Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2014r., sygn. akt I SA/OI 646/14 wezwał pełnomocnika skarżącego D.D. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w kwocie 2.000 zł, m. in. na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm., cyt. dalej jako rozporządzenie).
Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2014r., sygn. akt I SA/OI 647/14 wezwał pełnomocnika skarżącej A.D.-B. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w kwocie 2.000 zł, m. in. na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia).
Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2014r., sygn. akt I SA/OI 648/14 wezwał pełnomocnika skarżącej B.D. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w kwocie 2.000 zł, m. in. na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia.
Na rozprawie w dniu 26 listopada 2014r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) postanowił połączyć sprawy o sygnaturach akt I SA/OI 646/14, I SA/OI 647/14 i I SA/OI 648/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod sygnaturą akt I SA/OI 646/14.
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2014r., sygn. akt I SA/OI 646/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone decyzje w części dotyczącej określenia zobowiązania W.D. w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2008r. oraz w części orzekającej o solidarnej odpowiedzialności każdego ze skarżących za zaległości podatkowe W.D. za miesiące od stycznia do listopada 2008r., w pozostałej części skargi oddalił oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz każdego ze skarżących kwotę 4.609 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z akt sprawy wynika, że każdy ze skarżących uiścił tytułem wpisu sądowego od skargi kwotę 2.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 231 zd. 1 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne.
Na podstawie delegacji sformułowanej w art. 233 p.p.s.a. Rada Ministrów wydała rozporządzenie, w którego § 1 ustalona została zasada, iż wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, oraz procentowo określonej dla czterech przedziałów kwotowych kwoty wpisu stosunkowego, z zastrzeżeniem jego minimalnej lub maksymalnej kwoty.
Z akt sprawy wynika, iż kwota wpisu od skargi wynikająca z zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I z dnia 19 sierpnia 2014r. (2.000 zł od każdego ze skarżących) została określona na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia, tj. dla wartości przedmiotu zaskarżenia mieszczącej się w przedziale ponad 100.000 zł. Jednak proste obliczenia prowadzą do wniosku, iż przy określaniu wysokości tej opłaty sądowej omyłkowo przyjęto za wartość przedmiotu zaskrzenia kwotę 159.468,9 zł zamiast prawidłowej wartości podawanej przez strony - 1.594.689 zł, przy każdej ze skarg. Tym samym, błędnie przyjętą kwotę wartości przedmiotu zaskarżenia przemnożono przez prawidłowy współczynnik 1%, uzyskując błędną wysokość wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł (najmniejszą wartość od wysokości należności objętej zaskarżonym aktem od kwoty ponad 100.000 zł), zamiast prawidłowej w wysokości 15.946,89 zł.
Mając na uwadze prawidłową wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie – 1.594.689 zł - zastosowany winien być przepis § 1 pkt 4 rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stosunkowy wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej ponad 100.000 zł, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. Przemnożenie wskazanej przez stronę skarżącą wartości przedmiotu zaskarżenia przez wyżej wskazany współczynnik (1%) daje kwotę 15.946,89 zł (słownie: piętnaście tysięcy dziewięćset czterdzieści sześć 89/100), która po uwzględnieniu treści art. 219 § 2 zd. 2 p.p.s.a. stanowiącego, iż końcówki opłat zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych, daje wpis sądowy od skargi zarejestrowanej po wpływie do Sądu pod sygnaturą akt I SA/OI 646/14, w kwocie 15.947 (słownie: piętnaście tysięcy dziewięćset czterdzieści siedem 00/100) złotych, pod sygnaturą akt I SA/OI 647/14, w kwocie 15.947 (słownie: piętnaście tysięcy dziewięćset czterdzieści siedem 00/100) złotych, pod sygnaturą akt I SA/OI 648/14, w kwocie 15.947 (słownie: piętnaście tysięcy dziewięćset czterdzieści siedem 00/100) złotych.
Stosownie do art. 223 § 1 p.p.s.a. przepisy art. 220 i art. 222 stosuje się odpowiednio, gdy obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstanie na skutek ustalenia wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia, cofnięcia przyznanego prawa pomocy, albo uchylenia kurateli przed wyznaczeniem terminu rozprawy. Zgodnie zaś z § 2 art. 223 p.p.s.a. jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę.
Zwrócić należy jednak uwagę, że § 1 i § 2 art. 223 p.p.s.a. odnoszą się do innych faz postępowania sądowoadministracyjnego. Pierwszy z tych przepisów dotyczy etapu przygotowania rozprawy, po przekazaniu akt sędziemu sprawozdawcy, o czym świadczy odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 220 p.p.s.a. Natomiast art. 223 § 2 p.p.s.a. odnosi się do fazy orzekania i ma zastosowanie w sytuacji, gdy sąd stwierdzi nieuiszczenie należnej opłaty na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji lub na posiedzeniu niejawnym poprzedzającym wydanie takiego orzeczenia (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz 2. wydanie, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. Beck Warszawa 2013r., str. 794 -797).
