Uzasadnienie
W piśmie z dnia 25 października 2017 r. skarżąca M.G. zawarła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w osobie K.P.Ś.. Na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 listopada 2017 r. skarżąca złożyła wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF. We wniosku skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem R.G.. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z jej renty w wysokości "[...]" i emerytury męża skarżącej w kwocie "[...]" oraz pomocy z MOPS w kwocie "[...]", tytułem spłaty zaległości za gaz, "[...]" "remont dachu" "[...]" zł z tytułu dodatku "na życie XI i X". Łączny dochód rodziny z tytułu rent i emerytury wynosi "[...]" miesięcznie.
Dodatkowo w formie zasiłków z MOPS wnioskodawczyni wraz z mężem otrzymuje kwotę "[...]" miesięcznie (licząc, że dodatek "na życie" wyniósł "[...]" na miesiąc). Skarżąca wraz z mężem jest właścicielką połowy domu z 1900 r. wymagającego remontu, o wartości ok. "[...]", nieruchomości rolnej we współwłasności z innymi osobami. Innego majątku nie posiadają.
Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawczyni wskazała na problemy ze zdrowiem. Mąż wnioskodawczyni jest inwalidą "znacznego stopnia" z prawem do stałej opieki w wieku "[...]". Dodatkowo stwierdziła, że od początku tego raku są dyskryminowani wbrew art. 32 Konstytucji RP poprzez nakładanie na nich "podatków ubocznych m.in. za strychy, działki zabudowane – są bez zabudowy, za drogę wewnętrzną (z zabudową), za las bez dochodowy (...)". Wskazała, iż wraz z mężem ponoszą następujące koszty utrzymania: leki "[...]", prąd "[...]", woda "[...]", gaz za rok "[...]" + przedpłata roczna za gaz "[...]", TV- "[...]", telefon –"[...]" szambo "[...]", śmieci "[...]". Wyjaśniła przy tym, że lokalizacja nieruchomości obok "[..]" oraz dewastacja jeziora, wspólnego lasu i gruntów przez "[...]", śmieci i inne nieczystości pozbawiła właścicieli możliwości sprzedaży przedmiotowych nieruchomości.
Na formularzu wniosku skarżąca nadto zamieściła adnotacje, w której wniosła o ustanowienie radcy prawnego w osobie K.P.Ś.
Pismem z dnia 9 listopada 2017 r. skarżąca wezwana została również do złożenia dokumentów źródłowych w zakresie ponoszonych wydatków w postaci faktur, rachunków, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od 1 września 2017 r. do dnia doręczenia wezwania, wysokości uzyskiwanej pomocy m.in. z MOPS-u oraz kopii dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody w przypadku gdy nie wpływają one na rachunek bankowy.
Na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2017r., poz. 1369 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, skarżąca nie przedstawiła dokumentów źródłowych potwierdzających składane oświadczenia.
Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, iż zgodnie z art. 245 § 1-3 p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej.
W warunkach niniejszej sprawy należy uznać, że złożone przez skarżącą oświadczenia są wystarczające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, pomimo nieprzedstawienia przez nią dokumentów źródłowych, do których była wzywana. Fakt nieprzedstawienia stosownych dokumentów źródłowych w sytuacji przedstawionych przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej i życiowej nie może stanowić wyłącznej podstawy do nieuwzględnienia żądania strony.
Z przedstawionego przez skarżącą oświadczenia wynika bowiem, że w związku z ciężką chorobą, problemami zdrowotnymi męża wnioskodawczyni, koniecznością stałej opieki z uzyskiwanego dochodu ok. "[...]" miesięcznie nie licząc środków uzyskiwanych z pomocy społecznej nie jest w stanie opłacić nie tylko kosztów sądowych ale również comiesięcznych kosztów utrzymania i leczenia, w związku z czym korzystają oni z pomocy społecznej w formie różnego rodzaju zasiłków. Nadto dwuosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawczyni posiada zadłużenie z tytułu opłat za gaz jak i z tytułu wykonanej naprawy dachu. Sytuacja strony nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Uznać zatem należało, że strona nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym jak i związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego.
Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych. Ustanawiając na rzecz strony radcę prawnego sąd nie wskazuje zatem w wydanym postanowieniu konkretnego pełnomocnika. Sąd zwracając się do właściwego organu samorządu zawodowego o wyznaczenie pełnomocnika może jedynie poinformować ten organ, że strona wnosiła o ustanowienie konkretnego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała radcę prawnego właściwa rada okręgowa izby radców prawnych w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym, wyznaczy radcę prawnego wskazanego przez stronę.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 246 §1 pkt 1 orzeczono jak w sentencji postanowienia.