art. 8, art. 9 i art. 11 kpa. Nie można zgodzić się, że Organ prowadził postępowanie w sposób wadliwy. Organ odniósł się do wszystkich okoliczności, na które powoływała się skarżąca. Nie zmienia tej oceny fakt, że nie miały one żadnego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia.
Nie można negatywnie oceniać decyzji, tylko na tej podstawie, że skarżąca nie zgadza się z jej skutkami. Przy badaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu w sposób dostateczny podano przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. W ustalonym stanie faktycznym nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 15 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. Brak było podstaw do zastosowania wykładni celowościowej, gdyż przepis jest jednoznaczny i był prawidłowo interpretowany przez organ.
Skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.