Biorąc pod uwagę etap postępowania wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 223 § 2 p.p.s.a., który operuje zwrotem "jeżeli nie została uiszczona należna opłata", toteż z wykładni językowej tego przepisu wynika, iż chodzi tu o każdy przypadek nieuiszczenia opłaty w należnej wysokości, niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy. Konstatację tę wzmacnia wykładnia celowościowa wspomnianego unormowania, należy bowiem pamiętać, że opłaty sądowe są dochodami budżetu państwa (art. 212 § 2 p.p.s.a.). Wiązanie czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uprzednim ich opłaceniem ma zatem na celu zapewnienie tychże dochodów. Stąd też uznać należy, że ratio legis art. 223 § 2 p.p.s.a. polega na konieczności realizacji obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem strony sprawie, co ma służyć zapewnieniu wpływów do budżetu państwa (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 423).
W orzecznictwie i w literaturze nie budzi wątpliwości, że "inną stroną", o której mowa w § 2 art. 223 p.p.s.a., w wypadku uwzględnienia skargi, będzie organ, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność lub dopuścił się bezczynności, na którym spoczywa obowiązek zwrotu kosztów postępowania skarżącemu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 646; post. NSA z dnia 23 lutego 2011r., II FZ 86/11 i z dnia 14 grudnia 2007r., II FZ 107/08, dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trzeba mieć przy tym na względzie, że obowiązek uiszczenia w należnej wysokości opłaty sądowej od pisma podlegającego takiej opłacie powstaje z mocy prawa (art. 199, art. 219 § 1 p.p.s.a.), zaś zarządzenie przewodniczącego wzywające do opłacenia wpisu ma charakter deklaratoryjny i stanowi wyraz obowiązku informacyjnego sądu (art. 6 p.p.s.a.). Obowiązek uiszczenia opłaty nie jest więc konsekwencją wskazanego zarządzenia przewodniczącego, ale wiąże się z samym faktem wniesienia przez stronę pisma podlegającego opłacie (por. post. SN z dnia 28 czerwca 2005 r., I CZ 30/05, Lex nr 603869).
Nie ma zatem znaczenia, że kwestię wpisu w nieprawidłowej (zaniżonej) wysokości strona skarżąca uiściła (każdy ze skarżących w wysokości 2.000 zł) w sprawie w związku z błędnym wezwaniem Przewodniczącego Wydziału w tym przedmiocie (zarządzenia z dnia 19 sierpnia 2014r.).
Z uwagi na to, że koszty sądowe, tak jak i grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym, zgodnie z art. 228 p.p.s.a., stanowią dochód budżetu państwa powinny być one uiszczane w należnej wysokości, a w razie nieuiszczenia ściągane w drodze egzekucji sądowej. Obowiązek ich uiszczania wynika z art. 199 i 214 § 1 p.p.s.a. Z tego względu przewidziano dodatkową możliwość orzekania o obowiązku ich ponoszenia, jeśli wcześniej nie zostały uiszczone na skutek zarządzeń lub orzeczeń, o których mowa w art. 220 § 1 i art. 223 p.p.s.a.
Na podstawie art. 224 p.p.s.a., jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wyda na posiedzeniu niejawnym wojewódzki sąd administracyjny.
W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, na każdym ze skarżących spoczywał obowiązek opłacenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 15.947 zł. Tytułem wpisu od skargi każdy ze skarżących uiścił kwotę 2.000 zł, zaś w wyroku z dnia 26 listopada 2014r. m.in. uchylono zaskarżone decyzje w części i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz każdego ze skarżących połowę sumy kosztów poniesionych przez nich, w skład której to kwoty wchodziła połowa uiszczonego wpisu w kwocie 2.000 zł, czyli kwota 1.000 zł.
Tym samym, mając na uwadze powyższe, Sąd nakazał ściągnąć od skarżących: D.D. kwotę 6.973,50 (słownie: sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy 50/100) zł tytułem brakującej części wpisu od skargi, A.D.-B. kwotę 6.973,50 (słownie: sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy 50/100) zł tytułem brakującej części wpisu od skargi, B.D. kwotę 6.973,50 (słownie: sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy 50/100) zł tytułem brakującej części wpisu od skargi, zaś od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 6.973.50 (słownie: sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy 50/100) zł tytułem brakującej części wpisu od skargi wniesionej przez D.D., kwotę 6.973.50 (słownie: sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy 50/100) zł tytułem brakującej części wpisu od skargi wniesionej przez A.D.-B., kwotę 6.973,50 (słownie: sześć tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt trzy 50/100) zł tytułem brakującej części wpisu od skargi wniesionej przez B.D.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 224 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Na marginesie wskazać należy, iż obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, również określonych już po rozpoznaniu sprawy ze skargi, której koszty te dotyczą, w przypadku nie uiszczenia kwot wskazanych w wezwaniu, realizowany jest w drodze egzekucji sądowej. Dlatego niezastosowanie się stron do niniejszego postanowienia spowoduje wszczęcie wobec nich postępowania egzekucyjnego. Stwierdzenia te znajdują oparcie w treści art. 223 § 1 i 2 oraz art. 228 p.p.s.a..