Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe postanowienie Ł.T. otrzymała 2 grudnia 2011r. Sprzeciw od powyższego postanowienia wnioskodawczyni złożyła 7 grudnia 2011r.
W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.).
Wnioskiem z dnia 31 października 2011r. Ł.T. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego, adwokata). Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca posiada nieruchomości (dom) o powierzchni 142 m2. Innego majątku nie posiada. Uzyskuje dochody z tytułu emerytury w kwocie 1.606 zł brutto miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, iż znalazła się w bardzo trudnej sytuacji osobistej, zdrowotnej i materialnej. Podkreśliła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, spowodowanych jej zdaniem zaniedbaniem adwokata. Wskazała, iż wnosi o wyciągnięcie konsekwencji wobec adwokata.
Na podstawie akt administracyjnych ustalono, iż skarżąca od 13.11.2000 r. prowadzi aptekę i z tego tytułu w 2010 r. uzyskała dochód brutto 22.102,81 zł. Natomiast w okresie od stycznia do maja 2011 r. wartość średnio miesięcznych obrotów firmy wynosiła ok. 17.870 zł. Nadto z akt administracyjnych wynikało, że skarżąca jest właścicielką mieszkania spółdzielczego o powierzchni 49, 5 m2. Z ustaleń organu podatkowego wynikało także, iż miesięczne koszty utrzymania mieszkania i nieruchomości wynosiły 1.333,76 zł. Ponadto posiada samochód osobowy marki F., rok produkcji 1999 o wartości ok. 3.000 zł. Natomiast z oświadczenia skarżącej złożonego do wniosku o przyznanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej wynikało, że zobowiązana jest do przeprowadzenia remontu 33-letniego domu, remontu samochodu. Nadto z uwagi na zły stan zdrowia ponosi znaczne wydatki na leczenie, w tym czeka na operację, której koszt wynosi 4.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Przede wszystkim należy podnieść, iż przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie.
Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Dlatego też mając na uwadze ustalony stan faktyczny stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca, uzyskuje miesięczne dochody z tytułu emerytury, nadto prowadzi działalność gospodarczą, przy czym nie wskazała ewentualnie osiąganego z tego tytułu dochodu. Posiada majątek w postaci domu o powierzchni 142 m2 oraz mieszkania własnościowego spółdzielczego o powierzchni 49,5 m2. Opierając się na powyższych ustaleniach można stwierdzić, iż skarżąca posiada majątek, który pozwala na poniesienie kosztów sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Nie zmienia tego faktu to, że skarżąca ma ponieść w przyszłości wydatki na leczenie. Uzyskiwane przez skarżącą dochody i posiadany przez nią majątek dają podstawy do stwierdzenia, iż nie spełnia ona przesłanek do przyznania prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też częściowym.
Na zasadzie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 244 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.